Ποιότητα του συστήματος δικαιοσύνης

Η προάσπιση και ενίσχυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των πολιτών και ειδικά των ευάλωτων, όπως τα παιδιά, αποτελεί βασικό άξονα προτεραιότητας της κυβέρνησης, όπως αποδεικνύεται από τις αναληφθείσες πρωτοβουλίες και τις οριζόντιες πολιτικές που ήδη υλοποιούνται.

Στον πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2022, και συγκεκριμένα στον τομέα της φιλικής προς τα παιδιά δικαιοσύνης, η Ελλάδα σημείωσε τη μεγαλύτερη πρόοδο σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Η αξιοσημείωτη αυτή βελτίωση αφορά τόσο τα παιδιά που εμπλέκονται στις δικαστικές διαδικασίες ως θύματα όσο και τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι.

Τα παραπάνω αποτελέσματα αποτελούν καρπό συστηματικών και στοχευμένων παρεμβάσεων του υπουργείου Δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα ολοκληρώθηκε η σύνταξη και εκκίνησε η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, μιας οριζόντιας πολιτικής με έμφαση, μεταξύ άλλων, στη φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη. Στην ίδια κατεύθυνση το υπουργείο Δικαιοσύνης συμμετέχει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση.

Παράλληλα, με τις τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ενισχύθηκε η προστασία των ανήλικων θυμάτων, ενώ στο νέο νομικό πλαίσιο για την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών προβλέπονται για πρώτη φορά υποχρεωτικά επιμορφωτικά σεμινάρια για τις αρχές της φιλικής προς τα παιδιά δικαιοσύνης. Επίσης, προστέθηκε στην ιστοσελίδα του υπουργείου Δικαιοσύνης ειδική ενότητα για τα παραπάνω θέματα, η οποία επικαιροποιείται διαρκώς. Εξαιρετικά σημαντική είναι η λειτουργία του Αυτοτελούς Γραφείου Προστασίας Ανηλίκων Θυμάτων («Σπιτιού του Παιδιού») της Αθήνας, ώστε οι ποινικές διαδικασίες να ανταποκρίνονται πλήρως στις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ενισχυμένη παρουσία και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της συμμετοχής των παιδιών στη λήψη αποφάσεων με βάση το άρθρο 12 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το υπουργείο συμμετείχε στην πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης με θέμα «Διαβούλευση με παιδιά στη διαδικασία οικοδόμησης ενός νέου Συμβουλίου της Ευρώπης με θέμα: Στρατηγική για τα δικαιώματα του παιδιού (2022-2027)». Επίσης, ανέδειξε τα δικαιώματα των παιδιών στο πλαίσιο της «Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης».

Επιπλέον, το υπουργείο Δικαιοσύνης συμμετέχει σε έργο χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το οποίο στοχεύει στην ισότιμη μεταχείριση των παιδιών από το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης μέσω της ενίσχυσης των δικονομικών εγγυήσεων. Παράλληλα, προχωρούμε, μέσω της αξιοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, σε προτυποποίηση διαδικασιών και ανάπτυξη πρωτοκόλλων και οδηγών με στόχο την περαιτέρω προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης.

Η προσπάθειά μας, ωστόσο, δεν σταματά εδώ. Η επαφή των ανηλίκων με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης συνιστά ένα εξαιρετικά ευαίσθητο και πολυπαραγοντικό ζήτημα, η διαχείριση του οποίου αποτελεί άμεση πολιτική και θεσμική μας προτεραιότητα. Τα απτά αποτελέσματα των προσπαθειών μας, όπως αποτυπώνονται στους σχετικούς δείκτες, μας ενθαρρύνουν να συνεχίσουμε τον σχεδιασμό και την υλοποίηση περαιτέρω πρωτοβουλιών.

Ο Γιώργος Κώτσηρας είναι υφυπουργός Δικαιοσύνης