Η άρση των περιορισμών και η ατομική ευθύνη

Η εποχή της ατομικής ευθύνης «ξημερώνει» και στη χώρα μας από την 1η Μαΐου, ημέρα κατά την οποία ξεκινά η αποφασιστική αποκλιμάκωση των εναπομεινάντων μέτρων έναντι της Covid-19. Καθώς όμως η άρση των περιορισμών δεν ισοδυναμεί με αφανισμό του πανδημικού ιού, οι επιστήμονες, εντός και εκτός συνόρων, προειδοποιούν ότι οι πολίτες – με έμφαση στους πλέον ευάλωτους – οφείλουν να αναγνωρίζουν το ρίσκο και να λαμβάνουν μέτρα προστασίας.

Ενδεικτική ήταν η πρόσφατη τοποθέτηση του αμερικανού επιδημιολόγου Αντονι Φάουτσι, ο οποίος, μετά την αύξηση των κρουσμάτων στις ΗΠΑ, απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να αρχίσουν να αξιολογούν τον προσωπικό κίνδυνο για μόλυνση. Αναλυτικότερα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης, επισήμανε πως κάθε άτομο θα πρέπει να κάνει έναν υπολογισμό για το ύψος του κινδύνου που διατρέχει και θέλει να αναλάβει όταν πηγαίνει σε δείπνα σε εσωτερικούς χώρους ή σε άλλες εκδηλώσεις. Συνεπακόλουθα, σημαντικοί παράμετροι που θα πρέπει να συνεκτιμώνται κατά περίπτωση είναι η ηλικία, η κατάσταση της υγείας, ο εμβολιασμός (εάν έχει πραγματοποιηθεί και εάν είναι πλήρης) αλλά και τυχόν συχνή συνύπαρξη με ευάλωτους. Και ενώ και στην Ελλάδα βρίσκεται σε εξέλιξη η επιχείρηση «Ελευθερία» για τη χορήγηση δεύτερης ενισχυτικής δόσης σε άτομα 60+, ο αμερικανός επιδημιολόγος προτρέπει και τους δικούς του συμπολίτες να εμβολιαστούν αλλά και να προχωρήσουν σε ενισχυτικές δόσεις, υπογραμμίζοντας πως «αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να ζει κανείς με τον ιό στην κοινότητα».

Πίσω στη χώρα μας, αντίστοιχη είναι και η θεώρηση της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Μίνα Γκάγκα. Σε δηλώσεις της περιέγραψε πως ο έλεγχος της πανδημίας βασίζεται από την πρώτη στιγμή στην ατομική ευθύνη, παράλληλα με τη συλλογική και την πολιτική. «Χωρίς τη συμβολή του κάθε ενός από εμάς, δεν μπορεί να επιτευχθεί η διαχείριση της πανδημίας», είπε χαρακτηριστικά, επαινώντας τη συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων για την υπεύθυνη στάση τους.

Ατομική προστασία. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει πως ο οδικός χάρτης που ανακοίνωσε ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης δεν ακυρώνει τα… εντατικά μαθήματα που έδωσαν (και συνεχίζουν να δίνουν οι επιστήμονες) τα τελευταία δύο και πλέον χρόνια, σχετικά με τον κίνδυνο που διατρέχουν οι πλέον ευπαθείς σε περίπτωση λοίμωξης Covid-19. Συνεπακόλουθα, τα μέσα ατομικής προστασίας είναι απαραίτητο να τηρούνται όταν συντρέχει υψηλός κίνδυνος επιπλοκών σε περίπτωση μόλυνσης με τον SARS-CoV-2. Μάλιστα, σύμφωνα με τα όσα σημειώνουν στα «ΝΕΑ» μέλη της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, εστιάζοντας στο θέμα της μάσκας, η χρήση της μπορεί από 1η Ιουνίου να μην είναι υποχρεωτική, όμως, δεν… απαγορεύεται να τη φορούν οι ηλικιωμένοι, αντιθέτως. Πρόκειται, άλλωστε, για την πιο αμφιλεγόμενη άρση που, όπως υπογράμμισε ο υπουργός Υγείας, θα συνοδευτεί από εξαιρέσεις. Εν αναμονή, συνεπώς, της σχετικής ΚΥΑ, οι πληροφορίες αναφέρουν πως η χρήση μάσκας θα παραμείνει αναγκαστική σε χώρους όπου παρατηρείται συγχρωτισμός, όπως είναι τα μέσα μεταφοράς, τα πλοία, τα τρένα και τα ΚΤΕΛ. Επιπρόσθετα, το συγκεκριμένο μέτρο δεν πρόκειται, όπως όλα δείχνουν, να καταργηθεί σε νευραλγικούς τομείς, όπως τα νοσοκομεία και οι μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων.

Επιφυλάξεις. Εξάλλου, αρκετοί ειδικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί παρά τα μαθηματικά μοντέλα που δείχνουν ότι το κύμα της Ομικρον 2 που εξελίσσεται (και) στη χώρα μας βρίσκεται σε φάση αποδρομής. Και αυτό διότι ουδείς μπορεί να αποκλείσει την ανάδυση μιας νέας – ίσως πιο επικίνδυνης – μετάλλαξης, παρά τον καλό καιρό που θα απολαμβάνουμε εφεξής. Υπενθυμίζεται, πως, παρά τις αρχικές θετικές προγνώσεις, κατά το περσινό καλοκαίρι επικράτησε η μετάλλαξη Δέλτα, στρώνοντας το… χαλί για ένα δύσκολο φθινόπωρο.

Συνεκτιμώντας, λοιπόν, τις αβεβαιότητες της πανδημίας, κυβέρνηση και επιστήμονες επιμένουν ότι οι καλοκαιρινές βαθιές ανάσες ελευθερίας είναι πιθανόν να αποτελέσουν μία «παρένθεση». Αλλωστε, από 1η Σεπτεμβρίου η κατάσταση θα επαναξιολογηθεί, με τους ειδικούς να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο τα μέτρα (ή έστω ορισμένα από αυτά) να επιστρέψουν. Παράλληλα, επιμένουν στην ανάγκη επιτήρησης για την έγκαιρη ανίχνευση τυχόν αναδυόμενων στελεχών.