ΕΕ: γρήγορα μέτρα φροντίδας αλλά όχι αποτελεσματικά

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την Τετάρτη μια πρόσθετη δέσμη μέτρων για την περαιτέρω αύξηση της ευελιξίας στην πολιτική συνοχής για την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου και παροχή ρευστότητας ύψους 3,5 δισ. ευρώ. Αυτά τα «γρήγορα μέτρα φροντίδας» (FASTCARE-Flexible Assistance to Territories -Cohesion’s Action for Refugees in Europe) θα συμβάλουν περαιτέρω στη διασφάλιση της ευκολότερης και ταχύτερης πρόσβασης των κρατών στη χρηματοδότηση για να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες ανάγκες των ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, συνεχίζοντας παράλληλα να υποστηρίζουν την ανάκαμψη των περιφερειών της Ευρώπης.

Η νέα δέσμη μέτρων της Επιτροπής είναι αποτέλεσμα της έκτακτης Συνόδου Κορυφής που είχε πραγματοποιηθεί στις 30 και 31/5/2022. Στα συμπεράσματά της, αναφερόταν ρητά ότι η Επιτροπή θα πρέπει να παρουσιάσει νέες πρωτοβουλίες για τη στήριξη της προσπάθειας των περιφερειών και των εκπροσώπων της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών να βοηθήσουν τις μεγάλες ροές των προσφύγων, στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Τα μέτρα αυτά είναι συνδυασμός πολιτικών των προγραμμάτων 2014-2020 και 2021-2027 και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

– Πρόσθετη προχρηματοδότηση, ύψους 3,5 δισ. ευρώ που θα παρέχει ταχεία πρόσθετη ρευστότητα σε όλα τα κράτη μέλη.

– Ποσοστό συγχρηματοδότησης έως και 100% για προτεραιότητες που προωθούν την κοινωνικοοικονομική ένταξη των προσφύγων στα προγράμματα της περιόδου 2014-2020, με αυξημένο ποσοστό που είναι επίσης διαθέσιμο στο πλαίσιο των προγραμμάτων της περιόδου 2021-2027, έως τα μέσα του 2024 με δυνατότητα επανεξέτασης.

Δεδομένου του ουσιαστικού ρόλου των τοπικών αρχών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται σε τοπικές κοινότητες για την υποδοχή και υποστήριξη των ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη ρωσική επιθετικότητα, τα κράτη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τουλάχιστον το 30% της στήριξης στο πλαίσιο των μέτρων αυτών θα πρέπει να ανατίθενται στις εν λόγω αρχές και οργανισμούς. Τούτο αποτελεί μια αναγνώριση της δουλειάς των τοπικών κοινωνιών στην ανακούφιση των προσφύγων.

Τα μέτρα αυτά μπορεί να είναι γρήγορα και να φροντίζουν τις πρώτες ανάγκες των ανθρώπων και την όσο το δυνατόν ομαλότερη προσαρμογή τους αλλά δεν είναι ούτε μόνιμα ούτε μακροπρόθεσμα ενώ ταυτόχρονα δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις σημαντικές συνέπειες της κρίσης του πολέμου. Ο συνεχώς αυξανόμενος πληθωρισμός, οι αυξημένες τιμές στην ενέργεια, η διαφαινόμενη επισιτιστική κρίση και τέλος το ενδεχόμενο ενός ενεργειακού μπλακ άουτ, απαιτούν διαφορετικό μείγμα μέτρων που θα στοχεύουν σε διαρθρωτικές και ριζοσπαστικές λύσεις.

Ο Γιώργος Μελέας είναι  εθνικός εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή