Η νέα φωτιά

Ο Ολι Ρεν είναι γνώριμος στο ελληνικό κοινό. Μέχρι τις ποδοσφαιρικές ικανότητες που είχε στα νιάτα του είχαμε προλάβει να αναλύσουμε την προηγούμενη δεκαετία στην Ελλάδα. Ηταν ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων των πρώτων Μνημονίων. Σήμερα είναι κεντρικός τραπεζίτης της Φινλανδίας και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ. Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε τόνισε την ανάγκη να αρχίσει η άνοδος των επιτοκίων στη ζώνη του ευρώ από τον Ιούλιο. Η προηγούμενη εκτίμηση των περισσότερων μελών της ΕΚΤ ήταν ότι αυτό θα συμβεί τον Σεπτέμβριο. Ενας άλλος συνάδελφος του Γιάννη Στουρνάρα, ο αυστριακός κεντρικός τραπεζίτης Ρόμπερτ Χόλτσμαν, το πήγε ακόμα πιο κάτω το θέμα. Η ΕΚΤ, είπε, πρέπει να αυξήσει έως και τρεις φορές τα επιτόκια της φέτος για να καταπολεμήσει τον υψηλό πληθωρισμό. Τα επιτόκια παραμένουν καθηλωμένα σε αρνητικό έδαφος (-0,50%) εδώ και πολλά χρόνια, υποστηρίζοντας το μεγαλύτερο διάστημα φτηνού και άφθονου χρήματος όλων των εποχών. Αυτό πλέον είναι βέβαιο ότι θα αλλάξει.

Κυρίες και κύριοι προσδεθείτε. Το τέλος του φθηνού δανεισμού ξεκίνησε. Η αρχή έγινε με τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Πλέον είναι σαφές ότι από αρνητικά τα βασικά επιτόκια δανεισμού, στις αρχές του 2023, ακόμα και στην ευρωζώνη θα έχουν ήδη περάσει σε θετικά επίπεδα. Οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και στην Ελλάδα. Ο συρρικνωμένος ελληνικός ιδιωτικός δανεισμός, η τραπεζική επέκταση, θα επιβαρυνθεί στην προσπάθεια ανάκαμψης που καταβάλλει με αντίβαρα. Με κόστη που είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσουν τις νέες χρηματοδοτήσεις, αλλά και τους προϋπολογισμούς κάθε είδους έργων δημόσιων και ιδιωτικών. Επιβαρύνσεις που έρχονται να προστεθούν στις αυξήσεις των υλικών κατασκευής, που έχουν τινάξει ήδη στον αέρα κάθε προϋπολογισμό νέου έργου.

Επιπλέον, «ξυπνάει» μια νέα διαρκής απειλή για τα οικονομικά της μέσης ελληνικής οικογένειας. Η συντριπτική πλειονότητα των στεγαστικών δανείων στην ελληνική αγορά συνδέεται με κυμαινόμενο επιτόκιο (το 95%), κυρίως με το διατραπεζικό Euribor 3 μηνών, το οποίο σήμερα είναι αρνητικό (περίπου -0,40%). Ολα αυτά τα δάνεια θα επιβαρυνθούν. Στο ήδη υπέρογκο λόγω μεγάλης πιθανότητας αθέτησης πληρωμών ελληνικό spread (διαφορά επιτοκίου) με το οποίο επιβαρύνεται ήδη ο μέσος Ελληνας θα υπάρξει μια νέα επιβάρυνση. Θα αυξηθούν οι μηνιαίες δόσεις κάθε είδους δανείου. Αν η αύξηση είναι μία όπως λέει ο Ολι Ρεν τότε οι δόσεις του δανείου θα αυξηθούν μία φορά. Αν αυξηθούν περισσότερες όπως ζητάει ο Ρόμπερτ Χόλτσμαν, τότε οι δόσεις θα αυξηθούν περισσότερο.

Με τα δεδομένα που έχουμε αυτή τη στιγμή, είναι βέβαιο ότι στο τέλος του 2022 οι έλληνες δανειολήπτες θα πληρώνουν κάθε μήνα περισσότερα από όσα πλήρωναν στο τέλος του 2021. Και η προοπτική, δεδομένου του ύψους του πληθωρισμού, είναι ότι αυτή η αφαίμαξη εισοδήματος θα συνεχιστεί και το 2023 και το 2024. Για μια χώρα που ακόμα οι αμοιβές εργασίας δεν έχουν αυξηθεί, που οι πληγές της ιδιωτικής χρεοκοπίας σε συνέχεια της κρατικής χρεοκοπίας βαραίνουν ακόμα την ελληνική οικονομία (κόκκινα δάνεια στις εταιρείες διαχείρισης), που χιλιάδες νέα ζευγάρια δεν κατάφεραν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία και τα αυξημένα ενοίκια πνίγουν κάθε μήνα τα οικονομικά τους, έρχεται και η φυσιολογική αλλαγή του ευρωπαϊκού οικονομικού κύκλου.

Αν όλα πάνε καλά και σβήσει τους επόμενους μήνες, όπως φαίνεται με την κυβερνητική παρέμβαση, η φωτιά των λογαριασμών του ρεύματος, οι αυξήσεις των επιτοκίων θα είναι η νέα φωτιά με την οποία θα βρεθεί αντιμέτωπη κυβέρνηση και κοινωνία το επόμενο διάστημα…