Οπου προαίρεση, εκεί και βούληση*

Η σχολική χρονιά που πέρασε, υπήρξε (προσωπικά) μία από τις δυσκολότερες εκπαιδευτικές περιόδους των 20 περίπου ετών που διδάσκω στο δημόσιο δευτεροβάθμιο σχολείο. Οι αιτίες ήταν πολλές, δεν ήταν ατομικές αλλά σχεδόν καθολικές, και έχουν αναλυθεί σε πολλά έγκυρα άρθρα αξιόλογων ανθρώπων της εκπαίδευσης.

Η (μη) προσαρμογή των μαθητών μετά τον εγκλεισμό τους λόγω της πανδημίας, δηλαδή μετά την αποδιοργάνωση της ζωής τους και την απορρύθμιση όλης της κοινωνίας, θεωρώ ότι είναι η βασικότερη από αυτές τις αιτίες.

Από την άλλη, είμαστε στην αρχή μιας νέας σχολικής χρονιάς και όπως κάθε τέτοια αρχή, είναι γεμάτη ευχές, προσδοκίες, ελπίδες, κριτική, αυτοκριτική, συζητήσεις, απόψεις, στόχους και σχέδια. Οι ελπίδες αφορούν σε μια ομαλότερη κατάσταση στην εκπαίδευση, οι στόχοι και τα σχέδια σκοπεύουν σε μια καλύτερη «διαδρομή» μέχρι τον Ιούνιο του 2023, η κριτική και η αυτοκριτική αποσκοπούν στη βελτίωση και στην αυτο-βελτίωση. Υπάρχει, λοιπόν, η προαίρεση, άρα και η βούληση ο εκπαιδευτικός μας «κόσμος» και μικρόκοσμος να βελτιωθούν. Μένει να δούμε τι θα συμβεί και στην πράξη.

Φυσικά, η φετινή σχολική χρονιά δεν θα μπορούσε να μην πλαισιώνεται και από μεταρρυθμίσεις και καινοτομίες. Η επέκταση, σε τάξεις και σε αντικείμενα, της τράπεζας θεμάτων, και η εισαγωγή νέων θεσμικών ρόλων στη σχολική ζωή, ξεχωρίζουν ανάμεσά τους, προς το παρόν. Μέντορες, σύμβουλοι, συντονιστές και άλλες όμορφες λέξεις και έννοιες μας περιμένουν να τις υλοποιήσουμε, φυσικά με επιπλέον φόρτο εργασίας.

Είναι μονόδρομος, λοιπόν, η καταφυγή στην κοινοτοπία και στην επανάληψη της άποψης ότι, κάποια στιγμή η εκπαιδευτική πολιτική και οι μεταρρυθμίσεις που την ακολουθούν πρέπει να κατασταλάξουν, να σταθεροποιηθούν και να τους δοθεί ο χρόνος να αποδώσουν. Αυτός ο χρόνος δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια ή δύο τετραετίες, δηλαδή μέχρι την αλλαγή της κυβέρνησης. Αυτός ο χρόνος πρέπει να είναι αρκετός ώστε τα αποτελέσματα να είναι μετρήσιμα, αξιόπιστα και να μπορούν να αξιολογηθούν από ειδικούς επιστήμονες και από ολόκληρη την κοινωνία. Και τότε, να αποφασιστούν οι απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις και μεταρρυθμίσεις.

Το ερώτημα λοιπόν προς τις (πρώην, νυν και επόμενες) ελληνικές κυβερνήσεις είναι: Υπάρχει η προαίρεση, άρα και η βούληση; Αν μου επιτρέπεται, θα ήθελα να επεκτείνω τη φράση του Ε. Παπανούτσου με την εξής σκέψη: …Και όπου βούληση, εκεί και πράξη…

* Η συγκεκριμένη φράση του Ε. Παπανούτσου αποτέλεσε θέμα των πανελλαδικών εξετάσεων του 2022 στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών.

Η Γεωργία Κυριακάκη είναι καθηγήτρια Πληροφορικής, υποδιευθύντρια του 1ου Γενικού Λυκείου Χανίων