Χρυσός Φοίνικας στη σάτιρα και την… Εύβοια

Παράξενα τα παιχνίδια της ζωής. Λιγότερο από ένα χρόνο πριν, η πανέμορφη Εύβοια φλεγόταν από τις τρομερές πυρκαγιές του καλοκαιριού. Σήμερα, ένα από τα ομορφότερα σημεία του νησιού, η παραλία της Χιλιαδούς, γίνεται γνωστή σε όλο τον κόσμο, χάρη στη βράβευση με τον Χρυσό Φοίνικα της ταινίας «Triangle of sadness» («Τρίγωνο της θλίψης») του Ρούμπεν Εστλουντ. Μεγάλη διάκριση γενικότερα και για την ελληνική κινηματογραφία, καθώς στην παραγωγή της ταινίας, που είναι μια έντονων πολιτικών διαθέσεων καυστική σάτιρα της σύγχρονης πραγματικότητας, συμμετέχουν ως συμπαραγωγοί οι Κωνσταντίνος Κοντοβράκης και Γιώργος Καρναβάς (Heretic). Χάρη σε αυτούς τους ανθρώπους η ταινία μπόρεσε να γυριστεί στη Χιλιαδού όπως ανέφερε σε συνέντευξή του ο Ρούμπεν Εστλουντ, προσθέτοντας ότι έμεινε απολύτως ικανοποιημένος από τη συνεισφορά των ντόπιων στα γυρίσματα της ταινίας.

Με τη βράβευσή του ο σουηδός σκηνοθέτης μπαίνει στο «κλαμπ» των ελάχιστων κινηματογραφικών δημιουργών που έχουν κερδίσει δύο Χρυσούς Φοίνικες. Ανάμεσά τους, ο Εμίρ Κουστουρίτσα – «Ο μπαμπάς λείπει ταξίδι για δουλειές», 1985 και «Underground», 1995 -, ο Αυστριακός Μίχαελ Χάνεκε – «Η λευκή κορδέλα», 2009 και «Αγάπη», 2012 -, ο βρετανός Κεν Λόουτς – «Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι», 2006 και «Εγώ ο Ντάνιελ Μπλέικ», 2016 – και οι βέλγοι αδελφοί Λικ και Ζαν Πιερ Νταρντέν – «Ροζετά», 1999 – «Το παιδί», 2005.

Ως γνωστόν οι αδελφοί Νταρντέν συμμετείχαν και εφέτος με ταινία στις Κάννες, το «Τόρι και Λοκίτα» που έφυγε από τη διοργάνωση με τον ειδικό επετειακό Χρυσό Φοίνικα των 75 χρόνων του Φεστιβάλ των Καννών.

Σύμφωνα με τον γάλλο ηθοποιό Βενσάν Λιντόν που καθόταν φέτος στην καρέκλα του προέδρου της κριτικής επιτροπής, η επιλογή των ταινιών που βραβεύτηκαν έγινε αρμονικά και ομόφωνα. Εξάλλου, στα μέλη της επιτροπής υπήρχαν καλλιτέχνες που έχουν γευτεί βραβεύσεις στις Κάννες, όπως ο Ιρανός Ασγκάρ Φαραντί που έχει κερδίσει τρία με τελευταίο το μεγάλο βραβείο της επιτροπής πέρσι για τον «Ηρωα», ο δανός σκηνοθέτης Γιοακίμ Τρίερ (η ταινία του «The worst person in the World» είχε κερδίσει πέρσι το βραβείο ερμηνείας για τη Ρενάτε Ρέινσβε), ο Λατζι Λι (βραβείο της επιτροπής το 2019 για τους «Αθλίους») και ο ίδιος ο Λιντόν που απέσπασε το βραβείο ερμηνείας το 2015 για τον «Νόμο της αγοράς» του Στεφάν Μπριζέ.

ΞΑΝΑ Η ΝΟΤΙΑ ΚΟΡΕΑ. Για μια ακόμη χρονιά μετά τη θριαμβευτική επιτυχία των «Παρασίτων» που κέρδισαν τον Χρυσό Φοίνικα το 2019, η Νότιος Κορέα άφησε ισχυρό αποτύπωμα στις βραβεύσεις του Φεστιβάλ των Καννών. Δύο καλλιτέχνες κέρδισαν βραβεία για διαφορετικές ταινίες: ο ένας είναι ο πολλάκις διακεκριμένος σκηνοθέτης Παρκ Τσαν Γουκ που το 2004 είχε κερδίσει το μεγάλο βραβείο της επιτροπής για το «Old boy» και φέτος χρίσθηκε καλύτερος σκηνοθέτης για την ταινία του «Decision to leave» («Απόφαση να φύγεις»), μια ανορθόδοξα ειπωμένη αστυνομικο-ερωτική ιστορία. Ο άλλος ήταν ο ηθοποιός Σονγκ Κανγκ Χο που κέρδισε το βραβείο ανδρικής ερμηνείας για την κοινωνική ταινία του Ιάπωνα Χιροκάζου Κόρε Εντα «Broker». Ο Σονγκ Κανγκ Χο έχει επίσης γευτεί τον θρίαμβο του Φεστιβάλ των Καννών στο παρελθόν, αφού αυτός ήταν ο πρωταγωνιστής στα «Παράσιτα».

