«Βιασμός! Βιασμός! Βιασμός!»

Από την αρχαιότητα ακόμη, όλοι οι ιστορικοί το επιβεβαιώνουν, ο βιασμός μοιάζει ομοούσιος του πολέμου. Ο βιασμός και η αρπαγή των γυναικών (αρκεί να αναλογιστεί κανείς την Αρπαγή των Σαβίνων Γυναικών, θρυλικό επεισόδιο της ίδρυσης της Ρώμης) χρησιμοποιούνται ως μέσο επίλυσης ή τερματισμού μιας διαμάχης μέσω της ταπείνωσης του ηττημένου. Από τον Εκατονταετή Πόλεμο μέχρι την κατοχή της Ισπανίας από τους στρατούς του Ναπολέοντα, η Γυναίκα και ο στρατιώτης διατηρούν μια σχέση συχνά φριχτή. Οι γυναίκες των ηττημένων θεωρούνται ως «πολεμικό λάφυρο» και ο βιασμός ως μια αποζημίωση για την «πολεμική προσπάθεια». Ο ενεστώτας δεν είναι (μόνο) ιστορικός. Ο 20ός αιώνας ξεχωρίζει για τη βαναυσότητά του.

Στις 13 Δεκεμβρίου του 1937, ο ιαπωνικός στρατός μπαίνει στην Ναντσίνγκ. Οι Ιάπωνες βιάζουν τις γυναίκες πριν τις σκοτώσουν. 100.000 θύματα. Ο αιδεσιμότατος Τζέιμς Μακάλαμ καταθέτει στο προσωπικό του ημερολόγιο: «Δεν ξέρω πότε θα τελειώσει αυτό. Ουδέποτε άκουσα ή διάβασα για τόση κτηνωδία. Βιασμός! Βιασμός! Βιασμός! Υπολογίζουμε τουλάχιστον 1.000 περιπτώσεις κάθε νύχτα και πολλές ακόμη καθημερινά. Σε περίπτωση αντίστασης ή οτιδήποτε μοιάζει με αποδοκιμασία, υπάρχει ένα χτύπημα με την ξιφολόγχη ή μια σφαίρα… Οι άνθρωποι είναι μανιακοί… Ολος ο ιαπωνικός στρατός μοιάζει ελεύθερος να πηγαινοέρχεται όπως θέλει και να κάνει ό,τι επιθυμεί». Η μνήμη αυτής της «σφαγής» είναι πάντα ζωντανή στην Κίνα.

Τον Απρίλιο του 1945, με βάση τις συμφωνίες της Γιάλτας, τα αμερικανικά στρατεύματα σταματούν την προέλασή τους στο δυτικό μέτωπο, ώστε να αφήσουν τους Σοβιετικούς να εισέλθουν μόνοι στο Βερολίνο ως «απελευθερωτές». Ο αριθμός των βερολινέζων γυναικών που βιάστηκαν συστηματικά από τους ρώσους στρατιώτες εκτιμάται στις 100.000. Εκτός Βερολίνου, γίνεται λόγος για δύο εκατομμύρια γυναίκες βιασμένες στη Γερμανία από τους στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού – μια μορφή εκδίκησης της ναζιστικής Γερμανίας. Δεν πρέπει βέβαια να αυταπατόμαστε, βιασμοί διαπράχθηκαν και από τους Αμερικανούς, τους Βρετανούς, τους Γάλλους, μοιάζουν απλά λιγότεροι. Μόνο μετά την πτώση του Τείχους, ωστόσο, έπαψε να είναι τόσο μεγάλο ταμπού και άρχισε να συζητείται αυτό το θέμα.

