Να μη ζούμε με ψέματα

Στη συνέντευξη που ο Ευάγγελος Βενιζέλος έδωσε προχθές στον Γιώργο Κουβαρά και στην ΕΡΤ συνοψίστηκε με ακρίβεια η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην ανεξάρτητη Ουκρανία και την ήδη εκφρασμένη προσπάθεια του εισβολέα αποκοπής εδαφών και δορυφοροποίησης ή προσάρτησής τους. Τα λόγια του Βενιζέλου δεν χαϊδεύουν κανέναν, δεν υπεκφεύγουν, δεν στρογγυλεύουν. Ο πρώην αρχηγός του ΠΑΣΟΚ δεν μιλά στους πολίτες όπως, συνήθως, τους απευθύνονται οι πολιτικοί, σαν να μη συμβαίνει τίποτα, σαν να πρόκειται για μια κατάσταση που συμβαίνει μακριά αλλά δεν μας αφορά – ή μάλλον μας αφορά μόνο διότι έχουμε πληθωρισμό και υψηλές τιμές στην ενέργεια. Δεν αντιμετωπίζει τους πολίτες σαν μικρά παιδιά που προσδοκούν τους πολιτικούς για να τους λύσουν τα προβλήματα. Να μη ζούμε με ψέματα, τους λέει.

Ο Βενιζέλος λέει κάτι που, έως σήμερα, το έχει πει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αλλά δεν το επαναλαμβάνει με προθυμία όλη η κυβέρνησή του: ότι είμαστε δυτικός κόσμος, ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι η πρώτη πράξη μιας μόνιμης απειλής κατά του κόσμου μας, της δημοκρατίας μας και των αξιών μας κι ότι έχει έρθει η στιγμή να αποφασίσουμε με ποιους θα πάμε και ποιους θα αφήσουμε. Και ασφαλώς θα πάμε με την Ευρώπη και τον δημοκρατικό δυτικό κόσμο, και για τα συμφέροντά μας αλλά και λόγω των αξιών μας. Επειδή είμαστε δημοκρατική χώρα, επειδή η ύπαρξή μας είναι συνυφασμένη με τη διεθνή νομιμότητα όσο εμείς κινδυνεύουμε από αναθεωρητικές δυνάμεις όπως η Τουρκία.

Λέει ακόμα ότι καμία επιλογή δεν είναι τζάμπα. Οτι σε πολεμική συνθήκη, που ως φαίνεται θα παραταθεί, αφού η Ρωσία έχει την πρόθεση να καταλάβει περιοχές της Ουκρανίας (ο Βενιζέλος κάνει λόγο για Τρίτο Παγκόσμιο και εύχεται να εξελιχθεί όχι σε θερμό πόλεμο αλλά σε ψυχρό), θα υπάρξουν συνέπειες. Κάποιες από τις συνέπειες αυτές μπορεί να έχουν επιπτώσεις στις ζωές μας. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο δυτικός κόσμος αντιμετώπισε επιπτώσεις αποκρούοντας επιβουλές εναντίον του: αυξήθηκαν τα μέτρα ασφαλείας στις αερομεταφορές μετά την 11η Σεπτεμβρίου, περιορίστηκαν κάποιες ελευθερίες μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού…

Πολλοί αντιμετωπίζουν τον Ευάγγελο Βενιζέλο ως έναν αποσυρμένο πολιτικό. Κάνουν λάθος. Οπως όταν βρέθηκε, στα δύσκολα, με κυβερνητικό πόστο, πολιτεύτηκε ρεαλιστικά, αντιμετωπίζοντας τα προβλήματα, έτσι και σήμερα, με θάρρος, περιγράφει την πραγματικότητα προτείνοντας λύσεις. Ερωτηθείς για πιθανή κυβέρνηση συνεργασίας, απάντησε ότι «οι κυβερνήσεις συνεργασίας προσφέρουν μεγαλύτερο εύρος στελεχών και πολύ μεγαλύτερη διαφάνεια», ότι θα μπορούσαν να διασφαλίσουν συναινέσεις, πιθανόν αποτελεσματικότητα και σταθερότητα. Ολα αυτά, προφανώς, υπό προϋποθέσεις. Σκέπτομαι, π.χ., την κακή εμπειρία από την τριμελή κυβέρνηση Σαμαρά, όταν η αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ του Φώτη Κουβέλη μετά την απόφαση του τότε πρωθυπουργού για την ΕΡΤ υπονόμευσε και τη σταθερότητα και το πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας.

Ο Βενιζέλος, βεβαίως, δεν υπήρξε ούτε είναι οπορτουνιστής. Εκκινεί από αρχές, διαθέτει γνώσεις και εμπειρία, γνωρίζει και ακούει προσεκτικά τους εμπειρογνώμονες. Ούτε είναι δογματικός. Η πραγματικότητα διαμορφώνει τις κινήσεις των πολιτικών, εντός του πλαισίου αρχών που πρεσβεύουν. Είναι αδιανόητο ότι, σήμερα, εποχή αυτογνωσίας ιδίως για τον πολιτικό χώρο του, η ηγεσία του κόμματός του προτιμά την ασάφεια και τα συνθήματα αντί να τον συμβουλεύεται και να αξιοποιεί τους σαφείς προσανατολισμούς του. Η δυναμική του σημερινού ΠΑΣΟΚ στον χώρο του Κέντρου θα κριθεί και από τον τρόπο που το κόμμα, μετά το επερχόμενο συνέδριο, θα αντιμετωπίσει τον Ευάγγελο Βενιζέλο και τις πολιτικές του παρεμβάσεις.