Η ελληνική οικονομία μεταμορφώνεται

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε τροχιά μεταμόρφωσης. Εν μέσω πρωτοφανών και διαδοχικών διεθνών αναταράξεων, αναπτύσσεται με έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η ανεργία βρίσκεται σε χαμηλό δωδεκαετίας και συνεχίζει να υποχωρεί, το δημόσιο χρέος επέστρεψε σε καθοδική τροχιά, το τραπεζικό σύστημα ανακτά τον ρόλο του ως χρηματοδότη μακροχρόνιας ανάπτυξης και οι θεσμικές επιδόσεις της χώρας βελτιώνονται σε όλους τους διεθνείς δείκτες.

Η βελτίωση των ελληνικών οικονομικών επιδόσεων έχει θετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά: το μοντέλο ανάπτυξης στρέφεται προς τις επενδύσεις και τις εξαγωγές, η ανεργία μειώνεται γρηγορότερα ανάμεσα στους νέους και τις γυναίκες, οι επενδύσεις σε έρευνα και τεχνολογία αυξάνονται σημαντικά, η χώρα προσελκύει ολοένα και περισσότερες ξένες άμεσες επενδύσεις που προσφέρουν νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, και η παραγωγική βάση της εμπλουτίζεται με νέα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Η Ελλάδα πραγματοποιεί άλματα ψηφιοποίησης ενώ το ενεργειακό της προφίλ παρουσιάζει συνεχή αύξηση των ανανεώσιμων πηγών. Συνολικά, τα τελευταία τρία χρόνια η Ελλάδα αποτελεί την ευχάριστη έκπληξη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις συνεχείς αναβαθμίσεις της χώρας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης εν μέσω πανδημίας και ενεργειακής κρίσης.

Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας είναι ιδιαίτερα θετικές. Η χώρα διαθέτει μια φιλομεταρρυθμιστική, φιλοαναπτυξιακή κυβέρνηση. Διαθέτει πολιτική σταθερότητα. Για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια έχει στη διάθεσή της σημαντικούς επενδυτικούς πόρους, οι οποίοι για την επόμενη πενταετία, σε όρους ΑΕΠ, είναι διπλάσιοι από αυτούς του σχεδίου Μάρσαλ. Προσφέρει ανταγωνιστικές αξίες ενεργητικού και εργατικό δυναμικό που υποστηρίζουν κερδοφόρες επενδύσεις.

Είναι χώρα της ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτι που εγγυάται μεσοπρόθεσμο χαμηλό πληθωρισμό και ελεύθερη πρόσβαση στη μεγαλύτερη κοινή αγορά του πλανήτη. Εχει χτίσει υψηλή διεθνή αξιοπιστία που την καθιστά αξιόπιστο επενδυτικό προορισμό μηδενικού γεωπολιτικού κινδύνου. Συνολικά, υπόσχεται υψηλές επενδυτικές αποδόσεις και χαμηλό ρίσκο, όπως φαίνεται και από το ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων το 2021 και 2022.

Χτίζοντας πάνω σε αυτή τη δυναμική, τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα μπορεί να πετύχει μέσο ρυθμό ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτό θα μειώσει περαιτέρω την ανεργία, με αιχμή του δόρατος την ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της απασχόλησης ανάμεσα στις γυναίκες και τους νέους και την επιστροφή της γενιάς του brain train. Η μεγαλύτερη απασχόληση και υψηλότερη παραγωγικότητα θα αυξήσει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, κυρίως των χαμηλότερα αμειβόμενων. Αυτό με τη σειρά του θα μειώσει σημαντικά το ποσοστό φτώχειας και τις κοινωνικές ανισότητες, καθιστώντας την ανάπτυξη ισχυρά συμπεριληπτική. Τα αποτελέσματα αυτά θα επιτευχθούν κυρίως μέσα από τις μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, οι οποίες θα ενισχύσουν περαιτέρω την παραγωγική ικανότητα, ανθεκτικότητα και εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.

Ειδικότερα οι επενδύσεις στην ενέργεια θα αυξήσουν την αυτονομία της χώρας στον ζωτικό αυτό τομέα, βελτιώνοντας το εξωτερικό της ισοζύγιο και ενισχύοντας σημαντικά τη γεωπολιτική της θέση. Η υψηλή ανάπτυξη, αλλά και η περεταίρω μείωση της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής, κυρίως μέσω της ψηφιοποίησης, θα αποκλιμακώσουν γρηγορότερα το δημόσιο χρέος, δημιουργώντας δημοσιονομικό χώρο για ουσιαστική αναβάθμιση του κοινωνικού κράτους.

Συνολικά, εφόσον διατηρήσει τα καθοριστικά πλεονεκτήματα των μεταρρυθμίσεων και της πολιτικής σταθερότητας της τελευταίας τριετίας, η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα οικονομικής και κοινωνικής μεταμόρφωσης αντίστοιχο με εκείνο της Ιρλανδίας τη δεκαετία του 1990.

Ο Μιχάλης Γ. Αργυρού είναι πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών
Εμπειρογνωμόνων, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς