Εδώ είναι ο Παράδεισος κι η Κόλαση εδώ

Ανήμερα της γιορτής του Δεκαπενταύγουστου, μια διαφορετική είδηση έκανε τον γύρο του Διαδικτύου. «Ποιοι λαοί της Ευρώπης και πόσο πιστεύουν στην ύπαρξη της κόλασης – Πού βρίσκεται η Ελλάδα – Χάρτης σοκ», έγραφε ο τίτλος της είδησης παρουσιάζοντας παρακάτω στοιχεία του World Values Survey, ενός διεθνούς ερευνητικού προγράμματος που μελετά τις θρησκευτικές και πολιτισμικές αξίες ανθρώπων σε εκατοντάδες χώρες με στόχο να διαπιστώσει πώς αυτές μεταβάλλονται και ποιο είναι το πολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα που αφήνουν σε κάθε κοινωνία. Πρωταθλήτρια χώρα σε θετικές απαντήσεις, ως προς την ύπαρξη κάποιας κόλασης με καζάνια που χάσκουν ορθάνοιχτα, κοχλάζοντας εν αναμονή των απίστων για την τελική κρίση, είναι – δυστυχώς για εμάς – η γειτονική Τουρκία, όπου οι πολίτες της απάντησαν, για το διάστημα 2017-2020 που διεξήχθη η συγκεκριμένη έρευνα, ότι πιστεύουν στη θεωρία της κόλασης κατά 90,6%, με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη να έπεται με 72,1%, τη Ρουμανία με 55,5%, την Πολωνία με 53,4% και το Μαυροβούνιο με 52%. Η Ελλάδα ανήκει στη δεύτερη χειρότερη ζώνη της πεποίθησης περί ύπαρξης κολάσεως, τερματίζοντας τρίτη στην κατηγορία της, με θετικές απαντήσεις της τάξεως του 44,3%, δηλαδή, σχεδόν, ένας στους δύο δήλωσε ότι πιστεύει ότι υπάρχει κόλαση – άρα, συνειρμικά, ότι υπάρχει και το αντίπαλο δέος, ο πολλά υποσχόμενος παράδεισος (απαντήσεις Ελλάδας: Ναι 44,3%, Οχι 43,8%, Δεν ξέρω 10%, Καμία απάντηση 1,8%).

Ανεξάρτητα από το αν θα έπρεπε να προβληματίσει το γεγονός ότι ως κοινωνία συμπλέουμε στα ίδια σκοτεινά νερά με χώρες όπως η Κύπρος, η Βόρεια Μακεδονία, η Κροατία και η Λιθουανία και όχι με κοινωνίες όπως της Σουηδίας, της Δανίας, της Γερμανίας και της Ελβετίας – που είναι οι χώρες με τον χαμηλότερο βαθμό πίστης στην κόλαση (Σουηδία 12,3%, Δανία 9,4%, Γερμανία 15,7%, Ελβετία 16,9%) – ίσως να βοηθούσε κάπως αν οι υπόλοιποι μισοί, αυτοί που δεν πιστεύουν στο μανιχαϊστικό δίπολο που κλείνει το μάτι στον ανορθολογισμό και σε όσους έχουν να κερδίσουν από την ολοένα και μεγαλύτερη διάχυσή του στην ελληνική πραγματικότητα, έδιναν τον ορισμό της κόλασης με όρους χειροπιαστούς. Για παράδειγμα, κόλαση δεν είναι το να αναγκάζεται ένα κράτος να ξοδεύει χρήματα για οπλικά συστήματα και όχι για την παιδεία και την προστασία του περιβάλλοντος; Ή η εξοικείωση με έναν εξελισσόμενο πόλεμο τον οποίον οι πολίτες πλέον παρακολουθούν από τη μικρή οθόνη ενώ τρώνε το βραδινό τους; Ο χάρτης με την πραγματική κόλαση είναι, αναμφισβήτητα, αυτός που καταγράφει την επερχόμενη επισιτιστική κρίση, την αναγκαστική μετανάστευση πληθυσμών λόγω ξηρασίας, την απόπειρα δολοφονίας ανθρώπων τον 21ο αιώνα για τις ιδέες τους, τον καθημερινό εφιάλτη των γυναικών στο Αφγανιστάν, τη χρησιμοποίηση ανθρώπων ως μέσο πίεσης για την πολιτική επιβίωση πολιτικών προσώπων, τη διασπορά ψευδών ειδήσεων υπέρ κάποιων λίγων και ισχυρών, εις βάρος των αδυνάμων και της δημοκρατίας.

Στα καθ’ ημάς, κόλαση είναι να μην υπάρχουν γιατροί και ανοιχτά σχολεία στα απομακρυσμένα χωριά της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας, να μη βρίσκουν οι οικογένειες προσιτή φοιτητική στέγη για να σπουδάσουν τα παιδιά τους, να λύνουμε τις διαφορές μας με μαχαίρια, να συμβουλευόμαστε χαρτορίχτρες, life coaches και μέντιουμ, να μετράμε καθημερινά νεκρούς νέους στην άσφαλτο. Οπως επίσης, κόλαση θα είναι αν επιτρέψουμε, αυτόν τον δύσκολο χειμώνα, να επικρατήσει ο ακραίος λόγος εντός και εκτός Βουλής, και αν δεν πιέσουμε τον πολιτικό κόσμο να αφήσει στην άκρη το κυνήγι της ψήφου για να ασχοληθεί με την αληθινή κόλαση, τα μεγάλα και περίπλοκα προβλήματα που μας κυκλώνουν από παντού και παραμένουν άλυτα. «Εδώ είναι ο Παράδεισος κι η Κόλαση εδώ», έγραφε ο σπουδαίος στιχουργός, Γιώργος Κανελλόπουλος, το 1976. Μισό αιώνα τώρα που ταξιδεύει το συγκεκριμένο τραγούδι από στόμα σε στόμα, μάλλον δεν έχουμε ακόμα καταλάβει τι θέλει να μας πει. (Αν, βέβαια, δεχθούμε ως έγκυρο έναν άλλο στίχο, της Μαριανίνας Κριεζή, που ορίζει ότι «τα τραγούδια λένε πάντα την αλήθεια»). Οτι δηλαδή, είναι στο χέρι μας να ενεργοποιούμε κάθε φορά τον καλύτερο εαυτό μας και να μην επιτρέπουμε στα πιο ταπεινά μας ένστικτα, στην «κόλαση», να έχει τον τελευταίο λόγο.