Σούπερ ταλέντα, αλλά όχι ποδοσφαιριστές

Την περασμένη Τρίτη αποφάσισα να δω μετά από καιρό ένα ματς της Εθνικής ομάδας των Ελπίδων: αυτό με αντίπαλο την αντίστοιχη Εθνική της Πορτογαλίας την οποία και φιλοξενούσαμε. Δεν ήταν ένα τυχαίο παιχνίδι. Η ομάδα μας με νίκη εξασφάλιζε την πρωτιά στον όμιλο και (πλην συγκλονιστικού απροόπτου…) την πρόκριση στην επόμενη φάση μετά από καιρό. Ερχόταν από μια νίκη με 4-0 κόντρα στο Λιχτενστάιν. Προπονητής της είναι ο Γιώργος Σίμος που θέλει οι ομάδες του να παίζουν ποδόσφαιρο κι όχι απλά να καταστρέφουν. Και το πιο σπουδαίο; Είναι μια ομάδα που έχει στις τάξεις της πολλά ταλέντα από αυτά που περιμένουμε πως θα φτάσουν γρήγορα να γίνουν βασικοί στις ομάδες τους και να στελεχώσουν κάποια στιγμή και την Εθνική. Για του λόγου το αληθές παραθέτω ονόματα. Ο Τζολάκης λένε οι ειδικοί μας είναι ο επόμενος μεγάλος έλληνας τερματοφύλακας. Ο Ζαγαρίτης παίζει στο Καμπιονάτο – υποτίθεται ότι τον Ιανουάριο τον ήθελε κι ο Ολυμπιακός. Ο Τσιγγάρας είναι βασικός στον ΠΑΟΚ και θα γίνει αρχηγός του. Ο Σουρλής κι ο Αθανασακόπουλος λένε ότι αδικούνται, ο πρώτος στον Ολυμπιακό κι ο δεύτερος στον ΠΑΟ, γιατί δεν παίρνουν ευκαιρίες. Ο Τζόλης είναι παίκτης Πρέμιερ Λιγκ. Για τον Ιωαννίδη έρχονται στον ΠΑΟ, αν πιστέψουμε τα ρεπορτάζ, προτάσεις εκατομμυρίων ακόμα κι από τις ΗΠΑ. Ολα αυτά θα ήταν υπέροχα, αν οι Πορτογάλοι δεν κέρδιζαν με 4-0. Μάλιστα προηγήθηκαν 3-0 στο πρώτο ημίχρονο, είχαν δοκάρι, έχασαν του κόσμου τις ευκαιρίες, είχαν τέσσερις διαφορετικούς σκόρερ και στο β’ ημίχρονο εμφανώς κατέβασαν ταχύτητα.

Χάλια

Στεκόμαστε στα προβλήματα της Εθνικής ανδρών που έχει να κάνει κάτι που να μοιάζει με επιτυχία από το 2014, αλλά και στις μικρότερες εθνικές δεν υπάρχει καμία προκοπή χρόνια τώρα. Το 2013-2015 είχαμε τις τελευταίες αναλαμπές. Με προπονητή τον Κώστα Τσάνα η Εθνική Νέων έπαιξε τελικό στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (κόντρα στους πάντα παντοδύναμους Ισπανούς) και στη συνέχεια έδωσε το παρών στο Παγκόσμιο Κύπελλο Νέων για πρώτη φορά στην ιστορία της. Η ίδια ομάδα (του Μαυρία, του Κουρμπέλη, του Μπουχαλάκη, του Λυκογιάννη, του Καπίνο, του Καρέλη κ.λπ.) έκανε μια αξιοπρεπέστατη πορεία στα προκριματικά του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ως Εθνική Ελπίδων. Και μετά «τα φώτα έσβησαν»: διάκριση δεν υπήρξε ούτε κι όταν η ΕΠΟ διοργάνωσε τελικούς Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος στην Κατερίνη – και ως γηπεδούχοι αποτύχαμε. Το ότι κάτι δεν πάει καλά στις Εθνικές είναι δεδομένο: οι διοικήσεις της ΕΠΟ μετά το 2015 δεν έχουν να επιδείξουν σχεδόν τίποτα τη στιγμή που την ακριβώς προηγούμενη επταετία (2008-15) είχαν συμβεί πολλά και σπουδαία. Αλλά πέρα από την ανικανότητα των ανθρώπων της ομοσπονδίας υπάρχει φοβάμαι και κάτι ακόμα: παράγουμε περισσότερα σούπερ ταλέντα από όσα επιτρέπεται. ‘Η, για να το πω διαφορετικά, έχουμε χάσει την ικανότητα να κρίνουμε ποιος είναι αληθινά ταλαντούχος και ποιος όχι.

