Πώς μας βλέπουν οι Τούρκοι

Ο κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν, ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, φωτογραφήθηκε δίπλα σε έναν, κορνιζαρισμένο, χάρτη που περιλαμβάνει στην τουρκική επικράτεια το μισό Αιγαίο και την Κρήτη. Εντάξει, μας παραχωρούν Σποράδες, Κυκλάδες, Εύβοια και νησιά Αργοσαρωνικού. Μέχρι να βγει καινούργιος χάρτης που να μας αφήνει μόνο Μοριά και Ρούμελη. Αυτό που συχνά δεν αντιλαμβάνεται η ελληνική κοινή γνώμη είναι ο τρόπος με τον οποίο οικοδομείται το ιστορικό αφήγημα στην Τουρκία, όχι μόνο στους ακραίους εθνικιστικούς κύκλους. Στην τουρκική συλλογική συνείδηση η Ελλάδα εμφανίζεται ως ένα τεχνητό κράτος που δημιουργήθηκε από τη Δύση προκειμένου να πληγεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ενα κράτος που σκοπός του είναι να λειτουργεί και ως φράχτης της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία. Ο Ερντογάν συνηθίζει να το λέει κάπως έτσι: «Βάζουν μπροστά μας ένα κράτος που σε όλη του την ιστορία προσπαθεί να κρύβεται πίσω από άλλες χώρες». Για τους Τούρκους δεν υπάρχει ιστορική συνέχεια και σύνδεση ανάμεσα στην κλασική αρχαιότητα, στο Βυζάντιο και στη σύγχρονη Ελλάδα. Θεωρούν ότι η χώρα μας κατασκευάστηκε στα διπλωματικά εργαστήρια των ισχυρών της εποχής.

Και όταν ήρθε ο 20ος αιώνας, η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε περίπου ως πολιορκητικός κριός, βάζοντας στρατό στη Μικρά Ασία. Η Δύση μας έδωσε την Κρήτη και αργότερα τα Δωδεκάνησα. Και εμείς επιχειρήσαμε την προσάρτηση της Κύπρου που απετράπη με την τουρκική εισβολή. Κάπως έτσι, όταν ο εθνικιστής φωτογραφίζεται με τον χάρτη που δίνει μισό Αιγαίο και Κρήτη στην Τουρκία, αισθάνεται ότι έτσι αποκαθίσταται η ιστορική τάξη, με τις «χαμένες πατρίδες» να επιστρέφουν εκεί όπου ανήκαν για τέσσερις αιώνες. Ολο αυτό το ιστορικό αφήγημα ενσταλάζεται στα μυαλά των Τούρκων, από την παιδική τους ηλικία, σχεδόν εδώ και δύο αιώνες, δίνοντας τον καρπό του εθνολαϊκισμού. Στις επικείμενες τουρκικές εκλογές θα χρησιμοποιηθεί ως καύσιμη ύλη από τον Ερντογάν. Είναι ένα αφήγημα που μπορεί να ακούγεται σε υψηλή ή χαμηλή ένταση, όμως δεν πρόκειται να σβήσει, να ξεχαστεί ποτέ.

Αληθινές δημοσκοπήσεις

Oποτε δημοσιεύονται δημοσκοπήσεις, από τον ΣΥΡΙΖΑ ακούς ότι είναι «πειραγμένες». Τις περισσότερες φορές η θεωρία συνωμοσίας διατυπώνεται ως υπονοούμενο, προκειμένου να μη φτάσει καμιά αγωγή από δημοσκόπους. Τώρα, όμως, ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για δημοσκοπήσεις «που δεν δημοσιεύονται» και δείχνουν εντελώς διαφορετική εικόνα. Το ερώτημα είναι για ποιον λόγο δεν τις δημοσιεύουν από τον ΣΥΡΙΖΑ, αφού και γνώση έχουν, αλλά και οι ίδιοι συνεργάζονται με εταιρείες που διενεργούν έρευνες για λογαριασμό τους. Εκτός και αν πιστεύουν ότι τους δουλεύουν και οι εταιρείες στις οποίες είναι πελάτες. Μπορεί να το πει και αυτό ο πρόεδρος με κάποια ανάρτηση. Στα σχόλια θα τον αποθεώσουν.

Ο star της ημέρας

Σε συνέντευξή του, ο υπουργός Οικονομικών προανήγγειλε νέες επιδοτήσεις και ενισχύσεις καθώς, όπως είπε, δημιουργείται νέος δημοσιονομικός χώρος. Ακριβώς. Ο χώρος ακολουθεί τους συμπαντικούς νόμους. Μέχρι τις εκλογές θα διαστέλλεται. Και μετά θα αρχίσει η άμεση και θεαματική συστολή του.

Η αφήγηση του Βενιζέλου

Θυμάστε τη Σύνοδο Κορυφής των Καννών, τον Νοέμβριο του 2011; Τότε που ο Γιώργος Παπανδρέου είχε τη φαεινή ιδέα να πάει σε δημοψήφισμα; Ηταν η Σύνοδος που του στέρησε την πρωθυπουργία και έδωσε στον Ευάγγελο Βενιζέλο τα ηνία του ΠΑΣΟΚ. Είχα ζητήσει κάποτε από τον Βενιζέλο μια λεπτομερή αφήγηση όσων έγιναν στις Κάννες και στο αεροπλάνο της επιστροφής. Απάντησε ότι αυτό θα γίνει εν καιρώ. Ο καιρός έφτασε. Στις 26 Ιουλίου, στο Βυζαντινό Μουσείο, παρουσιάζεται ένα ογκώδες βιβλίο 400 σελίδων με την αφήγηση του Βενιζέλου για τα γεγονότα της οικονομικής κρίσης, το παρασκήνιο, την αγωνία, τις συγκρούσεις. Η αφήγηση γίνεται με τη βοήθεια του δημοσιογράφου Γιώργου Κουβαρά και, εκτός από την κρίση, διατρέχει την περίοδο της πανδημίας και την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Τίτλος: «Εκδοχές πολέμου 2009-2022». Από τις εκδόσεις Πατάκη. Μιλάμε για το ανάγνωσμα του καλοκαιριού.