Τι φέρνει για την Κύπρο η άρση του εμπάργκο όπλων

Υψηλός συμβολισμός και σαφής προειδοποίηση. Η απόφαση των ΗΠΑ για πλήρη άρση του εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία ήταν ένα σαφές μήνυμα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το οποίο η Ουάσιγκτον επέλεξε να στείλει μέσω Λευκωσίας. Ενα μήνυμα που έκανε, μάλιστα, πολύ μεγαλύτερο θόρυβο στο Ακ Σαράι, παρά σε Αθήνα και Λευκωσία. Γιατί η Τουρκία είναι ένας σημαντικός σύμμαχος που η Δύση δεν προτίθεται να χάσει, ωστόσο για την Ουάσιγκτον είναι σημαντικό να λάβει και απαιτούμενα μηνύματα ώστε να μην ξεφύγει από τη γραμμή και θεωρήσει ότι μπορεί να λειτουργεί ανεξέλεγκτα. Μία ρητή υπενθύμιση στον Ερντογάν ότι ο εκβιασμός έχει όρια. Και δη ενόψει εκλογών.

Κανείς άλλωστε δεν εξέλαβε την ανακοίνωση των ΗΠΑ για πλήρη άρση του εμπάργκο όπλων ως δυνατότητα η Λευκωσία να μπορεί να ανταγωνιστεί την υπεροπλία της Αγκυρας. Ωστόσο η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να προχωρήσει σε αγορές ανάλογα με τις δυνατότητές της, οι οποίες στο παρελθόν ήταν αδύνατες.

Μήνυμα προστασίας

Για την κυπριακή διπλωματία είναι ξεκάθαρο ότι το μήνυμα από την Ουάσιγκτον ήταν ένα μήνυμα προστασίας απέναντι στη Λευκωσία ενόψει και των συνεχιζόμενων απειλών από την Τουρκία. Ενα μήνυμα – μεταξύ άλλων – ότι αν και η Κύπρος δεν είναι στο ΝΑΤΟ όπως η Ελλάδα, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει τη δική της σημασία για τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες, όπως αυτές διαμορφώνονται στη σκιά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Σε αυτό το πλαίσιο ανοίγει ο δρόμος για τη Λευκωσία να μπει υπό την ομπρέλα της Ουάσιγκτον με φόντο και την πλήρη αποστασιοποίησή της και από τη Μόσχα.

Η κίνηση της Ουάσιγκτον κρίνεται άκρως σημαντική, δεδομένου ότι το «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν» συνεχίζει τις εργασίες του ανοιχτά της Αττάλειας, με τον Ερντογάν και τους αξιωματούχους της κυβέρνησής του να αφήνουν ανοιχτή την απειλή για κλιμάκωση της έντασης με νέο προορισμό στο γεωτρύπανο προς την πλευρά της κυπριακής ΑΟΖ. Και αν όχι απευθείας σε αδειοδοτημένες περιοχές, με έναν ενδιάμεσο σταθμό σε περιοχές δυτικά της Πάφου.

Τη συμπεριφορά των ΗΠΑ, σύμφωνα με αναλυτές, προκάλεσε η συμπεριφορά της ίδιας της Τουρκίας, με τον Ερντογάν να ανακοινώνει επισήμως, μετά την επίσκεψή του στο Ουζμπεκιστάν, συμφωνία με τη Ρωσία για το Ακουγιου, ενώ την ίδια στιγμή ο τούρκος πρόεδρος δήλωσε και τη βούλησή του να ενταχθεί η Αγκυρα στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης. Κινήσεις που στην αυγή του νέου «Ψυχρού Πολέμου» θεωρούνται ως βήματα που απομακρύνουν την Τουρκία από τη Δύση και τη φέρνουν πιο κοντά στις χώρες που για το ΝΑΤΟ εντάσσονται σε έναν «άξονα του κακού».

Οργισμένη ανακοίνωση

Την ικανοποίησή του εκδήλωσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, εκφράζοντας ιδιαίτερες ευχαριστίες στον γερουσιαστή Ρόμπερτ Μενέντεζ. Οργισμένη, αντίθετα, ήταν η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ, το οποίο καταδίκασε έντονα την απόφαση και απείλησε ότι θα έχει «αρνητικές συνέπειες στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού». Ανέφερε δε ότι η απόφαση θα οδηγήσει σε «κούρσα εξοπλισμών στο νησί, βλάπτοντας την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο». Σε μια έμμεση απειλή και για τον εξοπλισμό των Κατεχομένων.

Ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Ερσίν Τατάρ από την πλευρά του υποστήριξε ότι «αυτή η απόφαση, εκτός από τη δημιουργία μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης στην Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή και μιας νέας εστίας έντασης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, μπορεί επίσης να αποτελέσει κίνδυνο για αντιπαράθεση μεταξύ των δύο μελών του ΝΑΤΟ». Πολιτικό ορόσημο στις σχέσεις ΗΠΑ – Κυπριακής Δημοκρατίας χαρακτήρισε την απόφαση και ο ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας, ο οποίος τόνισε επίσης τον ρόλο Μενέντεζ. Να σημειωθεί ότι από σήμερα ο Δένδιας ξεκινά τις επαφές του στη Νέα Υόρκη με τον κύπριο ομόλογό του Ιωάννη Κασουλίδη, που βρίσκεται ήδη εκεί για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.