Ο βιασμός ως όπλο πολέμου παρέμεινε σκόπιμος, και συστηματικός, και στο γύρισμα του αιώνα. Στη Γιουγκοσλαβία, στη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας, την περίοδο 1992-1995, υπήρξαν «στρατόπεδα βιασμού» στη Φότσα και στο Βίζεγκραντ, κοντά στα σύνορα με τη Σερβία, όπου οι σέρβοι στρατιώτες είχαν πρόσβαση σε όσες αιχμάλωτες μουσουλμάνες τράβαγε η όρεξή τους – στην πραγματικότητα, τα θεμέλια ώστε να μπορεί να παραπέμπεται σε δίκη βάσει του διεθνούς δικαίου ο βιασμός ως όπλο πολέμου, τα έθεσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Γιουγκοσλαβία. Σχεδόν παράλληλα, στη διάρκεια της γενοκτονίας της Ρουάντας, το 1994, υπήρξαν επιλεγμένα «τάγματα βιαστών», φορείς του ιού HIV που εκπαιδεύονταν στον συστηματικό βιασμό με διπλό καταστροφικό σκοπό. Και πιο πρόσφατα, όμως, στις περιοχές του Ιράκ όπου κυριάρχησε για ένα φεγγάρι η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος, δεκάδες χιλιάδες γυναίκες υπήρξαν θύματα συστηματικών βιασμών, ένα τμήμα τους μάλιστα μετατράπηκαν σε «σεξουαλικές σκλάβες». Ακόμα και σήμερα, βιασμοί εξακολουθούν να διαπράττονται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, μία χώρα σε κατάσταση μόνιμου πολέμου εδώ και χρόνια. «Με βίασαν στην άκρη του δρόμου. Και τη 12χρονη κόρη μου επίσης» διηγούνταν πρόσφατα στην απεσταλμένη του περιοδικού Le Point η 28χρονη Αλίς, σε μία αίθουσα του νοσοκομείου του Μασίσι, στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Ολες οι γυναίκες με τις οποίες μίλησε η δημοσιογράφος την ημέρα εκείνη είχαν υποστεί τουλάχιστον δύο βιασμούς στη διάρκεια της ζωής τους. Στην παιδική τους ηλικία, στη διάρκεια της εφηβείας τους, τον προηγούμενο μήνα…

Και μη σκεφτεί κανείς, «ευτυχώς που εδώ, είμαστε Ευρώπη», μη διανοηθεί κανείς. Γιατί ο λόγος που τα λέμε τόση ώρα αυτά, είναι μήπως και ξορκίσουμε εκείνη την εικόνα που απαθανάτισαν οι απεσταλμένοι των New York Times στην Μπούτσα: μία νεαρή γυναίκα νεκρή, στο υπόγειο ενός σπιτιού, καθισμένη ακόμα, με ανοιχτά τα πόδια, ολόγυμνη – πέρα από τη γούνα που της είχαν επιτρέψει οι ρώσοι κατακτητές να φοράει όσο δεν τη χρειάζονταν, πριν τη σκοτώσουν. Ο λόγος που κοιτάζουμε τόση ώρα «πίσω», είναι μήπως και διώξουμε από το μυαλό τον λόγο για τον οποίο δεν αντέχει πια σήμερα να ακούει τον εθνικό ύμνο της πατρίδας της, της Ουκρανίας, η 40χρονη Κατερίνα: «Στη διάρκεια της κατοχής» είπε στον απεσταλμένο της Le Monde από ένα χωριό βορειοανατολικά του Κιέβου που κρύβει το όνομά του από τον φόβο μήπως επιστρέψουν οι Ρώσοι, «δεν είχαμε ηλεκτρικό. Μόνο το ραδιοφωνάκι με τις μπαταρίες λειτουργούσε από καιρό σε καιρό. Επαιζαν τον εθνικό ύμνο πολλές φορές τη μέρα. Μιλάει για το πώς πρέπει να δίνουμε ψυχή και σώμα για την ελευθερία. Ακούγοντας αυτές τις λέξεις, δεν μπορώ να μη σκέφτομαι τη στιγμή που ήμουν γυμνή, έτοιμη να δώσω ψυχή και σώμα, ενώ με σημάδευαν τα αυτόματα όπλα των στρατιωτών».

Αυτά τα εγκλήματα, οι συστηματικοί βιασμοί όχι μόνο γυναικών, αλλά και παιδιών, και ανδρών, πρέπει να τιμωρηθούν. Οι υπεύθυνοι για τα εγκλήματα της Ρωσίας στην Ουκρανία πρέπει να λογοδοτήσουν.