Η ώρα της επιλογής

Είναι δύσκολο να απολαύσεις τον ήλιο σε ένα παριζιάνικο καφέ χωρίς να αναφερθεί «το θέμα» και χωρίς να δει κανείς τις μεγάλες διαφορές του κάθε πολίτη και την απόσταση που χωρίζει τις δύο Γαλλίες. Η μονομαχία Μακρόν – Λεπέν μονοπωλεί τις συζητήσεις, οικογενειακές, φιλικές ή ακόμα και με αγνώστους. Κάποιοι θέλουν να πείσουν τους άλλους ότι η επιλογή τους είναι η καλύτερη και να κινητοποιήσουν και τους τελευταίους Γάλλους την ώρα που η αποχή μπορεί, πάλι, να φτάσει στο ένα τέταρτο των ψηφοφόρων (25%). Αλλοι πιστεύουν ότι το αποτέλεσμα είναι γνωστό εκ των προτέρων και ότι με περισσότερες από 10 μονάδες μπροστά ο πρόεδρος Μακρόν θα εξασφαλίσει τη δεύτερη πενταετή θητεία.

Αλλοι παρατηρούν τις συζητήσεις κοιτάζοντας με φρίκη το μενού της μπρασερί, όπου οι τιμές έχουν εκτοξευθεί στα ύψη και ένα πιάτο με σολομό ή κρέας και λίγες πατάτες κοντεύει τα 25 ευρώ. «Είναι αυτό το λαϊκό εκλογικό σώμα, το επηρεασμένο από την άνοδο των τιμών, που θα επιδιώξει να εξασφαλίσει η Μαρίν Λεπέν μέχρι και την τελευταία στιγμή. Σε αυτούς κυρίως απευθυνόταν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας της και κατά τη διάρκεια του ντιμπέιτ. Ξέρει ότι οι ψήφοι τους μπορούν να αλλάξουν τα πάντα», εξηγεί ο Γκασπέρ Γκαντζέρ, σύμβουλος επικοινωνίας του πρώην γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ.

Υιοθέτησε νέο στυλ: με μόνιμο χαμόγελο, φωτογραφίες με τις γάτες της, προβάλλοντας το προφίλ μιας χωρισμένης γυναίκας που ζει μόνη και που πρέπει να υποστεί την προδοσία των συγγενών της. Εκανε τα πάντα για να ξεχαστεί ότι είναι κόρη ενός από τους πιο ρατσιστές και αρνητές του Ολοκαυτώματος της Γαλλίας. Πέτυχε, αναμφίβολα χάρη στην υποψηφιότητα του Ερίκ Ζεμούρ, να τοποθετηθεί ως εθνικό δεξιό κόμμα, και όχι ως ακραίο. Εμαθε από τα λάθη της του 2017 και προσπάθησε να ενσωματώσει τον ρόλο της «μάνας της χώρας», εκείνης που ξέρει να υπερασπίζεται τον δίκαιο σκοπό: αυτόν της αγοραστικής δύναμης. Ολη η εκστρατεία της βασίστηκε σε αυτό το θέμα και αυτό την έφερε στον δεύτερο γύρο των εκλογών.

Από την άλλη, ο Εμανουέλ Μακρόν. Ο πρόεδρος, ο μαχητής, ο πεπεισμένος Ευρωπαίος που πρέπει να υπερασπιστεί έναν μεικτό απολογισμό έπειτα από πέντε χρόνια στην εξουσία που επισκιάστηκαν από τα Κίτρινα Γιλέκα, τις μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, την τρομοκρατία, την πανδημία και τον πόλεμο. Δεν έκανε εκστρατεία στον πρώτο γύρο, αλλά τα έδωσε όλα στον δεύτερο. Οι περισσότεροι Γάλλοι τον θεωρούν απόμακρο, ελιτίστα, που χρησιμοποιεί σπάνιες λέξεις της γαλλικής γλώσσας για να επισημάνει την ευφυΐα του. Οπότε στον δεύτερο γύρο άλλαξε τη στρατηγική του για να πείσει.

Η μέθοδός του: η αντιπαράθεση. Βγήκε στους δρόμους της Γαλλίας, απευθύνθηκε στους οργισμένους πολίτες και απάντησε στον καθένα. Είχε επιχείρημα για τον κάθε πολίτη που τον μάλωνε, τον αποκαλούσε μονάρχη ή ψεύτη. Χάρη σε αυτή τη μέθοδο και με πολλές συνεντεύξεις στα ΜΜΕ, πέτυχε να δαιμονοποιήσει εκ νέου το πολιτικό κόμμα της Μαρίν Λεπέν, αντιμετωπίζοντάς το παντού ως ακροδεξιό κόμμα και επιμένοντας στην κληρονομιά του πατέρα της και στο πρόγραμμά της που είναι ξεκάθαρα εξτρεμιστικό. «Σχεδόν κατάφερε να πείσει την κοινωνία ότι αυτό που δεν είναι Μακρόν είναι κακό. Κακό για τη δημοκρατία, κακό για όλους», λέει ο Γκασπέρ Γκαντζέρ.

«Οι Γάλλοι λατρεύουν να μισούν τον Μακρόν», επιμένει ο Εμανουέλ Ριβιέρ, δημοσκόπος στο Kantar Public. «Γι’ αυτό και προηγείται. Σε κάθε περίπτωση είναι σίγουρο ότι το παιχνίδι δεν έχει τελειώσει. Ολα θα κριθούν σε δύο μήνες, στις βουλευτικές εκλογές». Και εκεί που νομίζει κανείς ότι η Γαλλία είναι χωρισμένη στα δύο, μπορεί να είναι τελικά στα τρία. Ο ακροαριστερός Ζαν-Λικ Μελανσόν ζήτησε από τον λαό να τον ψηφίσει μαζικά ώστε να γίνει πρωθυπουργός του εκλεγμένου προέδρου και να έχει η Γαλλία «μια άλλη φωνή».

Στο μεταξύ, διαβάζοντας πιο προσεκτικά τις δημοσκοπήσεις, βλέπουμε ότι το 43% των ψηφοφόρων θα ψηφίσει μόνο για να μπλοκάρει τον έναν ή τον άλλον από τους υποψηφίους. Θλιβερή στροφή μιας δημοκρατικής Γαλλίας που φλερτάρει με την ακυβερνησία από τις βαθιές διαφορές της. Γιατί πίσω από τα στοιχεία της δημοσκόπησης, σε αυτή τη σελίδα που γυρίζει στη Γαλλία, ένα ερώτημα καίει τα χείλη: Θα είναι ο Εμανουέλ Μακρόν ο πρώτος πρόεδρος που θα χτυπηθεί από την Ακροδεξιά; Ή θα είναι ο πρώτος πρόεδρος με ακροαριστερό πρωθυπουργό;