Τι γυρεύει ο Βενιζέλος στο Στρασβούργο

Πώς πείθεται κανείς ότι μια επιλογή ευρωπαϊκού επιπέδου μπορεί να γίνει με υπερκομματικά κριτήρια; Στην περίπτωση του Ευάγγελου Βενιζέλου η απάντηση είναι παραπάνω από εύκολη: δεν υπάρχει ούτε ένας που να ασχολείται με την πολιτική με κάποιον τρόπο και να μην πιστεύει πως ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είναι μια φωνή που κάνει κεφάλια να γυρίζουν – είτε για να συμφωνήσουν με τις θέσεις του είτε για να διαφωνήσουν, όμως πάντα για να τον ακούσουν.

Είναι τόσο λογικό, που κανείς δεν απόρησε όταν ανακοινώθηκε πως ο Βενιζέλος θα είναι μέρος μιας επταμελούς ομάδας υψηλού επιπέδου (Council of Europe’s High-level Reflection Group) «που θα εισηγηθεί σχετικά με τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει το Συμβούλιο της Ευρώπης» στο τοπίο που διαμορφώνεται λόγω του πολέμου στην Ουκρανία – με συνδαιτυμόνες προσωπικότητες όπως η πρώην ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ, Φεντερίκα Μοργκερίνι. Η πρόταση, που επικοινωνήθηκε στον Βενιζέλο από τον Πρωθυπουργό, ήταν του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, ο οποίος συμμετέχει στην Επιτροπή Υπουργών και είναι αρμόδιος για τα θέματα του Συμβουλίου του Ευρώπης.

Ο Βενιζέλος δεν είναι φιλοκυβερνητικός, παρότι η συνεργασία του 2012 με τη ΝΔ δημιούργησε το προσωνύμιο «σαμαροβενιζέλοι». Αντιθέτως, τα τελευταία χρόνια είναι εκείνος που έχει ασκήσει ίσως την πιο σκληρή κριτική σε μια σειρά πρωθυπουργικούς και υπουργικούς χειρισμούς για την πανδημία και τα ελληνοτουρκικά, ενώ τα επιχειρήματά του ενίοτε υιοθετούνταν ακόμα και από τον ΣΥΡΙΖΑ. Είναι ένα πρόσωπο με συγκεκριμένη οπτική για τη Δημοκρατική Παράταξη, την πορεία και τον ρόλο της στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, την οποία διατήρησε και όταν η ηγεσία του κόμματός του τού έδειξε την πόρτα της εξόδου από το Κοινοβούλιο: «Η δημοκρατική προοδευτική παράταξη είχε πολλές εκλογικές επιτυχίες και πολλές εκλογικές αποτυχίες στο επίπεδο της συγκυρίας. Περήφανη όμως είναι σήμερα για τη θετική αξιολόγηση της εισφοράς της στο επίπεδο της Ιστορίας» είπε στο τελευταίο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, που σφράγισε την επαναπροσέγγισή του με το κόμμα. Στην πρόσφατη εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών, δε, υπό το βλέμμα πολλών στελεχών του ΠΑΣΟΚ που έδωσαν το «παρών», ο Βενιζέλος πρόσφερε στον Παρασκευά Αυγερινό ένα διακοσμητικό κλαδί ελιάς, ως «ανάμνηση της ελληνικής Ελιάς ως μεγάλης ομπρέλας των προοδευτικών δυνάμεων», για να μην «τη λησμονήσουμε τελείως», δείγμα και της δικής του αυτοτοποθέτησης.

Παρ’ όλα αυτά, εκείνος ήταν η πρόταση για την Επιτροπή Σοφών – με τους γνωρίζοντες να τονίζουν πως τίποτα άλλο δεν κρύβεται πίσω από την κίνηση, παρά η πεποίθηση πως μπορεί να ανταποκριθεί και με το παραπάνω στη θέση που αναλαμβάνει. Ηταν άλλωστε ο Πάνος Μπεγλίτης, πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ και νυν μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας, που παρουσίασε την ελληνική πρόταση στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευρώπης. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει και άλλη ερμηνεία. Η μάχη για το κεντρώο ακροατήριο, παρότι λόγω επικαιρότητας μένει στο παρασκήνιο, μαίνεται το ίδιο σφοδρή. Με συμβολικές κινήσεις και πρόσωπα που δεν προέρχονται από τη δική του πολιτική οικογένεια, σε θέσεις ευθύνης στις οποίες το προφίλ τους ταιριάζει απόλυτα (όπως στην περίπτωση του Βενιζέλου), αλλά μακριά από τον άμβωνα της κεντρικής πολιτικής σκηνής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχίζει να χτίζει ένα προφίλ διεύρυνσης, χωρίς να ενοχλεί το κομματικό του ακροατήριο. Αυτός ο ελιγμός ανάμεσα σε δύο κόσμους που συναντήθηκαν το 2019 και ενδεχομένως ξανασυναντηθούν στις επόμενες κάλπες πιθανώς θα του χρειαστεί και στη συνέχεια – ειδικά όσο το ρολόι μετράει αντίστροφα για την επόμενη αναμέτρηση.