«Αύξηση επιτοκίων μέσα {LF}στον Ιούλιο»

Η ΕΚΤ θα πρέπει να κινηθεί προς δύο κατευθύνσεις, αφενός να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων τον Ιούλιο προκειμένου να αποτρέψει να παγιωθούν οι προσδοκίες για υψηλό πληθωρισμό και αφετέρου θα πρέπει να δώσει σαφή ένδειξη ότι διαθέτει ένα είδος εργαλείου για να αντιμετωπίσει, αν προκύψει, τον κίνδυνο αδικαιολόγητου κατακερματισμού μεταξύ των οικονομιών των κρατών-μελών, επισημαίνει ο διοικητής της Τράπεζας της Φινλανδίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Ολι Ρεν σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» και σε μικρή ομάδα ανταποκριτών ευρωπαϊκών μέσων στο περιθώριο του συνεδρίου «Salzburg Global Europe».

«Από τη μία πλευρά, υποστηρίζω τη συνέχιση, και γρήγορα, της ομαλοποίησης της νομισματικής πολιτικής, ώστε να φτάσουμε σε μηδενικά επιτόκια και αργότερα σε θετικά, και από την άλλη, να έχουμε στην εργαλειοθήκη μας ένα είδος εργαλείου που θα βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε πιθανό αδικαιολόγητο κατακερματισμό των οικονομικών συνθηκών στην Ευρώπη» δήλωσε ο Ολι Ρεν.

Εξήγησε ότι η θετική εμπειρία του προγράμματος αγοράς έκτακτης ανάγκης για την πανδημία (PPEP), το οποίο θα σταματήσει σταδιακά, αποτελεί βάση για ένα παρόμοιο εγχείρημα. Στόχος κατά τον φινλανδό κεντρικό τραπεζίτη είναι «να δείξουμε ότι είμαστε έτοιμοι να δράσουμε αν χρειαστεί και ανάλογα με την περίπτωση και ότι έχουμε τα εργαλεία να το κάνουμε». Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι δεν χρειάζεται τώρα να προσδιοριστεί επακριβώς και εκ των προτέρων ένα συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο για το νέο αυτό εργαλείο, καθώς θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στη μορφή της κρίσης, που θα κληθεί να αντιμετωπίσει, αλλά να υπάρξει περιγραφή «συγκεκριμένων αρχών» προκειμένου να δοθεί σαφές μήνυμα από τη Φρανκφούρτη ότι αν χρειαστεί θα δράσει ώστε να αντιμετωπιστεί ένας πιθανός αδικαιολόγητος κατακερματισμός μεταξύ των ευρωπαϊκών οικονομιών. Το ζήτημα ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα, καθώς μια αύξηση των επιτοκίων από τη Φρανκφούρτη δημιουργεί προβληματισμό για ενδεχόμενη αύξηση των αποδόσεων των ελληνικών τίτλων.

Νομισματική πολιτική

Οσον αφορά την πολιτική επιτοκίων ο Ολι Ρεν πρότεινε να προχωρήσει η ΕΚΤ στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων τον Ιούλιο. «Είναι λογικό τον Ιούλιο να αρχίσουμε να αυξάνουμε τα επιτόκια στη γραμμή της ομαλοποίησης της νομισματικής πολιτικής. Αναμένω ότι το φθινόπωρο θα είμαστε σε μηδενικά επιτόκια και θα συνεχίσουμε να ομαλοποιούμε την νομισματική πολιτική, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει μεγάλος αντίκτυπος από τον ρωσικό πόλεμο στην Ουκρανία που μπορεί να εκτροχιάσει την οικονομική ανάπτυξη» είπε, δείχνοντας προς την κατεύθυνση περισσότερων της μιας αυξήσεων στα επιτόκια.

«Καθώς βλέπουμε ενδείξεις προσδοκιών για υψηλότερο πληθωρισμό στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είναι σημαντικό να στείλουμε ένα μήνυμα ότι αντιδρούμε και δεν επιτρέπουμε να παγιωθούν οι υψηλές πληθωριστικές προσδοκίες» τόνισε ο πρώην επίτροπος Οικονομικών της ΕΕ, προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο δευτερευουσών επιπτώσεων εξαιτίας ενός σπιράλ υψηλότερων τιμών και μισθών. «Πρέπει να δράσουμε γρήγορα γιατί πρέπει να στείλουμε μήνυμα ότι ανησυχούμε για την αγοραστική δύναμη».

