Όταν η κομματική πειθαρχία πάει… περίπατο

Είναι κοινό μυστικό, σε όλα τα κόμματα που ακολουθούν έστω υποτυπώδεις εσωκομματικές διαδικασίες: όσο καλά σχεδιασμένες κι αν είναι οι «γραμμές», πάντα κάποιες θα σπάσουν. Και παρότι όταν συμβαίνει αυτό συζητιέται αρκετά και στα πολιτικά αλλά και στα δημοσιογραφικά γραφεία, όλοι γνωρίζουν πως δεν δείχνει απαραίτητα την πραγματική απήχηση των προεδρικών θέσεων ή του ίδιου του προέδρου. Προβάλλει περισσότερο τους συσχετισμούς που προκύπτουν μέσα σε έναν στενό κομματικό πυρήνα – στον οποίο επιτρέπεται να «ανθίσουν» ευκολότερα οι διάφορες προσωπικές απόψεις και να ληφθούν υπόψη οι προσωπικές σχέσεις που αναπόφευκτα ξεπερνούν πλειοψηφίες και μειοψηφίες. Μερικές φορές, τα «ανοίγματα» είναι δείκτης ή είναι μήνυμα των στελεχών που καλούνται να ψηφίσουν – άλλες πάλι, αντικατοπτρίζουν απλώς την περίοδο και τη συγκυρία.

Στην ψηφοφορία για την Κεντρική Επιτροπή από τη βάση του κόμματος, όπως έγινε για πρώτη φορά στον ΣΥΡΙΖΑ, οι «γραμμές» τηρήθηκαν σε μεγάλο βαθμό. Κι αυτό ήταν εύκολο, όχι μόνο γιατί οι ψηφοφόροι ήταν πολλοί, αλλά γιατί υπήρχε πολιτικό διακύβευμα: η Ομπρέλα διαφωνούσε με τον τρόπο που η Κουμουνδούρου επιχειρεί τη διεύρυνση και μια καλή κατάταξη θα έδειχνε πως ένα κομμάτι της βάσης συμφωνεί μαζί τους. Η μειοψηφία συσπειρώθηκε στα ονόματα που εκπροσώπησαν και στο συνέδριο αυτή τη διαφωνία, όμως δεν κατάφερε να «πλασαριστεί» σε ψηλές θέσεις – η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν αυτή του Ευκλείδη Τσακαλώτου, που βρέθηκε 17ος. Στην άλλη πλευρά, οι πασοκογενείς ήθελαν, με κάποιον τρόπο, να δώσουν το μήνυμα πως οι αλλαγές στο κόμμα τούς συμπεριλαμβάνουν – γι’ αυτό και στην πρώτη δεκάδα της Αττικής (και όχι μόνο) υπάρχουν πρόσωπα που συμβολίζουν αυτή ακριβώς την ώσμωση, όπως η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, ο Γιάννης Ραγκούσης και ο Χρήστος Σπίρτζης.

ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΣΙΠΡΑ. Η ψηφοφορία για το Πολιτικό Συμβούλιο, ωστόσο, ήταν αρκετά διαφορετική: κι αυτό γιατί η πρόταση του Αλέξη Τσίπρα ήταν τέτοια που ναι μεν επικύρωνε την ιστορία της διεύρυνσης, όμως υπενθύμιζε πως κανείς δεν είναι «πιο προεδρικός» από τον ίδιο. Παρότι κάποια ηχηρά ονόματα της παλιάς φρουράς, όπως ο Νίκος Βούτσης, δεν είχαν διάθεση να συμμετάσχουν στο Πολιτικό Συμβούλιο, άρα δεν περιέχονταν στη συνθετική πρόταση του Τσίπρα, δεν συνέβη το ίδιο με άλλα πρόσωπα της Ομπρέλας, όπως τον Νίκο Φίλη και τον Πάνο Λάμπρου, οι οποίοι εξέφρασαν πολύ δυναμικά τις διαφωνίες τους όλο το προηγούμενο διάστημα και τα ονόματα των οποίων δεν ήταν εντός της πρότασης. Εχοντας το δικαίωμα να κατέβουν αυτόνομα, το έκαναν – και όχι μόνο εξελέγησαν, αλλά πέταξαν έξω και τον πασοκογενή Στέφανο Τζουμάκα. Ενδεικτικό, ίσως, ότι και μια μερίδα προεδρικών – και δη της νεότερης γενιάς – όταν λένε ότι τάσσονται με την ανανέωση το εννοούν.

ΣΦΗΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ. Η ανανέωση ήταν το διακύβευμα και για τις εσωκομματικές ψηφοφορίες στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, που στο τελευταίο συνέδριο ψήφισε για τη νέα του Κεντρική Επιτροπή και αύριο αυτή η νέα ΚΕ πάει στις κάλπες για το Πολιτικό Συμβούλιο. Το ηλικιακό κριτήριο έπαιξε ρόλο και στις προεδρικές γραμμές, που ανά περιπτώσεις προτίμησαν πιο φρέσκα πρόσωπα παρά γνώριμες φιγούρες – οι οποίες εξελέγησαν βέβαια, αλλά όχι πιο ψηλά από μια νεότερη γενιά στελεχών. Αντίθετα, η μειοψηφία, γνωρίζοντας πως δεν έχει τους αριθμούς για να απειλήσει την καθαρή πλειοψηφία της προεδρικής πλευράς, επένδυσε «σκληρά» σε πρόσωπα, εκλέγοντας ψηλά μια σειρά παλιών παπανδρεϊκών, όπως ο Μιχάλης Καρχιμάκης και ο Φίλιππος Σαχινίδης, αλλά και τον Μανώλη Χριστοδουλάκη, που μπήκε σφήνα στην προεδρική δυάδα Ανδρέα Σπυρόπουλου και Στέφανου Ξεκαλάκη. Το μεγαλύτερο «άνοιγμα» έγινε, πάντως, στην περίπτωση των γυναικών: επειδή πολλοί εκ των συνέδρων επαναπαύθηκαν στην ποσόστωση, οι γυναίκες υποψήφιες δεν σταυρώθηκαν όσο οι άνδρες, ανεξαρτήτως γραμμών, σε πλειοψηφία και μειοψηφία. Εξού και στις πρώτες θέσεις έλειπε το γυναικείο στοιχείο. Αυτό βέβαια δεν φαίνεται πως θα επαναληφθεί στην αυριανή ψηφοφορία, καθώς ο Ανδρουλάκης αναμένεται, μέσα στη συνθετική πρόταση που θα κατεβάσει, να περιλαμβάνει και το γυναικείο στοιχείο.