Ολα τα βλέμματα στραμμένα {LF}στον Νετανιάχου

Ηταν ένα από τα πιο φιλόδοξα πολιτικά σχέδια στην ισραηλινή ιστορία: μια ετερόκλιτη, οκτακομματική συμμαχία, που συνάσπιζε πολιτικούς αντιπάλους από τη Δεξιά, την Αριστερά και το Κέντρο και περιελάμβανε το πρώτο ανεξάρτητο αραβικό κόμμα που συμμετέχει σε ισραηλινό κυβερνητικό συνασπισμό. Αυτή η ιδεολογική ποικιλότητα, ωστόσο, ήταν τελικά και η καταστροφή του. Οπως ανακοίνωσαν προχθές το βράδυ ο ισραηλινός πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο υπουργός Εξωτερικών Γιαΐρ Λαπίντ, η Κνεσέτ θα διαλυθεί την επόμενη εβδομάδα (μια πρώτη ψηφοφορία επί του σχετικού νομοσχεδίου αναμένεται σήμερα) και η χώρα θα οργανώσει τέλη Οκτωβρίου τις πέμπτες κατά σειρά εκλογές των τελευταίων τρεισήμισι χρόνων. Στο μεσοδιάστημα, και σύμφωνα με τους όρους της κυβερνητικής συμφωνίας που είχαν υπογράψει πέρυσι τον Ιούνιο, υπηρεσιακός πρωθυπουργός θα αναλάβει ο κεντρώος Γιαΐρ Λαπίντ – ως υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται αύριο την Τουρκία, ως πρωθυπουργός θα υποδεχθεί 13-14 Ιουλίου στο Ισραήλ τον Τζο Μπάιντεν. Ολα τα βλέμματα έχουν όμως στραφεί στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, που ξεκίνησε ήδη μια άτυπη προεκλογική εκστρατεία για την επιστροφή του στην πρωθυπουργία.

Η εχθρότητα προς τον Νετανιάχου, τον επί 12ετία πρωθυπουργό του Ισραήλ που δικάζεται για διαφθορά, ήταν αυτή που ένωσε οκτώ τόσο ετερόκλιτα κόμματα οδηγώντας τη συμμαχία τους, τον περασμένο Ιούνιο, στην εξουσία. Αρχιτέκτονας του όλου εγχειρήματος ήταν ο Λαπίντ – το κόμμα του, Γες Ατίντ, είχε έρθει δεύτερο στις τελευταίες εκλογές, τον Μάρτιο του 2021, πίσω από το Λικούντ του Νετανιάχου. Αυτός ο 58χρονος πρώην δημοσιογράφος και τηλεοπτικός παρουσιαστής, ωστόσο, που έχει ήδη διατελέσει υπουργός Οικονομικών, Εξωτερικών και Στρατηγικών Υποθέσεων, και έχει εκφραστεί στο παρελθόν υπέρ μιας λύσης δύο κρατών με τους Παλαιστινίους, δέχθηκε να αναλάβει πρώτος την πρωθυπουργία ο Μπένετ, ένας πρώην ηγέτης των εποίκων, καθώς ο τελευταίος ήταν πιο αποδεκτός στην (ακρο)δεξιά πτέρυγα της συμμαχίας. Η συμφωνία τους προέβλεπε πως η πρωθυπουργία θα περνούσε στον Λαπίντ έπειτα από δύο χρόνια. Προέβλεπε όμως επίσης πως ο Λαπίντ θα αναλάμβανε υπηρεσιακός πρωθυπουργός αν η κυβέρνηση έπεφτε λόγω αποσκίρτησης δεξιών βουλευτών. Και αυτό τελικά έγινε: δύο βουλευτές του Γιάμινα, του κόμματος του Μπένετ, το εγκατέλειψαν, η κυβερνητική συμμαχία έχασε την οριακή κοινοβουλευτική της πλειοψηφία και συνέχισε να φυλλοροεί μέχρι που ήρθε, αρχές Ιουνίου, το τελικό χτύπημα: η αποτυχία ανανέωσης των έκτακτων νόμων που επιβάλλουν ένα καθεστώς απαρτχάιντ στη Δυτική Οχθη για τους Παλαιστινίους, επεκτείνοντας παράλληλα το ισραηλινό δίκαιο στους περίπου 450.000 εβραίους εποίκους της. Οι άραβες μέλη της κυβερνητικής συμμαχίας αρνήθηκαν, η αντιπολίτευση ετοιμαζόταν να καταθέσει πρόταση μομφής, ο Μπένετ προτίμησε να αποχωρήσει πρώτος.

Ο Νετανιάχου αντέδρασε στην είδηση με ενθουσιασμό, κάνοντας λόγο για μια κυβέρνηση «εξαρτώμενη από υποστηρικτές της τρομοκρατίας» – δηλαδή ένα αραβικό κόμμα – και υποσχόμενος να σχηματίσει μια «εθνική» πλειοψηφία. Παρότι είχε δεσμευτεί να το πράξει, ο απερχόμενος κυβερνητικός συνασπισμός δεν κατέθεσε στη διάρκεια του τελευταίου έτους νομοσχέδιο που απαγορεύει σε οποιονδήποτε τελεί υπό δίωξη για τη διάπραξη εγκλημάτων να ηγείται κυβέρνησης. Χθεσινή δημοσκόπηση θέλει το Λικούντ να αποσπά 30 από τις συνολικά 120 έδρες της Κνεσέτ και να ελέγχει μαζί με πιθανούς δεξιούς και υπερορθόδοξους πολιτικούς συμμάχους 59 έδρες της μετά τις επόμενες εκλογές, έναντι 55 εδρών για τα κόμματα του απερχόμενου συνασπισμού – και έξι εδρών για ένα αραβικό κόμμα που δεν αναμένεται να υποστηρίξει κανέναν από τους δύο. Δύο κορυφαίοι υπουργοί του απερχόμενου συνασπισμού, ο υπουργός Οικονομικών και ηγέτης του κόμματος Ισραήλ Η Πατρίδα Μας Αβιγκντορ Λίμπερμαν και ο υπουργός Δικαιοσύνης και ηγέτης του κόμματος Νέα Ελπίδα Γκίντεον Σάαρ, δεσμεύτηκαν χθες να αποτρέψουν την επιστροφή του Νετανιάχου στην εξουσία. Το πιθανότερο σενάριο, λοιπόν, είναι να επιστρέψει στο Ισραήλ η πολιτική παράλυση έπειτα από μια σύντομη παρένθεση.

Ο Γιαΐρ Λαπίντ αναλαμβάνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός σε μία ήδη ευαίσθητη περίοδο, με φόντο μια αναζωπύρωση της βίας (18 Ισραηλινοί έχουν σκοτωθεί από τον Απρίλιο σε παλαιστινιακές επιθέσεις, 25 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους από ισραηλινά πυρά) καθώς και μια κλιμάκωση του σκιώδους πολέμου με το Ιράν. Αυτός ο τελευταίος, και δη οι φόβοι που εξέφρασε πρόσφατα το Ισραήλ για σχέδια δολοφονίας ή απαγωγής ισραηλινών πολιτών από το Ιράν στην Τουρκία, θα βρεθούν στην κορυφή της ατζέντας στη συνάντηση που θα έχει αύριο ο Λαπίντ με τον τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στην Τουρκία, μετά την αναθέρμανση των διμερών σχέσεων τους τελευταίους μήνες.