Συγκέντρωση ανθρωπιάς

«Θάψτε με, κι όρθιοι σηκωθείτε. Τις χειροπέδες σας συντρίψτε. Και με το αίμα των τυράννων, τη νέα σας Λευτεριά ποτίστε». Με τα λόγια του ουκρανού εθνικού ποιητή Ταράς Σεβτσένκο – όπως μεταφράστηκαν από τον Γιάννη Ρίτσο – η Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποδέχθηκε στον Κήπο του Προεδρικού Μεγάρου πρόσφυγες από την Ουκρανία που φιλοξενούνται σε δομές της χώρας μας. Ο Κήπος γέμισε γυναίκες και παιδιά, αφού οι άνδρες έχουν μείνει πίσω υπερασπιζόμενοι την πατρίδα τους.

Τα βλέμματα όλων έκλεψε μια νεαρή γυναίκα με ένα εντυπωσιακό πορτοκαλί φόρεμα, η Τίνα. Εγκυος στον 9ο μήνα, η Τίνα θα φέρει στον κόσμο το αγοράκι της από μέρα σε μέρα. «Μην κάνεις καμία πλάκα και γεννήσεις απόψε!», το αστείο που της έκαναν οι περισσότεροι. Η Τίνα από τη Μαριούπολη μιλάει αξιοζήλευτα ελληνικά χάρη στον ελληνικής καταγωγής πατέρα της. Της έμαθε από μικρή να αγαπάει τη χώρα μας, τη γλώσσα μας και τον πολιτισμό μας. Τώρα μπορεί και επικοινωνεί μαζί του, το προηγούμενο χρονικό διάστημα όμως ήταν εφιαλτικό, χωρίς ρεύμα, χωρίς νερό, χωρίς σύνδεση στο Internet, πέρασαν μερόνυχτα που δεν ήξερε αν οι γονείς της ζουν ή πέθαναν. «Πώς είναι η ζωή στη Μαριούπολη;» τη ρωτάω. «Η ζωή συνεχίζεται ακόμα και σε μια πόλη υπό κατάληψη» μου απαντάει. Ο πατέρας μου προσπαθεί να πηγαίνει κανονικά στη δουλειά, το εστιατόριο όπου εργαζόταν η μητέρα μου, όμως, δεν υπάρχει πια». Οι γονείς της δεν μπορούν να μετακινηθούν και η Τίνα αναρωτιέται πώς θα περάσει ο χειμώνας με ένα μωρό στην αγκαλιά και χωρίς τη γιαγιά και τον παππού.

«Μπήκαν σπίτι και άρχισαν την ανάκριση»

Η ιστορία της Ολεξάντρα Γκοντσαρούκ δεν διαφέρει πολύ. Οταν οι σειρήνες ήχησαν, η Ολεξάντρα είχε τον νεογέννητο Ντανιήλ στην αγκαλιά της. Οι βόμβες έπεφταν και το μωρό έκλαιγε ασταμάτητα. Η Ολεξάντρα γυρίζει τον χρόνο λίγους μήνες πίσω και θυμάται… «Μπήκαν σπίτι μου και άρχισαν να με ανακρίνουν. Ρωτούσαν πού είναι οι συγγενείς μου, ποια είναι η δράση τους… Μου πήραν το κινητό από τα χέρια, έλεγξαν όλες τις επαφές που είχα αποθηκευμένες. Φανταστείτε το! Ολομόναχη στο σπίτι με ένα μωρό 7 μηνών!». Ηταν σαφές ότι έπρεπε να φύγουν από τη Χερσώνα… Να πάνε όμως πού; Η πρόσκληση από την Ελλάδα ήρθε απρόσμενα. Ενα φιλικό ζευγάρι που είχαν γνωρίσει κάποτε σε κάποιες διακοπές στη χώρα μας τους πρότεινε να τους φιλοξενήσει στο σπίτι τους στο Πόρτο Ράφτη. Τις τελευταίες ημέρες μετακόμισαν από το Πόρτο Ράφτη στην Κιβωτό του Κόσμου, δίπλα στον πατέρα Αντώνιο.

«Σας υποδέχομαι με την καρδιά γεμάτη θλίψη… Αλλά και με την ελπίδα που γεννούν η γενναιότητα, το σθένος και η αποφασιστικότητα των Ουκρανών. Ενας λαός που δίνει τον υπέρτατο πατριωτικό αγώνα αψηφώντας την υπεροπλία του εχθρού, δαμάζοντας τον φόβο του θανάτου. Ενας λαός που ρίχνεται ανενδοίαστα στη φωτιά» συνεχίζει η Πρόεδρος της Δημοκρατίας. «Τι άφησες πίσω;» ρωτάω τη Γαλίνα από το Ζιτόμιρ. «Τρεις άνδρες» μου απαντάει. «Τον άνδρα μου και δύο γιους!». Η Γαλίνα φιλοξενείται με τα δύο της παιδιά στα Παιδικά Χωριά SOS, ο σύζυγός της θα μπορούσε να είναι μαζί της, είναι όμως ιερέας και έκρινε ότι δεν μπορεί να εγκαταλείψει το ποίμνιό του μια τόσο δύσκολη στιγμή. Πριν από 20 χρόνια είχε έρθει στην Ελλάδα για δουλειά, 20 χρόνια μετά επέστρεψε για να σωθεί από τα πυρά του πολέμου. «Η Ελλάδα άνοιξε την αγκαλιά της και μας έβαλε όλους μέσα, ο Λεωνίδας μου όμως, ο μικρός μου γιος, ζητάει το παιδικό του δωμάτιο… Τι να του απαντήσω;».

«Σκεφτόμουν ότι δεν θα ξαναδώ την Ελλάδα»

Η ομιλία της προέδρου της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας συγκίνησε… «Μέσα στο καταφύγιο σκεφτόμουν ότι δεν θα ξαναδώ την Ελλάδα» είπε η Αλεξάνδρα Προτσένκο. «Σήμερα όμως είμαι εδώ». Οι παιδικές φωνές αποφόρτισαν το κλίμα. Ο ήλιος έπεσε και άρχισε να δροσίζει. Οι καλοκαιρινές διακοπές ξεκίνησαν για τα καλά. Η πόλη αδειάζει. Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι πια το πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων. «Αδειάζουν και τα ράφια μας» μου λέει μια υπεύθυνη της δομής OPORA. «Κάποιοι ξέχασαν πως οι ανάγκες για τρόφιμα και ρουχισμό είναι ακόμα υπαρκτές για όλους όσοι αναγκάστηκαν να αφήσουν τα σπίτι τους, παίρνοντας μόνο τα απαραίτητα».