Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι δύναμη εθνικής ευθύνης

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ βγαίνει ενισχυμένος από τη συνεδριακή του διαδικασία, έχοντας πλέον 172.000 μέλη και με καθοδηγητικά όργανα που έχουν πλέον ευρύτατη αποδοχή και άμεση εκλογή από τη βάση. Δεν αυτοσυγχαιρόμαστε, ούτε θεωρούμε αυτοσκοπό την κομματική ενίσχυση. Αποτελεί ένα βήμα για να έρθει πιο κοντά η πολιτική αλλαγή που έχει ανάγκη η χώρα. Ο απλός κόσμος ασφυκτιά κυρίως υπό το βάρος της ακρίβειας και των χαμηλών μισθών. Και το μέτωπο των εθνικών θεμάτων όμως γεννά σοβαρές ανησυχίες. Μια σταθερά της πολιτικής μας, τόσο όταν ήμασταν στην κυβέρνηση όσο και τώρα, είναι η ανάδειξη μιας στρατηγικής εθνικής ευθύνης που από τη μια προασπίζει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, από την άλλη προωθεί τον διάλογο στη βάση πολλαπλών ενεργών διαύλων με την γείτονα. Δυστυχώς, δεν είναι ανάλογη η στάση της κυβέρνησης, και αυτό σε μια στιγμή που οι προκλήσεις είναι πολλαπλές και πρωτόγνωρης έντασης.

Η Τουρκία αμφισβητεί πλέον έμπρακτα την κυριαρχία στα νησιά μας και τα αεροπλάνα της φτάνουν 2,5 μίλια από την Αλεξανδρούπολη. Και όμως, ο Πρωθυπουργός προωθεί μια εξωτερική πολιτική ΙΧ, που από τη μια βασίζεται στη λογική του δεδομένου συμμάχου, που τα δίνει όλα χωρίς να ζητά ανταλλάγματα, από την άλλη εξακολουθεί να δίνει έμφαση στην επικοινωνία, όχι στην ουσία, στέλνοντας έτσι συγκεχυμένα και συγκρουόμενα μηνύματα. Για παράδειγμα, στις δηλώσεις του μετά την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής υιοθέτησε αρχικά μια «ψύχραιμη» στάση, κάνοντας λόγο για «αχρείαστη τουρκική επιθετικότητα» και ότι δεν θα «παίξει πινγκ-πονγκ χαρακτηρισμών» με τον πρόεδρο Ερντογάν. Ακολούθησε αμέσως όμως – και μάλιστα για δεύτερη φορά, μετά από τον αμερικανό υπουργό Αμυνας – το μεγαλοπρεπές άδειασμά του από τον καγκελάριο Σολτς, με την αποκάλυψη της αποστολής τεθωρακισμένων στην Ουκρανία, παρά τις κυβερνητικές δηλώσεις περί του αντιθέτου. Για να σκεπαστεί επικοινωνιακά ο θόρυβος, ακολουθούν εντελώς αντίθετου ύφους δηλώσεις από το βήμα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ότι «οποιαδήποτε υπόνοια απειλής θα τιμωρείται αυστηρά» και θα λάβει «συντριπτική απάντηση».

Η κυβέρνηση όχι μόνο εξασφάλισε σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας από τους εταίρους μας, μολονότι, ειδικά στην Ουάσιγκτον, τα έχει δώσει όλα, αλλά για σχεδόν έναν μήνα κατέγραφε αποκλειστικά δηλώσεις ίσων αποστάσεων – και γαλλική σιωπή – που αποθράσυναν την τουρκική πλευρά. Επιπλέον, όταν υπάρχουν επιθετικές τουρκικές δηλώσεις ή ενέργειες, ταλαντεύεται ανάμεσα στην αποσιώπηση της κατάστασης (το περιστατικό της Αλεξανδρούπολης κρατήθηκε κρυφό για 24 ώρες), την γκρίζα προπαγάνδα παραπληροφόρησης (το «Ορούτς Ρέις» το πήρε ο αέρας, δεν κάνει έρευνες λόγω θορύβου), την απλή ρητορική καταγγελία ή την ανάδειξη ως πανάκεια συνεχώς νέων αγορών εξοπλισμών. Δεν θέλω να πιστέψω ότι βολεύεται η Νέα Δημοκρατία με την επικοινωνιακή διαχείριση έντασης και φόβου, υπάρχουν όμως ενδείξεις περί αυτού, όπως οι περίεργες δηλώσεις του υπουργού Αμυνας περί επερχόμενου υβριδικού πολέμου, τις οποίες ανακάλεσε αργότερα.

Η θέση αρχής είναι σαφής και είναι αυτή που υπηρετεί ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τόσο ως κυβέρνηση όσο και ως αντιπολίτευση. Ξεκάθαρη καταδίκη της τουρκικής επιθετικότητας, όπως αυτή που πέτυχε ο Αλέξης Τσίπρας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου 2018, με την απειλή μάλιστα κυρώσεων, την οποία απέσπασε ο ίδιος τον Ιούνιο του 2019. Στήριξη της πολιτικής ελέγχου και ανάσχεσης του τουρκικού αναθεωρητισμού με πολυδιάστατη, διεκδικητική διπλωματία (που εξασφάλισε Στρατηγικό Διάλογο με τις ΗΠΑ, το σχήμα 3+1, τη στήριξη στον αγωγό EastMed, τον EastMed Act του Κογκρέσου). Σαφείς κόκκινες γραμμές επί του πεδίου και στον διάλογο. Διατήρηση πολλαπλών ενεργών διαύλων επικοινωνίας με την άλλη πλευρά, με άμεση προοπτική την αποφυγή ατυχήματος και ύφεση της έντασης και τελικό σκοπό, όταν είναι εφικτό, την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τις θαλάσσιες οικονομικές ζώνες. Δυστυχώς, όμως, ως προς το τελευταίο, ο κ. Μητσοτάκης διαχρονικά δείχνει να προτεραιοποιεί την πίεση που δέχεται από δεξιά, έναντι της σαφούς στήριξης που του δίνει η αριστερά.

Ο Γιώργος Κατρούγκαλος είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου, τομεάρχης Εξωτερικών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