Στην πρώτη γραμμή

Εμεινε στην Ιστορία ως «Μάης του ’68». Πουθενά λέξεις όπως «κίνημα», «εξέγερση», «επανάσταση». Φτάνει αυτό το «Μάης» για να ορίσει την ελπίδα, την αλλαγή, την αναγέννηση, την «άνοιξη» με τη συμβολική έννοια. Πενήντα τέσσερα χρόνια μετά, μάς έχει μείνει τίποτα από εκείνον τον Μάη που κορυφώθηκε σαν σήμερα, 10 του μήνα, με τη «Νύχτα των οδοφραγμάτων»; Δεν είναι αυτό το θέμα μου όμως. Σίγουρα πάντως μας άφησε παρακαταθήκη κάποια συνθήματα, όπως «Η φαντασία στην εξουσία», «Τα αφτιά σου έχουν τοίχους», «Κάτω από το πεζοδρόμιο, η παραλία» – άσχετο αν κάποια από αυτά αποδείχθηκαν ουτοπικά, πού και πού και η ουτοπία χρειάζεται.

Μας άφησε και κάποιες φωτογραφίες. Σαν αυτές που θυμάμαι να χαζεύω, πιτσιρίκι τότε, στις εφημερίδες (όσες, βέβαια, η χούντα επέτρεπε να δημοσιευθούν) μήπως και καταλάβω τι ήταν αυτό που συζητούσαν περισπούδαστα οι μεγάλοι. Πιο έντονα θυμάμαι μια φωτογραφία από εκείνες τις ημέρες ή, γενικότερα, από εκείνη την εποχή. Μόλις είχα «ανακαλύψει», από τα περιοδικά, τον Υβ Μοντάν χωρίς, προφανώς, να είχα δει ακόμη κάποια ταινία του. Τον ήξερα ως σταρ του κινηματογράφου και μου έκανε εντύπωση τι δουλειά είχε στην πρώτη σειρά των διαδηλώσεων εκείνου του Μάη.

Μετά μεγάλωσα, έμαθα, κατάλαβα. Και συνειδητοποίησα ότι μόνο σε εμένα είχε κάνει εντύπωση η παρουσία του κινηματογραφικού σταρ στα «χαρακώματα» του Παρισιού. Ηταν γνωστές οι πολιτικές απόψεις του Μοντάν άρα και απόλυτα φυσικό να βρίσκεται εκεί. Εξάλλου δεν ήταν ο μόνος διάσημος που είχε κατεβεί, τότε, στους δρόμους. Ούτε στην Ευρώπη ούτε στις ΗΠΑ, στις πορείες για τον πόλεμο του Βιετνάμ.

Ηταν μια άλλη εποχή. Η παρουσία ενός κινηματογραφικού ειδώλου σε μία πολιτική κινητοποίηση, την αναβάθμιζε, της προσέδιδε λάμψη, πολύ συχνά, ουσιαστική και όχι μόνο επικοινωνιακή. Διότι οι σταρ ήταν ακόμη «κεφάλαιο». Και, με έναν τρόπο, στο απυρόβλητο. Ακόμη και αν κάποιους δεν τους πολυσυμπαθούσαν, δεν τους αμφισβητούσαν. Και ο λόγος είναι, θεωρώ, προφανής. Το κοινό δεν είχε «πρόσβαση» στην ιδιωτική τους ζωή. Αντε, το πολύ πολύ να έβλεπε, μια στις τόσες, καμιά φωτογραφία από τις διακοπές τους. Ούτε τον χαρακτήρα τους ήξερε ούτε τα ξεσπάσματά τους ούτε τις, τυχόν, βίαιες συμπεριφορές τους. Δεν τους έβλεπε αχτένιστους, αμακιγιάριστους ή ντυμένους άλλα αντ’ άλλων. Ακόμη και αν επρόκειτο να φωτογραφιστούν στην κουζίνα τους για κάποιο αφιέρωμα, ντύνονταν σαν να ήταν στο κόκκινο χαλί.

Για παράδειγμα, για τον Υβ Μοντάν ήξεραν ό,τι έβλεπαν. Δεν γνώριζαν ούτε τους καυγάδες του με τη Σιμόν Σινιορέ ούτε ότι την είχε κάνει τάρανδο. Δεν υπήρχε τηλεόραση – με τον σημερινό της ρόλο – ούτε Διαδίκτυο ούτε Instagram ούτε Tik Tok ούτε όλα αυτά που φέρνουν εν δήμω τα εν οίκω. Που κάνουν τους σταρ πιο οικείους, πιο προσιτούς, τους πιστώνουν περισσότερους θαυμαστές αλλά τους χρεώνουν και μεγαλύτερη αμφισβήτηση. Κανένας σταρ δεν είναι πια στο απυρόβλητο. Και όταν παίρνουν θέση στην οικογενειακή φωτογραφία κάποιας πολιτικής κίνησης οι μισοί θα πουν «μπράβο» και οι άλλοι μισοί «πού πας ρε Καραμήτρο». Χρειάζεται πολλή δουλειά για να υπερβούν αυτήν τη συνθήκη. Λίγοι το έχουν καταφέρει. Η Αντζελίνα Τζολί, ο Σον Πεν, ο Μπόνο. Αυτοί, δηλαδή, που πήγαν στην Ουκρανία.

Στα δικαστήρια

Στον αντίποδα, παρακολουθούμε εδώ και κάποιες εβδομάδες τη δικαστική διαμάχη μεταξύ Τζόνι Ντεπ και Αμπερ Χερντ. Αίμα, σπέρμα, σπασμένα μπουκάλια και κομμένα δάχτυλα. Το απόλυτο επικοινωνιακό σπλάτερ. Οι σταρ στις πιο σκοτεινές τους ώρες, διάτρητοι και διαφανείς, απόλυτα εκτεθειμένοι απέναντι σε ένα κοινό που, ακόμη και αν δεν το παραδέχεται, ηδονίζεται όταν τους βλέπει να απογυμνώνονται, να καταρρέουν. Ενα δημόσιο ξεκατίνιασμα που αναρωτιέμαι αν θα μπορούσαν να το αποφύγουν. Εκτός και αν το επιδίωξαν. Πάντως, απυρόβλητα δεν υπάρχουν πια.

Διόρθωση: Στο Non Paper της περασμένης Παρασκευής, ένα λάθος πάτημα στον υπολογιστή μού έβγαλε γύρω στα πέντε ευρώ τον μήνα τα ποσοστά που διένεμε η ΕΔΕΜ στα μέλη της. Το σωστό είναι 33 ευρώ και με 33 ευρώ τον μήνα μπορείς να ζήσεις πολύ άνετα, όλοι το ξέρουν αυτό.