Το έλλειμμα τύπου Βόλκερ του Τζερόμ Πάουελ

Ο καημένος ο Τζερόμ Πάουελ. Με τον πληθωρισμό των ΗΠΑ κοντά στο υψηλό 40 ετών, ο πρόεδρος της Federal Reserve γνωρίζει τι πρέπει να κάνει. Εχει εκφράσει μεγάλο θαυμασμό για τον Πολ Βόλκερ, τον προκάτοχό του της δεκαετίας του 1980, ως πρότυπο. Αλλά, για να παραφράσω το περίφημο αστείο του 1988 του αμερικανού γερουσιαστή Lloyd Bentsen για τον αντιπρόεδρο αντίπαλό του, τον γερουσιαστή Dan Quayle, ήξερα πολύ καλά τον Πολ Βόλκερ και ο Πάουελ δεν είναι Πολ Βόλκερ.

Ο Βόλκερ ήταν ο βασικός δημόσιος υπάλληλος των ΗΠΑ. Κάπνιζε φτηνά πούρα, φορούσε τσαλακωμένα κοστούμια και είχε έντονη απέχθεια για τη λάμψη των κύκλων εξουσίας της Ουάσιγκτον. Η κληρονομιά του είναι μια μοναχική πειθαρχία απέναντι σε έναν καταστροφικό Μεγάλο Πληθωρισμό.

Σε αντίθεση με τη σύγχρονη Fed, η οποία υπό τη διανοητική διαχείριση του Μπεν Μπερνάνκι δημιούργησε ένα νέο οπλοστάσιο εργαλείων – προσαρμογές ισολογισμού, ειδικές διευκολύνσεις δανεισμού και «προώθηση» των σημάτων πολιτικής που εξαρτώνται από το αποτέλεσμα – η προσέγγιση Βόλκερ ήταν απλή, ωμή και άμεση. Η νομισματική πολιτική, κατά την άποψη του Βόλκερ, ξεκινούσε και τελείωνε με τα επιτόκια. Κάποτε μου είπε: «Αν δεν είσαι διατεθειμένος να ενεργήσεις με βάση τα επιτόκια, μπορεί να φύγεις από την πόλη».

Ο Βόλκερ, φυσικά, αύξησε τα επιτόκια των ΗΠΑ σε ανήκουστα επίπεδα το 1980-81 και πολλοί ήταν εκείνοι που ήθελαν να φύγει από την πόλη. Ομως τα ουρλιαχτά διαμαρτυρίας δεν τον απέτρεψαν από μια άνευ προηγουμένου αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Μετά 40 χρόνια το πρόβλημα του Πάουελ είναι ολοφάνερο.

Η Fed αντιμετώπισε το σοκ του Covid-19 με τον ίδιο τρόπο που αντιμετώπισε την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-09 και εισήγαγε τεράστια νομισματικά κίνητρα για να αντιμετωπίσει αυτό που ήταν πεπεισμένη ότι θα ήταν παρατεταμένο έλλειμμα στη συνολική ζήτηση. Εκ των υστέρων, αυτό ήταν μια επική γκάφα πολιτικής.

Οχι, δεν υποστηρίζω ότι ο Πάουελ πρέπει να επαναλάβει την αυστηρότερη πολιτική του Βόλκερ. Αλλά εάν η Fed επιθυμεί να αποφύγει την επανάληψη του στασιμοπληθωρισμού στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980, πρέπει να αναγνωρίσει το εξαιρετικό χάσμα μεταξύ του πραγματικού επιτοκίου 4,4% του Volcker και του -2,25% του Πάουελ. Είναι παραληρηματικό να πιστεύουμε ότι μια τόσο άγρια διευκολυντική τροχιά πολιτικής μπορεί να λύσει το χειρότερο πρόβλημα πληθωρισμού της Αμερικής εδώ και μια γενιά.

Οπως ο Βόλκερ, ο Πάουελ παίρνει πολύ σοβαρά την αποστολή του. Δυστυχώς, όπως θα μπορούσε να είχε πει ο Bentsen, εκεί τελειώνει η σύγκριση.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia και επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας. Είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του Yale University.