Μια κάποια αίσθηση εντιμότητας

Hταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί. Η πολυχρησιμοποιημένη φράση του Ντίκενς κολλάει βέβαια περίπου παντού, αλλά αν σκεφτούμε ότι τα τρία τελευταία χρόνια «ήταν η άνοιξη της ελπίδας, ήταν ο χειμώνας της απελπισίας, είχαμε τα πάντα μπροστά μας, δεν είχαμε τίποτε μπροστά μας», αν σκεφτούμε ότι μόνο ακρίδες δεν μας έπεσαν από τον ουρανό (και που το γράφω κοιτάζω με τρόμο ψηλά), έρχεται κουτί.

Τρία χρόνια με χιόνια και φωτιές, μια πανδημία επιπέδου sci-fi, εχθρούς αληθινούς και πλασματικούς προ των πυλών, εχθρούς ξένους αλλά και εγχώριους βαθιά ενσωματωμένους μέσα στα δικά μας διχασμένα κοιτάσματα. Με μια Ευρώπη γονατισμένη από έναν πόλεμο στα σπλάχνα της, μιαν Αμερική σχοινοβατούσα πάνω από το απόλυτο χάος και έναν πλανήτη σε αυξανόμενη απόγνωση. Με φόβους πρωτόγνωρους και απαιτήσεις, επομένως, πρωτάκουστες. Οταν όλα αλλάζουν, αλλάζουν όλα.

Κι έπειτα, υπήρχαν όπως πάντα τα όσα θέλαμε και δικαιούμασταν (προστασία, εμβόλια, συντονισμός, δικαιοσύνη, ευημερία κ.λπ.), υπήρχαν όπως πάντα κάποια που θέλαμε χωρίς απαραίτητα να δικαιούμαστε, αλλά υπήρξαν και κάποια που δικαιούμαστε χωρίς απαραίτητα να τα θέλουμε -παράδειγμα, το περίφημο «μέλλον»: το θηρίο που έρχεται καταπάνω μας. Θεωρητικά βέβαια θέλουμε όλοι να ανήκουμε σε αυτό το μέλλον, αλλά θέλουμε λιγότερο τη διαδικασία (συχνά πολύ άβολη) για να ανοιχτούν οι δίοδοι προς αυτό, ανατινάζοντας τα πετρώματα και απολιθώματα με τα οποία ζούσαμε αγκαλιά τόσα χρόνια τώρα.

Τι μπορεί να περιέχει ένας απολογισμός τριών χρόνων που δεν ήταν «οι καλύτεροι καιροί»; Από τα όσα δικαιούμασταν και θέλαμε τι εισακούστηκε, τι προβλέφθηκε, τι προστατεύτηκε, τι απαντήθηκε – από τους κυβερνώντες μας, εννοείται.

Υπήρξε, πιστεύω, κάτι: μια κάποια αίσθηση εντιμότητας.

Εντιμότητα, που δεν είναι μόνο να μην κλέβεις. Είναι οπωσδήποτε αυτό, αλλά είναι και να έχεις έναν στόχο που δεν περιορίζεται στην επανεκλογή σου. Είναι να πιστεύεις πράγματι σε κάποιον ορίζοντα που αξίζει σ’ έναν λαό, σε μια χώρα, και να κάνεις πράγματι ό,τι μπορείς για να τον πλησιάσεις. Ακόμα και σε βάρος των ψήφων που θα χάσεις. Ακόμα και αντίθετα στο ρεύμα του κόμματός σου – που είναι ακριβώς αυτό, ένα πολιτικό κόμμα, δηλαδή ένας οργανισμός με μοναδικό λόγο ύπαρξης την εξουσία. Εντιμότητα είναι να ανοίγεις τη δίοδο προς το μέλλον, το απαραίτητο αν όχι πάντα δημοφιλές μέλλον, γνωρίζοντας ότι έτσι θα ενεργοποιηθούν αυτόματα όλες οι αντιστάσεις που έχει στο οπλοστάσιό της μια κοινωνία συντηρητική, καχύποπτη, ταλαιπωρημένη όπως η δική μας. Και εντιμότητα είναι το να μην την κοροϊδέψεις, ποτέ, αυτή την κοινωνία.

Τρία χρόνια με ένα κάποιο βλέμμα σε αυτό το μέλλον και μαζί μια αίσθηση εντιμότητας που πηγάζει από εκεί που μετράει πιο πολύ, δηλαδή τον (πάντα μοναχικό) πυρήνα. Μέσα στα πολλά που δικαιούμασταν και θέλαμε, αυτό δεν ήταν το λιγότερο.

Η Καρολίνα Μέρμηγκα είναι συγγραφέας