Εκφυλισμός, διαφθορά και νέα Δεξιά

Η πρόσφατη κρίση στο Βόρειο Κόσοβο ήρθε και έφυγε γρήγορα, γιατί κανείς δεν ήθελε κλιμάκωση. Αλλά θα επιστρέψει, διότι η Ρωσία ελίσσεται στις βαλκανικές σκιές για να πυροδοτήσει εντάσεις. Η προέλευση της κρίσης δείχνει πόσο εύκολα μια σπίθα μπορεί να γίνει πυρκαγιά.

Η κυβέρνηση του Κοσόβου είχε ανακοινώσει ένα μέτρο που απαιτεί από τους Σέρβους που ζουν στο Βόρειο Κόσοβο να υποβάλουν αίτηση για τοπικές πινακίδες κυκλοφορίας, αντικαθιστώντας τις σερβικές τους πινακίδες. Ωστόσο, οι Σέρβοι πραγματοποίησαν διαδηλώσεις (με αναφορές για πυροβολισμούς) και αποκλεισμούς δρόμων σε δύο συνοριακά περάσματα, ωθώντας τις Αρχές του Κοσόβου να καθυστερήσουν το μέτρο για έναν μήνα, ενώ συζητούν τα επόμενα βήματα.

Η Σερβία έχει από καιρό παρόμοιο κανόνα για τους κατόχους πινακίδων κυκλοφορίας του Κοσόβου στην επικράτειά της και το Κόσοβο απλώς προσπαθούσε να εφαρμόσει την ίδια μέθοδο. Το πρόβλημα, φυσικά, είναι ότι η Σερβία δεν αναγνωρίζει το Κοσσυφοπέδιο ως ανεξάρτητο κράτος, παρόλο που οι ΗΠΑ και περίπου 100 άλλες χώρες το αναγνωρίζουν.

Θα επρόκειτο για μια εντελώς τοπική ιστορία αν δεν είχε σχέση με τη γεωπολιτική δυναμική που πυροδότησε ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ομως, όπως είπε πρόσφατα ο Βλαντίμιρ Τζουκάνοβιτς, βουλευτής του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, αντιγράφοντας το σκεπτικό της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία, «η Σερβία μπορεί να αναγκαστεί να συμμετάσχει στην “αποναζιστικοποίηση” των Βαλκανίων». Η αναφορά του Τζουκάνοβιτς στα «Βαλκάνια» ακολουθεί την ίδια λογική με τη ρωσική γραμμή, η οποία υπονοεί ότι όλη η Ευρώπη, παγιδευμένη στη δίνη ενός αυτοκαταστροφικού εκφυλισμού (υπονοώντας τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και τους γάμους), τελικά θα πρέπει να «αποναζιστικοποιηθεί». Οπως εξηγεί ο Αλεξάντρ Ντούγκιν, ιδεολόγος του Κρεμλίνου: «Πολεμάμε το απόλυτο κακό, που ενσωματώνεται στον δυτικό πολιτισμό, στη φιλελεύθερη – ολοκληρωτική ηγεμονία του, στον ουκρανικό ναζισμό…».

Οι δυτικοί «ειρηνιστές» επιμένουν να «αποδαιμονοποιήσουμε» τον Πούτιν. Θα πρέπει να υπάρξει κάποιου είδους διαπραγμάτευση αργά ή γρήγορα, επομένως θα πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε ως μελλοντικό συνεργάτη. Στην πραγματικότητα, θα έπρεπε να κάνουμε ακριβώς το αντίθετο: η επίθεση στην Ουκρανία μάς αναγκάζει να δαιμονοποιήσουμε εκ νέου τον Πούτιν, όχι προσωπικά αλλά ως εκφραστή ενός επικίνδυνου γεωπολιτικού και ιδεολογικού σχεδίου.

Η «ειρηνευτική στρατιωτική επέμβαση» της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν μοιάζει με τον «νόμιμο βιασμό» που όρισε το 2012 ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ Τοντ Ακιν, τότε υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για τη Γερουσία από το Μιζούρι; Σύμφωνα με τον Ακιν, η άμβλωση θα πρέπει να απαγορευτεί εντελώς, γιατί εάν μια γυναίκα υποστεί «νόμιμο βιασμό», το σώμα της κατά κάποιο τρόπο θα ξέρει ότι δεν θα μείνει έγκυος. Αργότερα ανασκεύασε κάπως, αλλά το βασικό μήνυμά του παρέμεινε: αν μια γυναίκα μείνει έγκυος από βιασμό, πρέπει να το ήθελε κρυφά, γιατί διαφορετικά η αντίδραση του σώματός της στο τραύμα θα το απέτρεπε.

Είναι ενδεικτικό ότι ο Πούτιν αναφέρθηκε στην Ουκρανία με τον ίδιο τρόπο. Σε συνέντευξη Τύπου στις 7 Φεβρουαρίου, χλεύασε τις αντιρρήσεις της κυβέρνησης της Ουκρανίας στις συμφωνίες του Μινσκ, προσθέτοντας: «Σου αρέσει ή όχι, είναι καθήκον σου, ομορφιά μου». Τα σεξουαλικά υπονοούμενα τέτοιου είδους είναι πολύ γνωστά για τους Ρώσους και τους Ουκρανούς από το τραγούδι «Sleeping Beauty in a Coffin» του πανκ – ροκ γκρουπ Red Mold της σοβιετικής εποχής: «Κοιμωμένη καλλονή σε ένα φέρετρο, σηκώθηκα και τη γαμ… Σου αρέσει ή όχι, κοιμήσου, ομορφιά μου».

Το συμπέρασμα είναι ότι ο βιασμός μιας χώρας μερικές φορές είναι δικαιολογημένος. Το θύμα το ζητούσε. Οπως και με τον βιασμό, αυτό που παρακινεί τη νέα Δεξιά δεν είναι η αγάπη, αλλά η κυριαρχία.

Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ είναι καθηγητής Φιλοσοφίας στη European Graduate School, διευθυντής του Birkbeck Institute for the Humanities του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Πολλά βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά, με πιο πρόσφατο το «Απαντήσεις δίχως ερωτήματα» (εκδ. Πλέθρον, 2018)