Για τον πληθωρισμό ο Ολι Ρεν είπε ότι «ορισμένα στοιχεία του είναι προσωρινά και ορισμένα πιο επίμονα και μακράς διάρκειας», ενώ «οι τομείς που βλέπουμε υψηλότερες τιμές αυξάνονται», διευκρινίζοντας ότι ο κύριος μοχλός πληθωρισμού είναι η ενέργεια, ενώ σε αντίθεση με τις ΗΠΑ στην Ευρώπη δεν είναι σημαντικό στοιχείο ο πληθωρισμός μισθών, σημειώνοντας, πάντως, ότι υπάρχουν σημάδια δευτερογενών επιπτώσεων. Αλλωστε εκτίμησε ότι «θα έχουμε υψηλές τιμές ενέργειας για αρκετό καιρό και θα έχουμε πιθανώς υψηλές τιμές άλλων πρώτων υλών», επισημαίνοντας την ύπαρξη τάσεων στασιμοπληθωρισμού, αλλά απορρίπτοντας το ενδεχόμενο ενός στασιμοπληθωρισμού του τύπου της δεκαετίας 1970. Εκτίμησε ότι η σύγκρουση μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας «θα διαρκέσει πιθανώς αρκετά», διευκρινίζοντας ότι «αν υπάρξει κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία με μείζονες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία, τότε θα πρέπει να λάβουμε αποφάσεις στη βάση του πλαισίου αυτού». Οσον αφορά τις τράπεζες είπε ότι ένα τραπεζικό σύστημα με καλύτερη κεφαλαιοποίηση και ισχυρά αποθέματα ασφαλείας (buffers) είναι σημαντικό στοιχείο της ανθεκτικότητας.

Οσον αφορά την προοπτική ενός δεύτερου Ταμείου Ανάκαμψης δήλωσε ότι η αποτελεσματική εφαρμογή του Next Generation EU, στους στόχους, που είναι ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, εκπαίδευση και καινοτομία, για γνήσια μεταρρύθμιση των οικονομιών θα είναι το τεστ για μελλοντικές δομές. «Είναι μείζονος σημασίας να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά» δήλωσε, ενώ εμφανίστηκε θετικός σχετικά με πρόσφατη πρόταση του ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Ντράγκι για επέκταση του προγράμματος SURE. Οσον αφορά την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων, είπε ότι η πρόταση του Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Συμβουλίου αποτελεί «καλή βάση».

«Αλλά φυσικά έχουμε μία νέα κατάσταση με τον πόλεμο και μία νέα κρίση, κινούμαστε από τη μία κρίση στην άλλη. Το περιβάλλον έχει προκλήσεις» είπε. Πρότεινε μια «άγκυρα» χρέους που να ορίζεται σε σχέση με τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, την παρατηρούμενη κυρίως ανάπτυξη, και, δεύτερον, τάχθηκε υπέρ ενός κανόνα δαπανών, προσθέτοντας ότι χρειάζεσαι ρήτρα εξαίρεσης για κρίσεις και κάποια εργαλεία για να στηριχθούν αυτά.

Συνέστησε ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ενωσης και της Ενωσης Κεφαλαίων, διότι για να πετύχει η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, που απαιτεί κεφάλαια 650 δισ. ευρώ τον χρόνο, εκτός από τις δημόσιες επενδύσεις μεγάλο τμήμα θα πρέπει να προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα, κάτι που χρειάζεται κίνητρα και μια αγορά κεφαλαίων που να λειτουργεί σωστά, είπε ο Ολι Ρεν.

Για το έκτο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο δεν έχει κλείσει και βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση ανάμεσα στα κράτη-μέλη, ο φινλανδός κεντρικός τραπεζίτης είπε ότι αποτελεί πρόκληση, επισημαίνοντας ότι θα πρέπει να επικεντρωθούμε στο να είναι οι κυρώσεις αποτελεσματικές, περιορίζοντας όσο γίνεται τις επιπτώσεις στους πολίτες.