Ο Μακρόν θα πρέπει τώρα να μάθει να συμβιβάζεται

Στον Εμανουέλ Μακρόν αρέσει να αψηφά τα ιστορικά προηγούμενα. Το 2017 έφερε τα πάνω κάτω στην πολιτική σκηνή της Γαλλίας κερδίζοντας την προεδρία και ανατρέποντας τον παραδοσιακό διαχωρισμό Αριστεράς – Δεξιάς. Τον περασμένο Απρίλιο έγινε ο πρώτος αρχηγός του γαλλικού κράτους που εξασφαλίζει την επανεκλογή του έπειτα από δύο δεκαετίες. Και τώρα, επιβεβαίωσε για μία ακόμα φορά την τάση, αν και όχι με τρόπο που θα τον χαροποιούσε: μετά τις εκλογές της Κυριακής, η κεντρώα συμμαχία του, το Μαζί, έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αποσπώντας μόλις 246 έδρες, 43 λιγότερες από όσες χρειαζόταν – κάτι ιδιαίτερα ασυνήθιστο στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.

Αυτό σημαίνει πως η Γαλλία βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με εβδομάδες δύσκολων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό μίας νέας συμμαχίας ή κυβέρνησης μειοψηφίας. Υπάρχει ακόμα και πιθανότητα ενός μόνιμα «μετέωρου» ή μπλοκαρισμένου κοινοβουλίου – χωρίς καθαρή πλειοψηφία για τον οποιονδήποτε συνδυασμό δυνάμεων.

Πριν από τις εκλογές της Κυριακής υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές δήλωναν βέβαιες πως ο Μακρόν θα κατάφερνε να κυβερνήσει χωρίς προβλήματα αν του έλειπαν μόνο καμιά 20αριά έδρες για την πλειοψηφία. Φοβούνταν όμως πως ένα μεγαλύτερο έλλειμμα θα τοποθετούσε την κυβέρνηση σε μία ζώνη μόνιμων αναταράξεων, παζαριών και δυνητικά αδιεξόδου. Υψηλόβαθμες γαλλικές πηγές λένε τώρα πως αυτό που φοβάται περισσότερο το Ελιζέ είναι ένα παρακωλυτικό κοινοβούλιο, σε μία περίοδο που χρειάζονται ταχείες αντιδράσεις στις γοργά εξελισσόμενες οικονομικές και διεθνείς κρίσεις.

Ο Μακρόν θα προσπαθήσει να συγκροτήσει μία μόνιμη ή ad hoc συμμαχία με την Κεντροδεξιά, τους Ρεπουμπλικανούς, που πήγαν καλύτερα από ό,τι αναμενόταν εξασφαλίζοντας 64 έδρες. Αυτό όμως θα σήμαινε πως θα βρισκόταν υπό πίεση να μετατοπίσει την κυβέρνησή του δεξιότερα, ενώ υποτίθεται πως θα στρεφόταν λίγο πιο αριστερά στη δεύτερη θητεία του, αφού κέρδισε την προεδρία τον Απρίλιο με τη στήριξη αριστερών ψηφοφόρων. Ο κίνδυνος είναι να μην μπορέσει η νέα του κυβέρνηση να καθορίσει την οποιαδήποτε συνεκτική γραμμή. Ο Μακρόν μπορεί επίσης να αναγκαστεί να διορίσει νέο πρωθυπουργό.

Η απερχόμενη Ελιζαμπέτ Μπορν, η οποία βρίσκεται στο πόστο της εδώ και μόλις ένα μήνα, κέρδισε οριακά την έδρα της στη Νορμανδία. Μπορεί όμως τώρα να θεωρηθεί υπερβολικά αριστερή και άπειρη για να κρατήσει ενωμένη μία συμμαχία Μακρόν και Κεντροδεξιάς – υψηλόβαθμοι κεντροδεξιοί πολιτικοί ήδη ζητούν την αποχώρησή της. Αλλά οι Ρεπουμπλικανοί είναι ένα βαθιά διχασμένο κόμμα, ανάμεσα στους φιλοευρωπαίους, μετριοπαθείς, «συμβατούς προς τον Μακρόν» βουλευτές και την ακραία εθνικιστική πτέρυγα. Και η ίδια η ηγεσία των Ρεπουμπλικανών πρόκειται να αλλάξει, γεγονός που θα μετατοπίσει πιθανότατα το κόμμα ακόμα δεξιότερα.

Κατά συνέπεια, ο πρόεδρος και η άπειρη πρωθυπουργός του δεν έχουν πολλές ελπίδες να μπορέσουν να στηριχτούν στους Ρεπουμπλικανούς συνολικά. Θα προσπαθήσουν, αντ’ αυτού, να επιλέξουν κάποιους μετριοπαθείς κεντροδεξιούς βουλευτές καθώς και κάποιους ανεξάρτητους. Ο,τι και αν συμβεί, η νέα Εθνοσυνέλευση θα είναι γεμάτη με βουλευτές της Ακροδεξιάς και της ριζοσπαστικής Αριστεράς, βαθιά εχθρικούς προς τον Μακρόν, μόνο δύο μήνες μετά την επανεκλογή του.

Προαναγγέλλεται λοιπόν μία περίοδος παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας, ενώ μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και μεγαλώνει η απειλή μιας οικονομικής ύφεσης στο εσωτερικό. Ο Μακρόν είχε καλέσει τους γάλλους ψηφοφόρους να μην προσθέσουν «ένα γαλλικό χάος στο παγκόσμιο χάος». Αποφάσισαν αντ΄ αυτού να τιμωρήσουν τον επανεκλεγέντα πρόεδρο για μια χωλή και άτονη προεκλογική εκστρατεία, και για αυτό που βλέπουν ως αποτυχία της κυβέρνησης να προσφέρει ένα ξεκάθαρο σχέδιο για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού.

Οι ημέρες που ο Μακρόν μπορούσε, σαν άλλος «Δίας», να επιβάλλει τη βούλησή του μέσω μίας πειθήνιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας έχουν παρέλθει. Ο γάλλος πρόεδρος θα πρέπει να μάθει τώρα πώς να διαπραγματεύεται και πώς να καταλήγει σε συμβιβασμούς – τίποτε από τα δύο δεν θα είναι εύκολο για αυτόν.

Ο Μουτζτάμπα Ράμαν είναι διαχειριστικός διευθυντής Ευρώπης στο Eurasia Group, μία ερευνητική και συμβουλευτική εταιρεία.