«Σταθερότητα εναντίον θεσμικότητας»

Πόσο επηρεάζει το πολιτικό σκηνικό η υπόθεση των παρακολουθήσεων; Η πρώτη σκέψη, μετά και τη χθεσινή συζήτηση των πολιτικών αρχηγών, αφορά την ένταση και την πόλωση. Αλλο όμως είναι αυτό που μετρούν τις τελευταίες ημέρες στις δημοσκοπήσεις – αν και κατά πόσο αλλάζουν οι συσχετισμοί μεταξύ των κομμάτων. Η μεγαλύτερη αλλαγή, αυτή που όλοι περιμένουν να δουν αν και κατά πόσο θα καταγράφεται στις πρώτες μετρήσεις, φαίνεται πως εξελίσσεται στον χώρο του πολιτικού κέντρου – το οποίο μοιάζει πια να χωρίζεται σε δύο κατηγορίες.

Η δεδομένη σταθερά των τελευταίων χρόνων, που ήθελε το συγκεκριμένο ακροατήριο να τάσσεται αρραγές με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, δεν υπάρχει πια. Οχι γιατί ο πρόεδρος της ΝΔ δεν ελκύει ακόμη ένα μέρος των κεντρώων, αλλά γιατί πια δεν υπάρχει η έννοια του μετώπου – η κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για τη διαχείριση της υπόθεσης προέρχεται και από ψηφοφόρους του 2019, ειδικά αρκετούς εξ αυτών που στράφηκαν προς τη λύση της ΝΔ όχι για τις παραδοσιακές της θέσεις, αλλά γιατί εμπιστεύθηκαν το φιλελεύθερο προφίλ του Μητσοτάκη απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Η κριτική που έκανε ο Ευάγγελος Βενιζέλος όσον αφορά τη νομιμότητα της τρίμηνης επισύνδεσης του Νίκου Ανδρουλάκη επί της ουσίας διαμόρφωσε ένα νέο σκηνικό: αυτό που, σχηματικά, θα μπορούσε να περιγραφεί ως «σταθερότητα εναντίον θεσμικότητας».

Παρεμβάσεις. Μετά την παρέμβαση Βενιζέλου, αλλά και άλλων συνταγματολόγων, όπως ο Ξενοφών Κοντιάδης και ο Νίκος Αλιβιζάτος, που απέδωσαν πολιτικές ευθύνες στα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης, το Κέντρο φάνηκε να χωρίζεται σε δύο πλευρές: σε αυτήν που  επιμένει στη στήριξη του Μεγάρου Μαξίμου και σε εκείνην που, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, απαιτεί αλλαγές. Η πρώτη προβάλλει ως βασικό επιχείρημα τη σταθερότητα. Στο δικό της επιχείρημα, οι λανθασμένοι χειρισμοί της κυβέρνησης είναι πρόβλημα, όμως δεν είναι ικανοί να τους μετακινήσουν προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Πολλοί εξ αυτών μιλούν για τον κίνδυνο της μακροχρόνιας ακυβερνησίας εν μέσω της ύφεσης που φέρνει ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Αυτή την άποψη εξέφρασε πιο ξεκάθαρα ο Γιώργος Φλωρίδης, μιλώντας («ΤΑ ΝΕΑ») για την ικανότητα των πολιτικών δυνάμεων να «ζυγίζουν τη βαρύτητα κρίσεων, να εκτιμούν το πώς αυτές συνδέονται με μείζονα αγαθά όπως η Δημοκρατία και η Εθνική Ασφάλεια και πώς θα μπορούσαν να τα υπερασπίσουν καλύτερα». Η ίδια άποψη προωθείται από το Μέγαρο Μαξίμου, που ταυτίζει τη σταθερότητα της χώρας με τη σημερινή κυβέρνηση. Ενδεικτικά, με αφορμή την έξοδο της Ελλάδας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, ο Μητσοτάκης απευθύνθηκε στο ίδιο κοινό: «Η τελευταία τριετία (…) μας καλεί να βαδίσουμε ενωμένοι με όπλο την αλήθεια και τις ρεαλιστικές λύσεις και όχι το ψέμα και τις εύκολες αρνήσεις. Σε μια πορεία που ίσως να κρύβει και λάθη, αλλά που σίγουρα δεν θα είναι μια λάθος πορεία» ανέφερε χαρακτηριστικά.

ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Η άλλη πλευρά του προοδευτικού κέντρου δεν ξεπερνάει την υπόθεση των παρακολουθήσεων εύκολα. Μάλλον το αντίθετο: καταλογίζει στη σημερινή κυβέρνηση περίπου τις ίδιες κατηγορίες που καταλόγιζε στην προηγούμενη όσον αφορά την έλλειψη διαφάνειας και θεσμικότητας, θεωρώντας πως οι παρακολουθήσεις βρίσκονται στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν που επέλεξαν το 2019. Αυτό το κομμάτι του Κέντρου αυτή τη στιγμή επιχειρεί να κερδίσει κατά κύριο λόγο το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Ηδη από την ομιλία του το απόγευμα της Πέμπτης, ο Νίκος Ανδρουλάκης στόχευσε ακριβώς σε αυτούς: περιέγραψε την τρίμηνη παρακολούθησή του κατά την προεκλογική εσωκομματική περίοδο και μετά επιτέθηκε στο φιλελεύθερο προφίλ του Μητσοτάκη. «Υπάρχει ανακολουθία λόγων και πράξεων, το φιλελεύθερο προσωπείο καταρρέει» σχολίασε, τονίζοντας πως η ΝΔ «ακολουθεί κατά γράμμα τις τακτικές που βίωσε η χώρα την εποχή Αλέξη Τσίπρα και Πάνου Καμμένου» και αναφέροντας «δημόσιους εκβιασμούς» και «συνεργασία με ακροδεξιά σταγονίδια» για να «επιτεθούν στο ΠΑΣΟΚ και τη Δημοκρατική Παράταξη».

Το πλεονέκτημα του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ όσον αφορά αυτό το ακροατήριο είναι πως δεν επιδιώκει την ταύτιση με τον ΣΥΡΙΖΑ – γεγονός που επιτρέπει ευκολότερα την προσέγγιση σε ψηφοφόρους που ψήφισαν ΝΔ το 2019 με σκοπό να τιμωρήσουν τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Και γι’ αυτό, εκτιμούν έμπειρα κεντροαριστερά στελέχη, η βασική κατηγορία που δέχονται από την κυβέρνηση είναι αυτή της ταύτισης της παράταξης με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ώστε οι κεντρώοι ψηφοφόροι να μη σκεφτούν να κοιτάξουν προς το μέρος της Χαριλάου Τρικούπη. Ενδεχομένως σε μεταγενέστερο χρόνο, αυτή την κινητικότητα στο Κέντρο θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί ο ΣΥΡΙΖΑ – ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν τα πιο αισιόδοξα στελέχη του. Μια συριζαϊκή ανάγνωση λέει πως «αν φερθεί με στοιχειώδη σοβαρότητα», η Κουμουνδούρου μπορεί να απευθυνθεί σε ψηφοφόρους που μέχρι τώρα δεν άκουγαν καν τον Αλέξη Τσίπρα.