ΙΣΛΑΜ. Είναι προφανές ότι βαθύτερος στόχος των βραβεύσεων στις οποίες καταστάλαξε η επιτροπή της 75ης διοργάνωσης, ήταν η κάλυψη μιας μεγάλης γκάμας από θέματα που αυτή την εποχή απασχολούν τον πλανήτη. Το βραβείο σεναρίου δόθηκε στην ταινία «Boy from heaven» του αιγυπτιακής καταγωγής σουηδού σκηνοθέτη Ταρίκ Σαλέχ. Η ταινία συνδυάζει το «αστυνομικό» μυστήριο, το κοινωνικό σχόλιο και την ισλαμική θρησκεία καταγράφοντας τις συνέπειες του θανάτου του μεγάλου ιμάμη ο οποίος πεθαίνει μπροστά στα μάτια των μαθητών του σε ένα αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο στο Καΐρου. Αυτό σηματοδοτεί την έναρξη μιας ανελέητης μάχης για επιρροή που θα πάρει τη θέση του.

Το βραβείο της καλύτερης γυναικείας ερμηνείας από τις ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος δόθηκε στην Ζαρ Αμίρ Ιμπραΐμ η οποία στην ταινία «Holy spider», υποδύεται μια δημοσιογράφο που με κίνδυνο τη ζωή της εισχωρεί στα πιο σκοτεινά σημεία της ιερής πόλης Μασχάντ του Ιράν για να ερευνήσει τις κατά συρροή δολοφονίες εργαζομένων του σεξ από τον αποκαλούμενο «Δολοφόνο Αράχνη», ο οποίος πιστεύει ότι καθαρίζει τους δρόμους από τους αμαρτωλούς.

ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΑΣ ΤΑ ΖΩΑ. Αξιζε για κάτι μεγαλύτερο, όμως όπως τα «ΝΕΑ» είχαν προβλέψει, η ταινία «ΕΟ» του Γέρζι Σκολιμόφσκι δεν έμεινε εκτός βραβεύσεων. Το ζωοφιλικό θέμα της (η ζωή μέσα από τα μάτια ενός ταλαιπωρημένου γαϊδουριού) δεν πέρασε απαρατήρητο από την κριτική επιτροπή (στην οποία υπήρχαν μέλη που έχουν εκφραστεί ανοιχτά για τη ζωοφιλία τους όπως η σουηδή ηθοποιός Νούμι Ραπάς) και έτσι η ταινία του πολωνού auteur μοιράστηκε το βραβείο της επιτροπής με τα «Οκτώ βουνά» («Otto montagne») των Φέλιξ Βαν Γκρόνιγκεν και Σαρλότ Βαν Ντερμέρς που αναφέρεται στα πάνω και τα κάτω μια φιλίας ανδρών στο πέρασμα του χρόνου με φόντο μια υπέροχη ορεινή τοποθεσία της Ιταλίας.

Η μόνη ταινία από τις βραβεύσεις του Σαββάτου που ενδεχομένως θα περάσει εντελώς αδιάφορα όταν (και αν) βγει στις ελληνικές αίθουσες, είναι η «Stars at noon» της Κλερ Ντενί που μοιράστηκε το μεγάλο βραβείο της επιτροπής με το «Close» του Λουκά Ντον. Η ερωτική ιστορία ανάμεσα σε μια δημοσιογράφο και έναν μυστηριώδη επιχειρηματία που στήνει η Ντενί με φόντο τον πόλεμο στη Νικαράγουα της δεκαετίας του 1980, αποτυπώνεται ψεύτικα παρά τη γεμάτη ενέργεια ερμηνεία της Μάργκαρετ Κουόλεϊ (στην οποία θα μπορούσε να δοθεί το βραβείο γυναικείας ερμηνείας) δίπλα στον «ξερό» Τζο Ολγουιν. Αντιθέτως, η υποδοχή απέναντι στο «Close» του νεότατου Βέλγου Λουκά Ντον ήταν θερμότατη και η ταινία συγκίνησε με τo ανθρώπινο θέμα της, τη δοκιμασία της φιλίας δύο 13χρονων.

Να σημειωθεί τέλος ότι το «War pony» των Τζιν Γκάμελ, Ράιλι Κέο, μια σύγχρονη ταινία που σχολιάζει το επίσης φλέγον ζήτημα των ιθαγενών της Αμερικής απέσπασε το πρώτο βραβείο του τμήματος «Ενα κάποιο βλέμμα», ενώ η μικρού μήκους ταινία της Εύης Καλογηροπούλου «Στον θρόνο του Ξέρξη» όπου πρωταγωνιστεί ο τραγουδιστής Γιώργος Μαζωνάκης, απέσπασε το βραβείο του καναλιού

Canal+ στο παράπλευρο τμήμα της Εβδομάδας Κριτικής.