Για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας μιλάει ο ΟΗΕ

Η «αυθαίρετη και μεροληπτική κράτηση» των Ουιγούρων και άλλων μουσουλμάνων στην περιοχή Σιντζιάνγκ από την κυβέρνηση της Κίνας μπορεί να συνιστά έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, δήλωσε η απερχόμενη επικεφαλής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε μια πολυαναμενόμενη έκθεση χθες. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν ένα μήνα πριν από τη διεξαγωγή στην Κίνα του συνεδρίου του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος που θα αλλάξει τον μέχρι τώρα τρόπο διαδοχής της εξουσίας, δίνοντας στον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ μια, άνευ προηγουμένου, τρίτη θητεία.

Η Υπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Μισέλ Μπατσελέτ, η οποία έχει αντιμετωπίσει επικρίσεις από ορισμένους διπλωμάτες και οργανώσεις για τα δικαιώματα επειδή τηρεί ήπια στάση απέναντι στην Κίνα, δημοσίευσε την έκθεση 13 λεπτά πριν από τη λήξη της τετραετούς θητείας της. Είχε επισκεφθεί την Κίνα τον Μάιο. Το Πεκίνο αρνείται σθεναρά οποιαδήποτε παραβίαση στην επαρχία Σιντζιάνγκ και απάντησε με κείμενο 131 σελίδων στην 48σέλιδη έκθεση του ΟΗΕ.

Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε στην έκθεση ότι έχουν διαπραχθεί σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» στο Σιντζιάνγκ «στο πλαίσιο της εφαρμογής των στρατηγικών της κυβέρνησης κατά της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού. Η έκταση της αυθαίρετης και μεροληπτικής κράτησης μελών των Ουιγούρων και άλλων κατά κύριο λόγο μουσουλμανικών ομάδων (…) μπορεί να συνιστά διεθνή εγκλήματα, ιδιαίτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», τονίζεται. Συστήνεται μάλιστα στην κινεζική κυβέρνηση να λάβει άμεσα μέτρα για την απελευθέρωση όλων όσοι κρατούνται σε κέντρα εκπαίδευσης, φυλακές ή άλλες εγκαταστάσεις.

«Υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις για παραβιάσεις των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων μέσω της καταναγκαστικής επιβολής των πολιτικών οικογενειακού προγραμματισμού από το 2017», σημειώνεται και προστίθεται ότι η έλλειψη κυβερνητικών δεδομένων «καθιστά δύσκολη την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την πλήρη έκταση της τρέχουσας επιβολής αυτών των πολιτικών και τις σχετικές παραβιάσεις των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων».

Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν το Πεκίνο για καταχρήσεις εις βάρος των Ουιγούρων, μιας κυρίως μουσουλμανικής εθνοτικής μειονότητας που αριθμεί περίπου 10 εκατομμύρια στη δυτική περιοχή του Σιντζιάνγκ, συμπεριλαμβανομένης της μαζικής χρήσης καταναγκαστικής εργασίας σε στρατόπεδα εγκλεισμού. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατηγορήσει την Κίνα για γενοκτονία.

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Γουάνγκ Γουένμπιν χαρακτήρισε την έκθεση «εντελώς παράνομη και άκυρη». Κατά τη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης χθες, είπε ότι «αποδεικνύεται για άλλη μια φορά πως η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ έχει γίνει κακοποιός και συνεργός των ΗΠΑ και της Δύσης».

Η Μπασελέτ, η οποία είχε διατελέσει δύο φορές πρόεδρος της Χιλής είπε ότι η έκθεσή της χρειάστηκε «σημαντική δουλειά και έρευνα» και εξήγησε ότι την έδωσε στη δημοσιότητα λίγα λεπτά πριν λήξει η θητεία της, επειδή την περασμένη εβδομάδα περίμενε να λάβει τις εξηγήσεις τις κινεζικής κυβέρνησης. «Ο διάλογος και η δέσμευση έχουν να κάνουν με την προσπάθεια οικοδόμησης εμπιστοσύνης – σταδιακά – ακόμα και όταν φαίνεται απίθανο. Η δική μου εμπειρία στη Χιλή μού έδειξε την αξία αυτής της προσέγγισης» ανέφερε. «Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, η πολιτικοποίηση αυτών των σοβαρών ζητημάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από ορισμένα κράτη δεν βοήθησε» πρόσθεσε. «Εκαναν το έργο πιο δύσκολο, έκαναν τη δέσμευση πιο δύσκολη και έκαναν πιο δύσκολη την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την ικανότητα να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στα όσα γίνονται».

