Στη Βόλτα, στην 21ης Ιουνίου

Δεν μπορούσα να καταλάβω τι νόημα έβρισκαν οι μεγάλοι σε εκείνα τα ατελείωτα πάνω-κάτω στη Λεωφόρο της 21ης Ιουνίου τα βράδια του καλοκαιριού. Λεωφόρο την είπανε μετά βέβαια, τότε ίσως και να μην υπήρχε και η λέξη, αφού λεωφορεία δεν χρειάζονταν για να μετακινηθεί κανείς μέσα στο Κιλκίς. Ηταν απλώς ο κεντρικός δρόμος της Αγοράς. Το κέντρο τότε το λέγαμε η Αγορά, και η Αγορά ήταν η 21ης Ιουνίου. Εκεί γινότανε και η Βόλτα. Αυτά δηλαδή τα χωρίς νόημα σουλάτσα. Και δε λέγανε πάμε βόλτα, αλλά πάμε σ τ η  Βόλτα. Συνήθως ήταν ο μικροαστικός πληθυσμός της πόλης με τα καλά τους. Δημόσιοι υπάλληλοι και μικροεπιχειρηματίες αγκαζέ με τις συμβίες τους και τα παιδάκια τους που συμπορεύονταν νυσταλέα, αρνούμενα να δουν, όπως κι εγώ, κάποιο νόημα σε αυτό το ανεβοκατέβασμα με βήμα επιταφίου, όπου όλοι χαιρετούσαν όλους κουνώντας το κεφάλι – σαν αυτά τα ταλαντευόμενα σκυλάκια που κρεμάνε στο παρμπρίζ – και συνέχιζαν για να πάρουν πάλι τη διαδρομή αντίστροφα.

Από κάτι τέτοια πάντως είναι που ξυπνάνε τα πρώτα υπαρξιακά ερωτήματα σε ένα παιδί. Ολη τη μέρα το καλοκαίρι, εμείς τα παιδιά, ήμασταν αμολημένα έξω στους χωμάτινους δρόμους να παίζουμε και να τρέχουμε ξυπόλητα, καβαλώντας κομμένα κλαδιά δέντρων, με το φύλλωμά τους πίσω να σηκώνει σύννεφα σκόνης, όπως το ιππικό που βλέπαμε στα καουμπόικα. Γίνονταν και μεγάλες συμπλοκές, μάχες ομηρικές, που διακόπτονταν από μία φωνή γεμάτη δέος: «Κούρσα, κούρσα!» Και όλοι, καουμπόηδες και ινδιάνοι, παραμερίζαμε με θαυμασμό να περάσει το αυτοκίνητο, πράγμα σπάνιο για τις γειτονιές εκείνες. Κι αυτό που θαυμάζαμε περισσότερο ήταν το πολύ ενδιαφέρον σύννεφο σκόνης που άφηνε πίσω του…

