Εκλογές με προσχήματα ή δημοκρατία χωρίς αδιέξοδα;

Mε το μισό εκλογικό σώμα να δηλώνει ότι δεν έχει απολύτως καμία πρεμούρα για πρόωρες εκλογές, το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει εάν αυτές, όπως φημολογείται, προκηρυχθούν με τη λογική της αυτοεκπληρούμενης προφητείας που τις κατέστησε αναπόφευκτες λόγω της περιρρέουσας  εκλογολογούσας ατμόσφαιρας.

Το σίγουρο είναι ότι κανείς δεν θα πιστέψει ότι συντρέχει ο λόγος που ο αμφίθυμος εν προκειμένω Πρωθυπουργός θα επικαλεστεί για να νομιμοποιήσει συνταγματικά την προκήρυξή τους. Εκτός και εάν πράγματι μέχρι την εξαγγελία τους μεσολαβήσουν γεγονότα που να στοιχειοθετούν τον οριζόμενο από τον νομοθέτη «σπουδαίο εθνικό λόγο». Πράγμα που είναι προς το παρόν μάλλον απίθανο.

Εξού και τίθεται ένα προγενέστερο και καθόλου επουσιωδέστερο ερώτημα: Γιατί να πρέπει ένας Πρωθυπουργός που έδειξε να έχει γνήσιες θεσμικές ευαισθησίες να ενδίδει στην χρήση ενός κατά συνθήκη ψεύδους διαιωνίζοντας μια παρ’ ημίν συνήθη, είναι αλήθεια, πρακτική, που όμως ουδόλως έχει συντελέσει στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας του κομματικού συστήματος ούτε και στη βελτίωση της αντιπροσωπευτικότητάς του;

Αντιθέτως, η μη σταθεροποίηση των εκλογικών κύκλων και η στα όρια της κατάχρησης συχνότητα προσφυγής στις κάλπες έχει συντελέσει τα μάλα στην κόπωση του εκλογικού σώματος και στη σχετικοποίηση, αν όχι στην απαξίωση, του νοήματος της ψήφου.

Είναι, βεβαίως, κατανοητοί οι λόγοι για τους οποίους μια κυβέρνηση που βλέπει να έρχεται το τσουνάμι μιας νέας παγκόσμιας κρίσης, μπαίνει στον πειρασμό να προλάβει τις εξελίξεις για να μη βρεθεί στη δίνη μιας προεκλογικής περιόδου την ώρα που θα είναι αντιμέτωπη με τη δίνη μιας αρνητικής οικονομικής και όχι μόνο συγκυρίας.

Αλλά σε τελική ανάλυση σε τι διαφέρει ο ελιγμός της επίσπευσης των εκλογών από τους συστηματικούς ελιγμούς που στο παρελθόν έκαναν, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, όλα τα κόμματα εξουσίας στην προσπάθειά τους να μειώσουν βραχυπρόθεσμα το κόστος της άσκησής της, χωρίς να πολυνοιάζονται για την αντίστοιχη πολλαπλάσια αύξηση του τιμήματος σε κοινωνικό όφελος των τακτικισμών τους;

Ας συμφωνήσουμε ότι δεν είναι αβάσιμη η ανησυχία του Κυριάκου Μητσοτάκη ή και των συνεργατών του πως η μετάθεση του χρόνου των εκλογών προς το τέλος της τετραετίας θα σημάνει και παράταση του χρόνου κατά τον οποίο η κυβέρνηση θα αδρανεί, ενώ το πολιτικό κλίμα θα μολύνεται από την τοξικότητα του πολέμου φθοράς και της αναπόφευκτης πόλωσης.

Πλην, όμως, δεν αποκλείεται καθόλου το κλίμα αυτό να βελτιωθεί σε περίπτωση που εν τω μεταξύ ο πόλεμος στην Ουκρανία τερματισθεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο και η ηρεμία αρχίσει να επιστρέφει στις διεθνείς αγορές αυξάνοντας την ορατότητα της εξόδου από την κρίση και την αβεβαιότητα.

Και αυτό, όμως, να μη συμβεί, ποιο μπορεί να είναι το τόσο σοβαρό ρίσκο που θα αναλάβει το κυβερνών κόμμα μη σπεύδοντας να στήσει τις κάλπες το φθινόπωρο; Να μειωθεί το προβάδισμά του έναντι της αντιπολίτευσης ή να μειωθούν οι πιθανότητες της αυτοδυναμίας του;

Οποιο και αν είναι, σίγουρα δεν αξίζει την απώλεια μιας ευκαιρίας να αρχίσει η ελληνική πολιτική ζωή να γίνεται κανονικότερη, θεσμικότερη και πιο προβλέψιμη. Οπως λειτουργικότερη, συναινετικότερη και παραγωγικότερη είναι η πολιτική ζωή στις χώρες όπου οι διατάξεις των Συνταγμάτων δεν χρησιμοποιούνται ως προσχήματα εν αμαρτίαις, αλλά εφαρμόζονται ως κανόνες που επιτρέπουν στη δημοκρατία να μην έχει αδιέξοδα. Να λειτουργεί ως πολίτευμα που εκπαιδεύει αυτούς που το ενσαρκώνουν να κυβερνούν και να νομοθετούν διαφορετικά.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι επικοινωνιολόγος, πολιτικός αναλυτής