Μπόρις Τζόνσον: Τίτλοι τέλους;

Ο Μπόρις Τζόνσον υπέβαλε χθες την παραίτησή του από την ηγεσία των Συντηρητικών ύστερα από καταιγισμό παραιτήσεων μελών της κυβέρνησής του (γύρω στις 60) μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις ότι αποδείχθηκε για μία ακόμη φορά φειδωλός με την αλήθεια. Ηταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι έπειτα από σειρά σκανδάλων που σχετίζονταν με την έλλειψη εντιμότητας, υπευθυνότητας, ορθοκρισίας του πρωθυπουργού σε θέματα κανόνων πολιτικής ηθικής αλλά και παράβασης των μέτρων κοινωνικής προστασίας  κατά τη διάρκεια της πανδημίας (το διαβόητο partygate) τα οποία οδήγησαν σε απανωτές ήττες σε πρόσφατες επαναληπτικές εκλογές.

Το γεγονός ότι στο τέλος η αποκαθήλωσή του επήλθε ύστερα από σειρά αποκαλύψεων για την τάση του να ψεύδεται επανειλημμένα και ανερυθρίαστα και να αποφεύγει την τήρηση κανόνων αποτελεί τραγική ειρωνεία. Γιατί; Διότι ήταν αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά μαζί με τη γενικότερη χαρισματικότητά του που ώθησαν πολλούς από τους μη έχοντες του αγγλικού Βορρά να τον υποστηρίξουν στη σύγκρουσή του με το κατεστημένο/σύστημα που τους είχε ξεχασμένους, σε μια λογική… και καλή τύχη μάγκα… για να παραφράσω τον Πρίγκιπα Παύλο Σιδηρόπουλο.

Αυτή η απώλεια της ανοχής μεγάλης μερίδας των πολιτών στο πρόσωπό του είχε δύο συνέπειες.

Πρώτον, οδήγησε και στην απώλεια εμπιστοσύνης των βουλευτών του. Ο άνθρωπος που τους οδήγησε στον εκλογικό θρίαμβο του 2019 είχε μετατραπεί – από δικά του σφάλματα – σε βαρίδι που απειλούσε το μέλλον του κόμματος.

Η δεύτερη συνέπεια ήταν να καταλάβει εν τέλει ο Τζόνσον ότι δεν είχε περιθώρια να αποπειραθεί αυτό που έκανε ο Τραμπ στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, να κινητοποιήσει δηλαδή τον κόσμο με αφήγημα αμεσοδημοκρατίας: Ο κόσμος με εξέλεξε, αυτός μόνο μπορεί να με αποπέμψει. Δεν είναι ότι δεν το σκέφτηκε αλλά ότι δεν του βγήκε. Το αφήγημα αυτό παρουσιάστηκε τις ημέρες πριν από την παραίτηση. Μάλιστα ο φίλα προσκείμενος Τύπος εξήρε την ακλόνητη στάση του στα πρωτοσέλιδα ακόμη και το πρωί πριν από την παραίτηση. Αυτό εξηγεί την αρχική άρνησή του να παραιτηθεί και την προσπάθεια να εξαντλήσει κάθε περιθώριο πριν ρίξει λευκή πετσέτα.

Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί στο κόμμα των Συντηρητικών δεν συμφωνούν με την ιδέα να παραμείνει ο Μπόρις Τζόνσον στον πρωθυπουργικό θώκο έως τις αρχές Οκτωβρίου, δηλαδή μέχρι την εκλογή νέας/ου αρχηγού. Φοβούνται ότι με την πρώτη ευκαιρία ίσως προσπαθήσει ξανά να γαντζωθεί στη θέση του. Αυτό το επιτρέπει το ευέλικτο συνταγματικό πλαίσιο του Ηνωμένου Βασιλείου, τα όρια των αντοχών του οποίου έχει αποδείξει ότι είναι διατεθειμένος να δοκιμάσει.

Είναι αυτό το τέλος ή υπάρχει ακόμα μια ευκαιρία; Ας κάνουμε την ακόλουθη υπόθεση εργασίας: Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εντείνεται και επεκτείνεται σε νέα μέτωπα και δημιουργείται νέα κρίση με την Κίνα και την Ταϊβάν. Ο Ζελένσκι καλεσμένος στο συνέδριο των Συντηρητικών εκθειάζει τον βρετανό πρωθυπουργό. Είναι κανείς σίγουρος ότι ο Μπόρις Τζόνσον δεν θα αποπειραθεί κάποια εποικοδομητική ασάφεια;

Κι εδώ βρίσκεται ένα ενδιαφέρον οξύμωρο: Για πρώτη φορά ίσως στην καριέρα του φαίνεται ότι το να ακολουθήσει μία πολιτική αξιοπρεπή, σοβαρή, με γνώμονα το καλό του τόπου είναι ο μόνος δρόμος για την πολιτική του νεκρανάσταση. Η μόνη φορά που το προσωπικό συμφέρον και το καλό της χώρας συγχρονίζονται. Ολα δείχνουν ότι πλέον είναι αργά. Είναι;

Ο δρ Αρης Γεωργόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Δημοσίου και Ευρωπαϊκού Δικαίου, της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