Πώς θα πάμε στις εκλογές;

Τον Ιούνιο του 2022 όλοι ετοιμάζονταν για εκλογές, εκτός ίσως από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, ο οποίος φαίνεται ότι ταλαντευόταν και δεν είχε ενδώσει ακόμα στον ισχυρό αυτόν πειρασμό, έστω κι αν τα δημοσκοπικά δεδομένα ήταν ευνοϊκά. Στη συζήτηση στη Βουλή στις 6 Ιουλίου για την κοινωνική πολιτική και με τρόπο απολύτως κατηγορηματικό στη συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ στις 7 Ιουλίου ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας, στην πραγματικότητα δύο-τρεις μήνες πριν. Ετσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα – και δεν θα μπορούσαν να πάνε αλλιώς – οδηγούμαστε σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2022 μέχρι τον Μάιο του 2023.

Είναι αλήθεια βέβαια, όπως έδειξε σε μια εξαιρετική έρευνά του ο διδάκτωρ πολιτικής επιστήμης Πάνος Κολιαστάσης, ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα από τις εκλογές του 1996 και μετά λειτουργεί με βάση το παράδειγμα της «διαρκούς εκλογικής εκστρατείας» (Πρωθυπουργοί σε διαρκή εκλογική εκστρατεία, εκδόσεις Επίκεντρο, 2021). Ολα όμως τα αρνητικά χαρακτηριστικά του φαινομένου αυτού θα ενταθούν στο έπακρο κατά τη μακρόσυρτη αυτή προεκλογική περίοδο, με βλαβερές επιπτώσεις στο γενικό συμφέρον, το οποίο οφείλουν να εξυπηρετούν η κυβέρνηση, η αντιπολίτευση και τα πολιτικά κόμματα, όπως το αντιλαμβάνονται στο πλαίσιο του Συντάγματος.

Κατά την περίοδο αυτήν, ακόμη και αν χρειασθεί, θα είναι πολύ δύσκολο να ληφθούν από την κυβέρνηση, χρήσιμες μακροπρόθεσμα πολιτικές αποφάσεις, αφού θα κυριαρχεί η λογική του εκλογικού κόστους, και η αντιπολίτευση θα υπερθεματίζει για πρόσθετες παροχές. Και εν μέσω πολλαπλών κρίσεων και με καιροφυλακτούσα πάντοτε την Τουρκία, θα οξύνεται διαρκώς η πόλωση και η σύγκρουση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, με το βλέμμα καθημερινά στραμμένο στις δημοσκοπήσεις και στις εκλογές του 2023.

Μάλιστα, στο νέο περιβάλλον της πολιτικο-εκλογικής επικοινωνίας, με ολοένα αυξανόμενο και ισχυρότερο τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι σε αυτήν τη «διαρκή εκλογική εκστρατεία» θα τείνει να επικρατήσει η αρνητική πολιτική στρατηγική που στοχεύει στην απονομιμοποίηση του πολιτικού αντιπάλου, ιδίως από τα κόμματα που επιδιώκουν την εδραίωση του δικομματισμού (Νέα Δημοκρατία) ή μια διπολική παραλλαγή του (ΣΥΡΙΖΑ).

Οι πρακτικές της απονομιμοποίησης δεν είναι άγνωστες στην ελληνική πολιτική ζωή, έφθασαν όμως στο απόγειό τους κατά την περίοδο 2012-2015 με πρωταγωνίστριες τις ανερχόμενες τότε «αντιμνημονιακές» πολιτικές δυνάμεις και είναι αλήθεια ότι εκείνη την περίοδο παρήγαγαν τα προσδοκώμενα εκλογικά αποτελέσματα. Αλλά στην παρούσα συγκυρία, αυτή θα ήταν, εκτός των αντισυστημικών της συνεπειών, και μια λάθος πολιτική στρατηγική. Το 2022 δεν είναι 2012. Ο ελληνικός λαός, ταλαιπωρημένος εδώ και δέκα χρόνια από τις αλλεπάλληλες κρίσεις και έχοντας πάντοτε την οικονομική αγωνία για την επόμενη ημέρα, δεν τείνει πλέον ευήκοα ώτα σε αυτού του είδους την πολιτική πολεμική.

Ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος είναι καθηγητής Δικαίου
και διοίκησης ΕΑΠ