Ο Νιλχάτ Ραξίτ, του Παγκόσμιου Συνεδρίου των Ουιγούρων, μιας διεθνούς οργάνωσης εξόριστων ομάδων Ουιγούρων, δήλωσε ότι η έκθεση επιβεβαιώνει τις «βάσιμες αποδείξεις φρικαλεοτήτων» εναντίον των Ουιγούρων που ήδη υπάρχουν αλλά ευχόταν να είχε προχωρήσει περισσότερο. «Λυπάμαι που το Γραφείο της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δεν χαρακτήρισε αυτές τις ακραίες φρικαλεότητες στην Κίνα ως γενοκτονία» είπε. Το πρακτορείο Reuters είχε αναφέρει τον περασμένο μήνα ότι η Κίνα είχε ζητήσει από την Μπασελέτ να θάψει την έκθεση.

Στην Κίνα, το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα προετοιμάζεται για το ιστορικό 20ό συνέδριό του, το οποίο θα ξεκινήσει στις 16 Οκτωβρίου. Σε αυτό, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να αναδειχθεί στον ισχυρότερο ηγέτη της χώρας εδώ και δεκαετίες. Το συνέδριο γίνεται καθώς ο Σι αντιμετωπίζει σημαντικά πολιτικές δυσκολίες συμπεριλαμβανομένης της προβληματικής οικονομίας, της επιδείνωσης των σχέσεων με τις ΗΠΑ και μιας αυστηρής πολιτικής μηδενικής Covid που έχει επιταχύνει την εσωστρέφεια της χώρας.

Στο συνέδριο αναμένεται ο Σι να κερδίσει μια τρίτη θητεία – κάτι που δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη εποχή. Επίσης, αναμένεται να ανακοινωθεί μια νέα ηγετική σύνθεση, καθώς ο Σι εδραιώνει την επιρροή του στο κόμμα και τη θέση του ως ο πιο ισχυρός κινέζος ηγέτης από τον ιδρυτή της χώρας, Μάο Τσε Τουνγκ.

Το συνέδριο – που πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια – θα είναι «εξαιρετικά σημαντικό», σύμφωνα με αναφορά του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού CCTV έπειτα από συνεδρίαση του 25μελούς πολιτικού γραφείου της χώρας, προσθέτοντας ότι οι προετοιμασίες «προχωρούν ομαλά». Περίπου 2.300 εκπρόσωποι του Κομμουνιστικού Κόμματος από όλη τη χώρα θα βρεθούν στο Πεκίνο για να επιλέξουν μέλη της κεντρικής επιτροπής του κόμματος που αποτελείται από περίπου 200 μέλη.

Οι αναλυτές δεν προβλέπουν εκπλήξεις στο συνέδριο όσον αφορά τη μορφή και το χρονοδιάγραμμα. «Οι περισσότεροι δεν θα εκπλαγούν όταν δουν ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα έχει τρίτη θητεία. Νομίζω ότι αυτό έχει προγραμματιστεί εδώ και καρό» δήλωσε ο Αλφρεντ Γου Μουλουάν, αναπληρωτής καθηγητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης. «Ο Σι στο Πολιτικό Γραφείο θα αυξήσει το ποσοστό των υποστηρικτών του, ιδιαίτερα από τη Φουτζιάν και τη Ζετζιάνγκ όπου ο Σι κατείχε προηγουμένως κορυφαίες θέσεις. Στη συνέχεια, μπορεί να υπολογίζει στην υποστήριξή τους για την τέταρτη θητεία του σε πέντε χρόνια».

Είναι πιθανό ο Σι να χριστεί στο συνέδριο με τον τιμητικό τίτλο του «μεγάλου ηγέτη», όρος που χρησιμοποιήθηκε τελευταία φορά για τον Μάο Τσε Τουνγκ. Τα όργανα προπαγάνδας του κόμματος, όπως η επίσημη εφημερίδα του, η «Λαϊκή Ημερησία», έχουν ήδη αρχίσει να χρησιμοποιούν τον όρο «λαϊκός ηγέτης» όταν αναφέρονται στον Σι.