Τα παράνομα όπλα των Ρώσων

Τα μεσάνυχτα της 1ης Μαρτίου 2022, ένα ρωσικό αεροσκάφος της πολεμικής αεροπορίας έριξε εκρηκτικά σοβιετικής εποχής βάρους 250 κιλών πάνω από την  Μποροντιάνκα, βόρεια του Κιέβου. Ηταν ισχυρές βόμβες FAB-250, σχεδιασμένες να χτυπούν στρατιωτικούς στόχους όπως εχθρικές οχυρώσεις και αποθήκες. Ωστόσο, δεν υπήρχαν τέτοιες δομές σε αυτή την ήσυχη πόλη των 13.000 κατοίκων. Οι βόμβες έπεσαν σε τουλάχιστον πέντε κτίρια κατοικιών, διαλύοντάς τα. Δεκάδες πτώματα βρέθηκαν κάτω από τα ερείπια όταν οι Ρώσοι αποχώρησαν από την περιοχή του Κιέβου στις αρχές Απριλίου, αφήνοντας στο πέρασμά τους μια γιγαντιαία σκηνή εγκλήματος στην οποία εργάζονται οι ουκρανοί εισαγγελείς που ερευνούν φερόμενα εγκλήματα πολέμου από τη Ρωσία και τον πρόεδρό της Βλαντίμιρ Πούτιν.

1 FAB-250. Οι FAB-250 είναι από τις βόμβες που χρησιμοποιούνται περισσότερο από τους Ρώσους εναντίον ουκρανικών πόλεων στην περιφέρεια του Κιέβου, όπως στην Μπούτσα, το Χοστομέλ και την Μποροντιάνκα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τουλάχιστον οκτώ κτίρια στις πόλεις βόρεια του Κιέβου καταστράφηκαν από αυτές τις ισχυρές, μη κατευθυνόμενες βόμβες, προκαλώντας εκατοντάδες θανάτους. Η τακτική αυτή φαίνεται να προέρχεται απευθείας από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, στον οποίο ενεπλάκη η Μόσχα το 2015 για να υποστηρίξει τον σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Ασαντ. Τα FAB-250 ρίχνονται από βομβαρδιστικά και, τουλάχιστον στον σχεδιασμό τους, προορίζονται για χρήση ενάντια σε επιφανειακές στρατιωτικές οχυρώσεις.

2 Flechettes, βέλη μέσα σε οβίδες. Οι παθολόγοι και οι ιατροδικαστές που πραγματοποιούν νεκροψίες σε πτώματα που βρέθηκαν σε ομαδικούς τάφους στην περιοχή βόρεια του Κιέβου βρήκαν μικροσκοπικά μεταλλικά βέλη ενσωματωμένα στα κεφάλια και τα στήθη των ανθρώπων. Πρόκειται για τα λεγόμενα flechettes, ένα όπλο κατά προσωπικού που χρησιμοποιήθηκε ευρέως κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτά τα μικρά μεταλλικά βέλη περιέχονται κατά χιλιάδες σε ρωσικές οβίδες 3Sh1 των 122 χιλιοστών, που εκτοξεύθηκαν στις πόλεις Μπούτσα και Ιρπίν. Κάθε οβίδα μπορεί να περιέχει έως και 8.000 από τα βέλη αυτά που έχουν συνήθως μήκος 3-4 εκατοστών και όταν προσκρούσει η οβίδα διασκορπίζονται σε ένα φαρδύ κωνικό τόξο σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων. Οταν χτυπήσει το σώμα του θύματος, το βέλος χάνει την ακαμψία του και λυγίζει σε γάντζο, ενώ το πίσω μέρος του, κατασκευασμένο από τέσσερα πτερύγια, συχνά σπάει και προκαλεί δεύτερη πληγή. Τα πυρομαχικά αυτά δεν απαγορεύονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, παρά το γεγονός ότι οι ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιδιώκουν εδώ και καιρό την απαγόρευσή τους. Ωστόσο, η χρήση τέτοιων φονικών όπλων σε πυκνοκατοικημένες περιοχές αμάχων αποτελεί παραβίαση του ανθρωπιστικού δικαίου.

3 Βόμβες διασποράς. Η δημοσιογραφική κολεκτίβα Bellingcat, η οποία ερευνά εγκλήματα πολέμου, εξέτασε μερικές από τις φωτογραφίες που συνέλεξε ο «Guardian» και επιβεβαίωσε την παρουσία βομβών διασποράς σε πόλεις και χωριά της Ουκρανίας. Η απόσυρση της Ρωσίας από την περιοχή του Κιέβου στις αρχές Απριλίου αποκάλυψε στοιχεία για πυρομαχικά διασποράς – οβίδες ή βόμβες που απελευθερώνουν δεκάδες μικρότερα πυρομαχικά – στα συντρίμμια αυτοκινήτων, δρόμων και κτιρίων πολιτών αλλά και σε πτώματα. Τα όπλα, που απαγορεύτηκαν σε περισσότερες από 100 χώρες (αλλά όχι στις ΗΠΑ, τη Ρωσία ή την Ουκρανία) βάσει της «συνθήκης του 2008 για τα πυρομαχικά διασποράς», εξαπολύθηκαν σε περιοχές χωρίς στρατιωτικό προσωπικό και στρατιωτική υποδομή. Τα υποπυρομαχικά σε μια βόμβα διασποράς έχουν σχεδιαστεί για να απελευθερώνονται σε μια ευρεία περιοχή, αλλά δεν εκρήγνυνται πάντα, θέτοντας μελλοντικό κίνδυνο για τους αμάχους. Η χρήση βομβών διασποράς και πυρομαχικών διασποράς έχει αναφερθεί ευρέως σε διάφορες περιοχές της Ουκρανίας. Στην Μποροντιάνκα, ιατροδικαστές και εισαγγελείς εξέτασαν δεκάδες θύματα που είχαν ριχτεί σε μαζικούς τάφους και διαπίστωσαν ότι πολλά από αυτά σκοτώθηκαν από βόμβες διασποράς. Τα ευρήματα ταξινομούνται από τους ιατροδικαστές και θα αναφερθούν στη Χάγη, όπου οι κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν από τη Ρωσία ενδέχεται να επισημοποιηθούν τους επόμενους μήνες.