Η λεπτή κόκκινη γραμμή στον άξονα Αθήνας – Αγκυρας

Ασκήσεις διατήρησης επικίνδυνων ισορροπιών. Αυτό θυμίζουν οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας το τελευταίο διάστημα, ιδιαίτερα μετά το «Μητσοτάκης γιοκ» του τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι τόνοι έδειξαν να πέφτουν ελάχιστα μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη, για να ανέβουν ξανά με τον χάρτη των Γκρίζων Λύκων και την υιοθέτησή του από τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί, τον ακροδεξιό εταίρο του Ερντογάν και πρόεδρο του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ).

Ενας χάρτης που αναπαράχθηκε από τα τουρκικά ΜΜΕ ως «ο χάρτης που τρόμαξε την Ελλάδα», ενώ την ίδια στιγμή ο τούρκος πρόεδρος επέλεξε να μείνει σιωπηλός, παρά την ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη που τον προκαλούσε να πάρει θέση. Τουρκικές πηγές με γνώση των εξελίξεων πάντως υπενθύμιζαν ότι για τον Ερντογάν, που συνηθίζει να τοποθετείται ακόμα και εκτός πλαισίου διπλωματικής γλώσσας, σημασία δεν έχουν μόνο όσα λέει, αλλά και η σιωπή του σε ζητήματα που επιλέγει να μην αναφερθεί. Ακόμα και αν ο Μπαχτσελί λειτουργεί σαν «λαγός» στην πολιτική σκηνή της Τουρκίας, το γεγονός ότι ο τούρκος πρόεδρος επέλεξε να μείνει σιωπηλός δείχνει ότι η ένταση διατηρείται σε επίπεδο ρητορικής, ωστόσο το υφιστάμενο πλαίσιο αυτή την περίοδο επιβάλλει ακόμα και στον Ερντογάν να είναι πιο προσεκτικός.

Η πρόθεση, όπως φαίνεται, είναι το καλοκαίρι να περάσει με το «πολεμικό κλίμα» να συντηρείται, αλλά να μην υπάρχει στόχος να πυροδοτηθεί κάποια κίνηση που θα το μεταφέρει και στο πεδίο. Ακόμα και οι πλέον συντηρητικοί όμως επισημαίνουν ότι οι «θερμοκέφαλοι» υπάρχουν και στις δύο πλευρές του Αιγαίου και μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανεβάσουν τους τόνους και να γίνουν αιτία για επιδείνωση της κατάστασης. Ενα «ατύχημα» δεν μπορεί, όπως λένε, να αποκλειστεί, αλλά με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα η Αγκυρα δεν θα κατευθυνθεί σε έναν τέτοιο στόχο με σχέδιο.

Μπλόκο στα F-16. Στο ραντάρ της Τουρκίας μπαίνουν και οι αντιδράσεις στις ΗΠΑ για τα F-16. Για τους πιο ψύχραιμους, ωστόσο, η εν λόγω εξέλιξη με την έγκριση της τροπολογίας από την ολομέλεια της αμερικανικής Βουλής δεν είναι απαραίτητα καταστροφική, ακόμα και αν γίνει νόμος των ΗΠΑ. Μία τροπολογία που σίγουρα δυσκολεύει την Τουρκία, αλλά δεν είναι ακίνδυνη για την Ελλάδα, αφού αν ο Τζο Μπάιντεν υποστηρίξει ότι είναι απαραίτητο να δοθούν στην Αγκυρα, για λόγους εθνικής ασφάλειας, με τον όρο να μην παραβιάζουν τον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, τότε θα μπει το ζήτημα των έξι μιλίων χωρικών υδάτων και δέκα μιλίων εθνικού εναέριου χώρου που έχει η χώρα. Κάτι απέναντι στο οποίο οι ΗΠΑ έχουν σαφή τοποθέτηση ότι δεν μπορεί να ισχύει και για κάποιους στην Τουρκία είναι προς το συμφέρον της Αγκυρας να ανοίξει η σχετική συζήτηση.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ. Σε αυτό το κλίμα, η επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου στις ΗΠΑ από χθες αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Σήμερα ο Παναγιωτόπουλος θα έχει συνάντηση με τον αμερικανό ομόλογό του Λόιντ Οστιν, ενώ θα έχουν προηγηθεί επαφές και με υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο Παναγιωτόπουλος αναμένεται να δώσει έμφαση στον ρόλο της Τουρκίας μέσα στο ΝΑΤΟ επισημαίνοντας ότι η Αγκυρα παραβιάζει την αρχή της αλληλεγγύης της Συμμαχίας. Κάτι που, όπως θα υπογραμμίσει, επιβεβαιώνεται και από δηλώσεις τούρκων αξιωματούχων αλλά και από τη συμπεριφορά της Τουρκίας. Αναμένεται να σημειώσει την αλλαγή και στο αφήγημα της Αγκυρας, η οποία έχει φτάσει πλέον να αμφισβητεί την κυριαρχία ελληνικών νησιών στο Ανατολικό Αιγαίο.

Κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ, ο ΥΕΘΑ αναμένεται να επισκεφθεί και ο ίδιος το εργοστάσιο κατασκευής των F-35 στο Τέξας, όπου θα έχει αναλυτική ενημέρωση για τα τεχνικά χαρακτηριστικά αλλά και για τις απαιτήσεις και τις αναγκαίες υποδομές όταν θα φτάσουν στην Ελλάδα. Επισημαίνεται ότι ανάλογη ενημέρωση είχε την προηγούμενη εβδομάδα και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος. Ο Παναγιωτόπουλος θα έχει συνάντηση με τον επικεφαλής του προγράμματος F-35 του Αμερικανικού Πενταγώνου, αντιστράτηγο Μάικλ Σμιτ, ενώ θα δει και τον πρόεδρο του Ελληνοαμερικανικού Ινστιτούτου Νίκο Λαρυγγάκη.