Το βράδυ όμως, όλη αυτή η τσογλαναρία – οι περισσότεροι τουλάχιστον – με καλοχτενισμένες χωρίστρες, φρεσκοπλυμένα μούτρα και, το χειρότερο, φορώντας παπούτσια, έπαιρνε μέρος σε εκείνο το ακατανόητο πέρα-δώθε στον μοναδικό ασφαλτοστρωμένο δρόμο της πόλης, την 21ης Ιουνίου. Υπήρχαν πάντως και δύο πράγματα που μου άρεσαν στη Βόλτα. Το ένα ήταν η τουλούμπα. Σταματούσαμε σ’ ένα ζαχαροπλαστείο, δεν ξέρω τώρα να πω ποιο ήτανε, θυμάμαι μόνο τα τραπέζια και τις καρέκλες από μπλε φορμάικα, καθόμασταν σ’ ένα απ’ αυτά, κι εμένα μου παίρνανε τουλούμπα. Κι εδώ βέβαια συνέβαιναν ανεξήγητα πράγματα, γιατί αφού τελείωνε η τουλούμπα και τ’ άλλα τα γλυκά δεν σηκωνόμασταν να φύγουμε. Χαζεύαμε επί ώρα το πλήθος να περνάει από μπροστά μας πάνω κάτω – κάτω πάνω κι ύστερα πάνω-κάτω και μετά πάλι κάτω-πάνω και ξανά κάτω και… Κι όταν αποφασίζαμε κι εμείς να συνεχίσουμε την πορεία μας προς αυτό το πουθενά, συνέβαινε το δεύτερο πράγμα που μου άρεσε. Οχι πάντα, όχι όλες τις φορές, μόνο κάποιες, όταν φτάναμε πια τελείως προς τα κάτω, εκεί που τελείωνε η Βόλτα (ή άρχιζε – ποιος να ξέρει πού αρχίζει και πού τελειώνει το παράλογο) και αραίωναν και τα μαγαζιά της Αγοράς που ήταν ανοιχτά, ζαχαροπλαστεία, ξηροί καρποί και εστιατόρια, εκεί βρισκόταν εκείνο το μαγαζί με τον σκούρο, σομόν φωτισμό. Τα τραπέζια και οι καρέκλες του δεν ήταν φορμάικες αλλά από σκληρό πλαστικό και είχαν ένα μοντέρνο σχεδιασμό με μεταλλικά πόδια. Κάτι περίεργες σκιές κινούνταν εκεί μέσα στο ημίφως κι έξω στο πεζοδρόμιο καθόντουσαν συνήθως μερικοί φαντάροι πίνοντας κάποια ακόμα πιο περίεργα χρωματιστά ποτά. Απ’ ό,τι – κάμποσα χρόνια μετά – κατάλαβα, πρέπει εκείνο το μέρος να ήταν η πρώτη απόπειρα για κάποιο είδος καφετέριας ή κλαμπ στην πόλη. Και στο βάθος, στο μισοσκόταδο του μαγαζιού, έλαμπε σαν φανταστική κατασκευή από κάποια ιστορία του Ιουλίου Βερν και μαζί σαν από ταινία ροκ εν ρολ, ένα τεράστιο, φωτεινό και πολύχρωμο τζουκ-μποξ. Παρ’ όλη όμως αυτή τη φαντασμαγορία και τον αμερικάνικο αέρα, οι μουσικές που έρχονταν από εκεί ήταν κάτι Μαντουβάλες και Ζιγκουάλες του Καζαντζίδη, Πάνος Γαβαλάς και Ρία Κούρτη και τέτοια. Αλλά ένα βράδυ έπαιξε την Ντιλάιλα. Κι ύστερα πάλι ένα άλλο βράδυ… ξανά την Ντιλάιλα! Και… αυτό ήταν. Από τότε, κάθε φορά στη Βόλτα, τράβαγα τους γονείς μου να πηγαίνουμε όλο και πιο κάτω μέχρι εκείνο το μέρος για να την ξανακούσω… Και να την ονειρευτώ.

Για να ‘ρθει κι αυτή, πετώντας μέσα στα πέπλα της, να με λευτερώνει. Από την πλήξη και την ανία μιας πόλης όπου οι κάτοικοί της, το καλύτερο που είχαν να κάνουν τα βράδια ήταν να πηγαίνουν πάνω στον κεντρικό δρόμο, σαν ινδικά χοιρίδια στον τροχό τους. Οι άσκοπες εκείνες βόλτες απόχτησαν και νόημα και σκοπό· ίσως μαζί και η φτωχή και ανυπεράσπιστη παιδική μου ηλικία.

Χρόνια μετά, δεκαετίες, ξαναπέρασα για ένα απόγευμα από το Κιλκίς. Ολοι οι δρόμοι – εννοείται – ασφαλτοστρωμένοι και τα πάντα πολυκατοικίες. Εκείνο το περίεργο σομόν μέρος με το τζουκ-μποξ, το πρώτο κλαμπ που είχε προσπαθήσει να ανοίξει στην πόλη, δεν θυμόμουνα πια πού ακριβώς ήτανε. Δεν ξέρω μήπως το είχα φανταστεί κιόλας. Κι αν ίσως κάποτε να υπήρξε, σαν ένας Σαμψών να είχε τραβήξει τις κολόνες και μέσα στα ερείπια να είχε θαφτεί, εκεί μέσα, και η μικρή μου Δαλιδά… (Ντιλάιλα)

Μόνο φεύγοντας με το αμάξι, έξω ανάμεσα στα χωράφια, είδα πέρα σ’ έναν χωμάτινο δρόμο που χανόταν μακριά, ένα σύννεφο σκόνης. Κάτι παιδιά θα ήταν, που κάλπαζαν καβαλώντας κομμένα κλαδιά δέντρων.

Ο θεατρικός συγγραφέας και πεζογράφος Βασίλης Κατσικονούρης γεννήθηκε το 1960 στο Κιλκίς. Το τελευταίο του μυθιστόρημα «Ο δρόμος του κεραυνού» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αίολος