Ενέργειες για απεξάρτηση {LF}σε εθνικό επίπεδο

Στην απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, κυριαρχεί η ευέλικτη λύση των πλωτών μονάδων LNG. Η Ελλάδα εξελίσσεται σε ενεργειακό κόμβο στη ΝΑ Ευρώπη, με έως τέσσερις μονάδες FSRU, και πρωταγωνίστρια μεταφοράς LNG με την ελληνόκτητη ναυτιλία. Καλείται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης να καλύψει ανάγκες της Βουλγαρίας, της Βόρειας Μακεδονίας και ενδεχομένως της Ρουμανίας και της Σερβίας.

Παρατίθενται ενέργειες απεξάρτησης σε εθνικό επίπεδο, μετά την πιστοποιημένη αδυναμία χάραξης ενιαίας στρατηγικής της ΕΕ στη Σύνοδο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ της 2ας Μαΐου 2022, για πληρωμές σε ρούβλια, plafond, κ.λπ.

I/ Αμεσα

Ολοκλήρωση αναβάθμισης της χωρητικότητας του τερματικού σταθμού της Ρεβυθούσας με προσθήκη πλωτής μονάδας αποθήκευσης (FSU: Floating Storage Units).

Διενέργεια έρευνας αγοράς για την εξεύρεση κατάλλλλου FSU για βραχυχρόνια μίσθωση και εναλλακτικώς για αγορά. Αξιολόγηση των δύο προσεγγίσεων, με κριτήρια τους χρονικούς περιορισμούς και τον λόγο Κόστος/Απόδοση. Λήψη αποφάσεως, υλοποίηση.

Εναρξη της διαδικασίας πραγμάτωσης αναβάθμισης του δυναμικού επαναεριοποίησης της Ρεβυθούσας κατά 12%.

Λειτουργία πέντε λιγνιτικών μονάδων στον Αγιο Δημήτριο, Μελίτη και Μεγαλόπολη 4 για μεταβατική περίοδο, παρακολουθώντας την ενεργειακή κρίση. Τροποποίηση προγράμματος απόσυρσης  μονάδων Αγίου Δημητρίου στο τέλος 2022, σε συνδυασμό με την έναρξη λειτουργίας το καλοκαίρι 2022 της μονάδας ειδικών προδιαγραφών Πτολεμαΐδα 5, που μπορεί να λειτουργεί ως λιγνιτική μέχρι το 2028.

Ολοκλήρωση των συνομιλιών ΔΕΣΦΑ – Snam SpA για την προσωρινή, εκτός Ελλάδος, τήρηση στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας φυσικού αερίου, στο 15% της κατανάλωσης ετησίως.

Δημόσια εκστρατεία δημιουργίας κουλτούρας εξοικονόμησης ενέργειας, πέραν των προγραμμάτων «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ».

Επιτάχυνση των επενδύσεων ΑΠΕ με το νέο νομοθετικό πλαίσιο.

II/ Βραχυπρόθεσμα (μετά την 26η Μαΐου που λήγει η διορία της Gazprom για τον τρόπο πληρωμής της)

Ενεργοποίηση πέντε μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, με εγκατεστημένη ισχύ 2.023,5 MWe και εναλλακτικό καύσιμο Diesel με διαθέσιμη ισχύ 1.826 MWe.

Σταδιακή αύξηση εξόρυξης λιγνίτη έως 50% για μία διετία.

Εγκριση της ΡΑΕ στην αίτηση της Gastrade για δεύτερη μονάδα FSRU στην Αλεξανδρούπολη.

Αξιοποίηση ύστερα από μία άκαρπη δεκαετία της υπόγειας δεξαμενής φυσικού αερίου South Kavala, χωρητικότητας όσο το σημερινό μέγεθος στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας. Επιδίωξη ένταξης των έργων υποδομής σε προγράμματα PCI της ΕΕ.

Αναζήτηση εταίρου από την ΕΔΕΥ ΑΕ, του διαμετρήματος ΤOTAL, που αποχώρησε. Μαζί με το ΥΠΕΚΑ, δημιουργία μηχανισμού Fast track άρσης γραφειοκρατικών και άλλων εμποδίων, στις παραχωρήσεις ερευνών υδρογονανθράκων.

Επιτάχυνση διαδικασιών της ηλεκτρικής διασύνδεσης με Αίγυπτο.

III/ Μεσοπρόθεσμα (έως το 2026 που λήγει η σύμβαση με την Gazprom, εφόσον δεν έχει εν τω μεταξύ διακοπεί μονομερώς)

Εναρξη λειτουργίας τον Ιανουάριο 2024 της μονάδας FSRU – ΟΡΦΕΑΣ στην Αλεξανδρούπολη με αποθηκευτική χωρητικότητα 153.000 m3 και ετήσια παροχή 5,5 bcm επαναεριοποιημένου LNG.

Αύξηση της παροχής του αεριαγωγού ΤΑΡ.

Μελέτη σκοπιμότητας δεύτερης «γραμμής κορμού» με αεριαγωγό Κομοτηνή-Θεσσαλονίκη-Αθήνα για κάλυψη μελλοντικών αναγκών.

Εναρξη ερευνών υδρογονανθράκων σε Ιόνιο, Ιωάννινα και ιδεωδώς Νοτιοδυτική και Νότια Κρήτη. Πρώτη εκτίμηση δυνητικών αποθεμάτων. Επί θετικής εκβάσεως, ανάπτυξη των κοιτασμάτων.

ΙV/ Μακροπρόθεσμα (πέραν του 2030)

Στη σημερινή συγκυρία αβεβαιότητας και ρευστότητας, όπου κινδυνεύει να επαληθευτεί νωρίτερα, η γνωστή ρήση του John Maynard Keynes για το μακροπρόθεσμο, κάθε απόπειρα θα είχε ίσως ακαδημαϊκό χαρακτήρα.

Η απεξάρτηση από ουσίες συνοδεύεται από στερητικά φαινόμενα. Αναλογικά, σε περίπτωση βίαιης διακοπής ρωσικού αερίου, παράλληλα με την υλοποίηση της στρατηγικής, ίσως απαιτηθούν μικρής έκτασης περιορισμοί.

Ο Μιχάλης Μυριάνθης, Ph.D., υπήρξε ανώτατο στέλεχος Ομίλου εταιρειών πετρελαίου. Από το 2003 είναι ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ.