Το μελό ενός πληγωμένου

Δεν χωράει αμφιβολία ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι το πρόσωπο που βρέθηκε να πρωταγωνιστεί σε μια πολύ δυσάρεστη υπόθεση: το τηλέφωνό του, με εισαγγελική εντολή, ήταν αντικείμενο παρακολούθησης από τις μυστικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά έως σήμερα, για κάποιον λόγο που δεν γνωρίζουμε, ο βουλευτής έγινε στόχος της ΕΥΠ. Κι όταν το έμαθε ο Πρωθυπουργός, ο οποίος κράτησε για τον εαυτό του την εποπτεία των μυστικών υπηρεσιών, προκλήθηκε η γνωστή κυβερνητική κρίση, με την αποπομπή του γραμματέα του γραφείου του και του επικεφαλής της ΕΥΠ, κρίση που οδήγησε και στην κοινοβουλευτική διερεύνηση της υπόθεσης.

Κάθε σοβαρός παρατηρητής αυτής της υπόθεσης έθετε εξαρχής ένα ερώτημα. Γιατί τον Νίκο Ανδρουλάκη; Δεν υποτιμώ τα περιστατικά, αλλά οφείλω να το καταθέσω: Η παρουσία στην Ευρωβουλή του μετέπειτα αρχηγού του ΠΑΣΟΚ ήταν συμβατική, όπως άλλωστε και της πλειονότητας των ελλήνων εκπροσώπων. Η υποψηφιότητά του στο ΠΑΣΟΚ δεν είχε μυστικά: ένας πολιτικός με λαϊκό προφίλ, χωρίς ακρότητες, έκανε μια αναμενόμενη προεκλογική εκστρατεία απέναντι σε αναμενόμενους ανθυποψήφιους, διεκδικώντας και τελικά κερδίζοντας ένα μικρό κόμμα τραυματισμένο από τη δεκαετία της κρίσης, αποδεκατισμένο από τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και από το εκσυγχρονιστικό τμήμα της ΝΔ, εγκλωβισμένο σε ανεπίκαιρα σήμερα στερεότυπα με τα οποία το προίκισε η ιστορία του.

Με αυτό το προφίλ, ενός διαφανούς πολιτικού με σαφείς στόχους, η παρακολούθηση των τηλεφώνων του φαντάζει αδιανόητη. Και πιθανόν να είναι. Δεν θα εκπλαγώ αν μάθουμε κάποτε ότι ο λόγος της παρακολούθησης ήταν προσχηματικός κι ότι συνέβη λόγω προσήλωσης στο τυπικό της υπηρεσίας αυτών που διαχειρίστηκαν το θέμα. Προφανώς, ακόμα και αυτό αν συνέβη υπάρχει πρόβλημα, είναι προβληματική η διαχείριση των υποθέσεων του κράτους από υποταγμένους στους τύπους γραφειοκράτες. Υπάρχουν πολλές ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν και υπάρχει ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης των υπηρεσιών ασφαλείας του κράτους και της θεσμικής λειτουργίας τους. Η αντιπολίτευση, όμως, μείζων και ελάσσων, αφήνει την πρωτοβουλία των κινήσεων ερήμην στον Πρωθυπουργό και στο κόμμα του, αφού και το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ ουσιαστικά αδιαφορούν για τις όποιες αλλαγές, διορθώσεις, βελτιώσεις και χρησιμοποιούν το ζήτημα για να προσποριστούν κομματικό όφελος.

Ακόμα και έτσι, όμως, δύσκολα θα προσποριστούν οτιδήποτε. Ακουσα προσεκτικά χθες την ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του και στο Πολιτικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ. Ηταν το παράπονο ενός πληγωμένου και θυμωμένου ανθρώπου. Μια μελό υπόσχεση σύγκρουσης όχι με έναν πολιτικό αντίπαλο αλλά με έναν εχθρό της δημοκρατίας. Συνοδευμένη από μια γενικόλογη αντιπολίτευση καταστροφολογίας, τύπου «αυτούς τους τελευταίους μήνες, χιλιάδες Ελληνες ένιωσαν πρώτη φορά ξένοι στον τόπο τους, με το κόστος ακόμα και ολιγοήμερων διακοπών να είναι απαγορευτικό».

Κατανοώ ότι στον Νίκο Ανδρουλάκη λείπει το ελληνικό Κοινοβούλιο, στο οποίο την ισοπεδωτική καταγγελία θα την εκπροσωπήσει ο πάτρωνάς του, Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος μέρες τώρα κάνει πρόβες ρητορικών σχημάτων και φράσεων για να κερδίσει τις εντυπώσεις και ψήφους διαμαρτυρίας που θα τις περίμενε ο παθών. Χειρίζεται άριστα άλλωστε και την τοξικότητα και τον φανατισμό, δεν μένει τίποτα για ομοειδείς δυνάμεις.

Που σημαίνει ότι αν είσαι σήμερα ΠΑΣΟΚ, η πολιτική γκρίνια, η θυματοποίηση και το μελό δεν σε πάνε πουθενά. Αν τουλάχιστον μιλάμε για το κόμμα του Παπανδρέου, του Σημίτη, του Βενιζέλου, όχι για συνδικαλιστική παράταξη ούτε για γραφείο σεναρίων ταινίας του Απόστολου Τεγόπουλου ή της ΚΛΑΚ Φιλμς.

Η ευθύνη του Πρωθυπουργού

Η σημερινή μέρα στη Βουλή ελπίζω ότι θα αποδειχτεί μεγάλη. Με δεδομένο ότι η ευθύνη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη συνίσταται όχι σε καθαυτή την παρακολούθηση των επικοινωνιών του Νίκου Ανδρουλάκη που ήταν νόμιμη αλλά στο κενό ενημέρωσης που ο ίδιος είχε, ως φυσικός προϊστάμενος της ΕΥΠ, θα δώσει τις εξηγήσεις που οφείλει; Οι πολίτες σήμερα περιμένουν απαντήσεις. Και διαβεβαιώσεις ότι η δημοκρατία λειτουργεί.

Περιμένουν, επίσης, ότι ο Πρωθυπουργός θα αναγνωρίσει και θα ενισχύσει τον ρόλο της ΑΔΑΕ, της ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, από τον έλεγχο της οποίας άλλωστε μάθαμε για την υποκλοπή. Οι ανεξάρτητες Αρχές προσφέρουν μεγάλη υπηρεσία στη δημοκρατία, συχνά σε σύγκρουση με τις κυβερνήσεις – κι αν χρειάζονται κάτι είναι πόρους και προσωπικό που θα τους επιτρέπει να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους.

Περιμένουμε, τέλος, την ανακοίνωση των έκτακτων θεσμικών παρεμβάσεων, των μονιμότερων παρεμβάσεων και των αλλαγών που θα διασφαλίσουν και την αποτελεσματικότητα των μυστικών υπηρεσιών αλλά και την προστασία της ιδιωτικής σφαίρας των πολιτών από κάθε αντιδημοκρατική αυθαιρεσία. Πώς; Με θεσμούς ελέγχου και αυτοπεριορισμού. Η κυβέρνηση χρωστάει μια μεταρρύθμιση που δεν την είχε σχεδιάσει, αλλά η ανάγκη της προκύπτει από τα λάθη της. Αυτό άλλωστε είναι η δημοκρατία, ένα πολίτευμα που συνεχώς βελτιώνεται από τα λάθη του. Για να δούμε.