Θερμοπληξία

Επιτέλους, παραδόθηκε η νέα Πλατεία Συντάγματος, το τμήμα της μπροστά από το Ταχυδρομείο και το Πάμπλικ, στην αρχή της Ερμού, ένα έργο που καθυστέρησε πολύ – το δίδυμο αδελφάκι της Πανεπιστημίου.

Η ανακαινισμένη πλατεία δεν μοιάζει και πολύ με τις μακέτες που την ανήγγειλαν. Εχει πολύ μάρμαρο και τίποτ’ άλλο. Υπήρχαν κάτι δέντρα που έκαναν σκιά στις στάσεις των λεωφορείων και των τρόλεϊ. Αυτά κόπηκαν. Φυτεύτηκαν άλλα – από τα οποία ορισμένα ξεραίνονται κιόλας, ενώ τα άλλα είναι πολύ μικρά και δεν κάνουν σκιά.

Εχουν τοποθετηθεί και ωραία, κομψά, μαρμάρινα παγκάκια. Πολύ μάρμαρο, μάρμαρο στο τετράγωνο. Μάρμαρο που καθρεφτίζει τον ήλιο και η πλατεία αντανακλά τη ζέστη. Ωραία, γυαλιστερή πλατεία αλλά δεν μπορείς να τη διαβείς, επειδή είναι μια μαρμάρινη νησίδα σε έναν ωκεανό από μπετόν. Ιδανικό σκηνικό για θερμοπληξία.

Είναι θλιβερή η διαπίστωση, αλλά θα την κάνω: το ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας (αλλά και των περισσότερων πόλεων της χώρας) όλο και περισσότερο είναι απωθητικό ως μόνιμη κατοικία. Μετατρέπεται σε ντεκόρ για επισκέπτες σε μαγαζιά και τουρίστες.

Η ερημοποίηση της Αθήνας έχει αρχίσει πολύ καιρό. Το μεγαλύτερο πλήγμα το υπέστη το 2008, όταν η «εξέγερση» των οπαδών του χάους χτύπησε τη μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα, κυρίως επιχειρήσεις που δεν έχουν να κάνουν με την εστίαση.

Αλλά ούτως ή άλλως το κέντρο έφθινε. Φαινόταν. Εκλεισαν βιβλιοπωλεία, ρήμαξαν τα θέατρα και τα σινεμά (τι γίνεται άραγε με το Αττικόν;), μεταφέρθηκαν εμπορικά, η εστίαση παραδόθηκε στην αρπαχτή. Κι ο πληθυσμός, όσοι μπορούσαν, απέδρασαν για τα προάστια – εκεί έχει δροσιά και γειτονιές με συνοχή, που λειτουργούν ως πόλος κοινωνικής ζωής.

Αντίθετα, το κέντρο είναι περιοχή συνεχούς ανωμαλίας. Με επεισόδια, κλειστούς δρόμους για διαδηλώσεις ή για αθλοπαιδιές… Βρώμικος τόπος, με κατειλημμένα ή σπασμένα πεζοδρόμια. Νεοκλασικά που καταρρέουν, γεμάτες γκράφιτι πολυκατοικίες, υποβάθμιση, ναρκωτικά σε κοινή θέα (πλάι στη Νομική, πίσω από το Εθνικό Θέατρο…). Και μια πόλη χωρίς πολίτες με παλιά, άσχημα διαμερίσματα, κατοικημένα από ξένους, μια πόλη που την παράτησαν οι κάτοικοί της γιατί είναι αβίωτη.

Μαζί με την κοινωνική και την οικονομική υποβάθμιση, όμως, υπάρχει και η αισθητική. Η Αθήνα καταρρέει, ό,τι δεν είναι αρχαίο καταστρέφεται. Υποτίθεται ότι αυτό το προκαλεί η νομοθεσία – αλλά γιατί δεν αλλάζουν οι πολιτικοί τη νομοθεσία;

Πριν από μερικές μέρες διάβασα ότι η περιφέρεια θα φυτέψει φοίνικες στη Συγγρού. Φοίνικες; Μοιάζουμε μεν με το Κάιρο όλο και πιο πολύ, αλλά γιατί βιαζόμαστε να γίνουμε όλο και πιο Κάιρο;

Σύμφωνοι, είμαστε σε μια περιφέρεια ζέστης, όπου οι φοίνικες αντέχουν. Επίσης υπήρχαν φοίνικες και επί τουρκοκρατίας. Αν ρωτούσαν κάποιον ειδικό, θα μάθαιναν ότι ο φοίνικας είναι δέντρο συνυφασμένο με τη διακόσμηση των πόλεων στις ισλαμικές χώρες. Ενώ η Ελλάς είναι νεοκλασικού ρυθμού.

Αλλά ποιος αυτοδιοικητικός μπορεί να οραματιστεί την πόλη του;