«Ιστορική βουτιά» για το ευρώ

«Θα πρέπει να φοβόμαστε μια κατάρρευση του ευρώ στο ιστορικό χαμηλό των 0,83 δολαρίων που είχε καταγραφεί τον Οκτώβριο του 2000;». Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει η γαλλική «Figaro» μετά την υποχώρηση του ευρωπαϊκού νομίσματος στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων είκοσι ετών έναντι του αμερικανικού.

Φέτος το ευρώ έχει υποχωρήσει περισσότερο από 16% έναντι του δολαρίου, στα 0,99 δολάρια. Κύριες αιτίες είναι ο πολύ υψηλός πληθωρισμός που έχει δημιουργηθεί από το ράλι σε φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα και πετρέλαιο λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία. Η εξέλιξη αυτή αναγκάζει τις κεντρικές τράπεζες, με πρώτη την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), να προχωρούν σε μεγάλες αυξήσεις επιτοκίων που ενισχύουν σημαντικά το δολάριο, τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν έχει προχωρήσει σε τόσο μεγάλες αυξήσεις. Ταυτόχρονα αυξάνονται συνεχώς οι φόβοι ότι η κρίση των τιμών της ενέργειας μπορεί να πλήξει καίρια το αμέσως επόμενο διάστημα την ευρωζώνη, ειδικά μετά το νέο κλείσιμο του αγωγού Nord Stream 1 που αναμένεται στα τέλη του μήνα.

Οπως αναφέρει η «Figaro», κατά την ενδιάμεση περίοδο κυκλοφορίας του ευρώ, το διάστημα 1999-2001, «τα τραπεζογραμμάτια σε μάρκα, γαλλικά φράγκα ή στερλίνες αποτελούσαν μόνο μια ονομαστική υποδιαίρεση, που χρησιμοποιούνταν για πληρωμές σε μετρητά σε κάθε χώρα. Από την άλλη, για την πραγματική λειτουργία των οικονομιών και ειδικότερα σε διεθνές επίπεδο για τις αγορές πετρελαίου, η τιμή του ευρώ στις αγορές υφίστατο πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 1999».

Ετσι, «στις 26 Οκτωβρίου 2000, η αξία του ευρώ δεν ξεπερνούσε τα 0,8302 δολάρια», ισοτιμία που ήταν τόσο χαμηλή που οι χώρες της G7 θεώρησαν σκόπιμο να παρέμβουν κατ’ εξαίρεση με συντονισμένο τρόπο. «Η ανάκαμψη του ενιαίου νομίσματος ήταν επίσης σχετικά αργή και μόλις τον Ιούλιο του 2002 επιτεύχθηκε η ισοτιμία με το δολάριο» σημειώνεται ακόμα.

Η «Figaro» στην ανάλυσή της κάνει ιδιαίτερη αναφορά στα προβλήματα που είχε το ευρώ στη γένεσή του, πολλά από τα οποία εξακολουθούν να υφίστανται σήμερα. «Το ευρώ, ως νέο νόμισμα, προκάλεσε αμφιβολίες (τότε) στους χρηματοπιστωτικούς κύκλους, μη αποκλείοντας μια πιθανή διάλυση. Η βίβλος των αμερικανικών χρηματοοικονομικών επέκρινε επίσης την ΕΚΤ για κακή επικοινωνία, στιγματίζοντας  την “απουσία πολιτικού σχεδίου” πίσω από την ίδια τη νομισματική ένωση», όπως αναφέρεται.

Δεν είναι βέβαιο ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί από αυτή την άποψη ύστερα από 23 χρόνια – αντιθέτως, αναφέρει η γαλλική εφημερίδα. Εκτός από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ενεργειακή κρίση που επηρεάζουν ιδιαίτερα την Ευρωπαϊκή Ενωση, οι διαφορές στην οικονομική και νομισματική πολιτική και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού παραμένουν μεγαλύτερες από ποτέ.

Αναφέρονται επίσης μεταξύ άλλων οι από τότε διαφορές στην οικονομική πολιτική ΗΠΑ και Ευρώπης. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, καθώς η Fed και η κυβέρνηση Ρέιγκαν ρίχνονταν στη μάχη κατά του πληθωρισμού, το δολάριο εκτινάχθηκε στα ύψη, φτάνοντας στα 10,65 φράγκα τον Φεβρουάριο του 1985. Κάτι ανάλογο σήμερα θα ισοδυναμούμε με ισοτιμία ενός ευρώ προς 0,65 δολάρια θεωρεί η «Figaro». «Θα μπορούσε να επαναληφθεί το καταστροφικό σενάριο της δεκαετίας του 1980 και των ετών 1999-2001;» διερωτάται τώρα η γαλλική εφημερίδα.

Η Morgan Stanley προβλέπει ότι το ευρώ θα υποχωρήσει στα 0,97 δολάρια αυτό το τρίμηνο, κάτι που δεν έχει γίνει από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η Nomura International από την πλευρά της προβλέπει υποχώρηση στα 0,975 δολάρια μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου. Μετά η αγορά θα μπορούσε να αναζητήσει ακόμα και το επίπεδο των 0,95 δολαρίων ή πιθανώς χαμηλότερα, καθώς η πίεση στον ενεργειακό εφοδιασμό αυξάνει τον κίνδυνο διακοπών ρεύματος και πιθανότατα ενισχύει τις εισαγωγές που γίνονται με πληρωμές ευρώ, αναφέρουν μελέτες που παρουσιάζει το Bloomberg.