Διακοπές με την πιο επικίνδυνη μέδουσα της Μεσογείου

Για τους λουόμενους των ελληνικών πλαζ φέτος ο κίνδυνος έχει χρώμα μοβ και διάμετρο μόλις 12 εκατοστά. Ο λόγος για τις χιλιάδες μέδουσες οι οποίες έχουν εντοπιστεί να πλέουν σε κοπάδια στις ακτές της Μεσογείου και συγκεκριμένα στις θάλασσες Ιταλίας, Μάλτας, Κύπρου, Ισραήλ, Ισπανίας, Αλγερίας, Μαρόκου, Τυνησίας, Λιβύης και Πορτογαλίας. Στην Ελλάδα, προς το παρόν, η μεγαλύτερη συγκέντρωση παρατηρείται στον Αργοσαρωνικό αλλά, όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο θαλάσσιος βιολόγος και διαχειριστής του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Βιοποικιλότητας Χρήστος Τακλής, αυτό είναι κάτι που μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί, καθώς το συγκεκριμένο είδος μοβ μέδουσας μετακινείται και αλλάζει τοποθεσία συνεχώς, παρασυρόμενο από τα θαλάσσια ρεύματα.

«Η μοβ μέδουσα, επιστημονικά γνωστή ως Pelagia Noctiluca, είναι μία από τις πολλές μέδουσες που έχουμε στην Ελλάδα και από τα πιο επικίνδυνα είδη στη Μεσόγειο.
Είναι μικρή, 10-12 εκατοστά η διάμετρος της καμπάνας της, με μεγάλα πλοκάμια δύο ειδών. Τα πλοκάμια τροφής που είναι πολύ κοντά και τα περιμετρικά πλοκάμια που μπορεί να φτάσουν και τα 10 μέτρα, αλλά σπάνια τα βλέπουμε πάνω από δύο μέτρα. Η Pelagia Νoctiluca έκανε μεγάλους κύκλους έξαρσης: Εμφανιζόταν ανά 10-12 χρόνια και κρατούσε ως τέσσερα χρόνια. Τώρα, λόγω κλιματικής κρίσης, καταφέρνει να αλλάζει τον κύκλο έξαρσής της και γι’ αυτό τη βλέπουμε σε μεγαλύτερες εξάρσεις, με πιο μεγάλη συχνότητα και πιο μεγάλη διασπορά. Στη Μεσόγειο, έχουμε καταγραφές των εξάρσεών της για περισσότερα από 200 χρόνια. Εχει προέλθει από αλλού, δεν γνωρίζουμε από πού ακριβώς. Πρόκειται πάντως για τροπικό είδος, άρα μας ήρθε από Ατλαντικό ή από Ινδικό Ωκεανό», εξηγεί ο ειδικός, συμπληρώνοντας: «Αυτή τη στιγμή, έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη Μεσόγειο, είναι παντού. Ως πελαγικό είδος, βρίσκονται στις ανοιχτές θάλασσες, ενώ εκβράζονται με τα θαλάσσια κύματα ή με τα ρεύματα και τους ανέμους. Τώρα που έχουμε έξαρση, είναι σε κοπάδια από δεκάδες, εκατοντάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες ταυτόχρονα. Σε κάποιες περιοχές μπορεί να δούμε 10-20 μέδουσες και αλλού να δούμε εκατοντάδες μαζί. Στον ελλαδικό χώρο, ο Αργοσαρωνικός παρουσιάζει το μεγαλύτερο πρόβλημα αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι. Μπορεί και αύριο ακόμα να έχουν φύγει από εκεί και να είναι εντελώς καθαρή η περιοχή».

Συμπτώματα. Τι είναι, όμως, αυτό που κάνει τις μοβ μέδουσες να τυλίγουν τα πλοκάμια τους γύρω από τα ανθρώπινα άκρα προκαλώντας συμπτώματα, όπως δύσπνοια, διάρροια, εμετό, νευρωτικές παρενέργειες ή καρδιολογικές διαταραχές; «Οταν είναι να τραφούν απλώνουν τα πλοκάμια τους. Τρώνε ζωοπλαγκτόν. Το ζωοπλαγκτόν τρώει φυτοπλαγκτόν, οπότε όταν έχουμε έξαρση φυτοπλαγκτόν, θα έρθει το ζωοπλαγκτόν και οι μέδουσες για να το φάνε θα απλώσουν τα πλοκάμια τους και θα ακουμπήσουν στο δέρμα μας. Πετώντας η μέδουσα την άκανθα για να ρίξει τη νευροτοξίνη, η άκανθα παγιδεύεται κάτω από το δέρμα και το πλοκάμι τυλίγεται γύρω μας σε δευτερόλεπτα», περιγράφει ο Χρήστος Τακλής, εξηγώντας πως έως τώρα δεν έχει βρεθεί αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης του φαινομένου, αφού το μοναδικό μέτρο πρόληψης είναι οικονομικά ασύμφορο: «Μόνο αν βρούμε παραλία με δίχτυ ειδικό για μέδουσες που είναι, βέβαια, πολύ ακριβό μπορούμε να προστατευτούμε απόλυτα. Τα 90 μέτρα μαζί με φανούς ναυσιπλοΐας φτάνουν στις 12.000 ευρώ».

Μεταξύ ενηλίκων και παιδιών, περισσότερο κινδυνεύουν από το τσίμπημα οι ανήλικοι που μπορεί να χρειαστεί να φτάσουν ως τα επείγοντα. «Η νευροτοξίνη είναι πολύ επικίνδυνη, όχι θανατηφόρα, εκτός αν κάποιος είναι αλλεργικός. Τα συμπτώματα είναι μεν αναστρέψιμα αλλά μπορεί να αφήσουν σημάδια με φουσκάλες και πύο που επιμένουν για χρόνια. Τα παιδιά, επειδή είναι πιο μικρά σε μέγεθος, μπορεί να υποφέρουν περισσότερα από τα τσιμπήματα. Καλό είναι να έχουμε μαζί στη θάλασσα κορτιζονούχο κρέμα και αντισταμινικά χάπια. Σε κάθε περίπτωση, αν μας τσιμπήσει μοβ μέδουσα, βγαίνουμε αμέσως έξω από το νερό», καταλήγει ο διαχειριστής του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Βιοποικιλότητας.