Ομάδες β’

Στο ελληνικό ποδόσφαιρο συμβαίνει κάτι αληθινά παράδοξο: τα χρήματα που ξοδεύονται αυτή τη στιγμή από τις τέσσερις πιο μεγάλες του ομάδες για παραγωγή νέων ποδοσφαιριστών είναι περισσότερα από ποτέ και οι περίφημες υποδομές πολύ καλές. Ο Ολυμπιακός, ο ΠΑΟΚ, ο ΠΑΟ και η ΑΕΚ συντηρούν και τις περίφημες ομάδες Β’ που αγωνίζονται στη Σουπερλίγκ2 και στελεχώνονται κι αυτές από επαγγελματίες. Πρόκειται για ομάδες που κοστίζουν περισσότερα από όσα μερικές της πρώτης κατηγορίας: το καταλαβαίνεις διαβάζοντας τα ονόματα όσων σε αυτές αγωνίζονται. Ολες αυτές οι ομάδες συντηρούν όχι μόνο (και) ομάδες Νέων και Παίδων, αλλά έχουν και συνεργασίες με ακαδημίες που βρίσκονται σε άλλες πόλεις – μερικές φορές ανταγωνίζονται μεταξύ τους και για το ποιος θα αποκτήσει δεκαπεντάχρονους. Δεν λείπουν ούτε το σκάουτινγκ, ούτε οι γυμναστές, ούτε οι προπονητές, ούτε οι εργοφυσιολόγοι. Αλλά λείπει το πραγματικό ταλέντο: για έναν Ρέτσο που τράβηξε τα μάτια των Γερμανών πριν γίνει 20 ετών και για έναν Τζόλη, έναν Γιαννούλη κι έναν Τσιμίκα που έφτασαν στο αγγλικό πρωτάθλημα σε χρόνο ρεκόρ, υπάρχουν δεκάδες ταλέντα με ταλέντο ελάχιστο δυστυχώς.

Προβολή

Ακούω διαρκώς πως αυτό που συμβαίνει είναι ότι οι ατζέντηδες «πουσάρουν» τους μικρούς, οι ομάδες τους υπερπροβάλλουν, οι αθλητικογράφοι είναι κάτι σαν ντελάληδες μια παράξενης ανθρώπινης πραμάτειας κ.λπ. Ολα αυτά ισχύουν και δεν ισχύουν. Οι έλληνες ατζέντηδες δεν έχουν τόσο μεγάλες ικανότητες προβολής των παικτών τους – άσε που ελάχιστοι έχουν παίκτες δικούς τους: απλά υπόσχονται σε γονείς και παιδιά συμβόλαια και μεταγραφές με αντάλλαγμα ένα ποσοστό. Οι ομάδες θέλουν όντως να εμφανίζουν ότι κάνουν μια κάποια σοβαρή δουλειά: κυρίως θέλουν να το κάνουν όσοι στις Ακαδημίες και στις υποδομές δουλεύουν για να δικαιολογήσουν μισθούς. Οσο για τους αθλητικογράφους αυτοί απλά ακολουθούν το γούστο της χώρας: έχουν καταλάβει πως ο μέσος Ελληνας θέλει να πιστεύει πως κάπου υπάρχουν κάποια σούπερ ταλέντα και τον χορταίνουν πληροφορίες και υπερβολές. Αν κάπου υπάρχουν τέτοια είναι στην Πορτογαλία. Ποιο είναι το μεγάλο λάθος στις κρίσεις; Οτι ξεχνάμε (αν το ξέραμε ποτέ) πως σε όλα τα ομαδικά σπορ αληθινά ταλαντούχος δεν είναι κάποιος που φαίνεται καλύτερος παίζοντας αντίπαλος με παιδιά της ηλικίας του, αλλά όποιος χάρη σε ένα του χάρισμα μπορεί να σταθεί παίζοντας αντίπαλος με τους μεγάλους. Ταλαντούχος δεν είναι όποιος στελεχώνει ομάδες Νέων που κερδίζουν τίτλους, αλλά όποιος αναγκάζει ένα προπονητή να του δώσει φανέλα βασικού στην πρώτη ομάδα βάζοντάς τον να παίζει με τους μεγάλους σίγουρος ότι μπορεί, όχι απλά να ανταποκριθεί, αλλά να κάνει και κάτι παραπάνω.

Ελάχιστους

Πόσους τέτοιους παίκτες έχουμε; Ελάχιστους. Και δεν φταίει ότι οι προπονητές δεν δίνουν ευκαιρίες στα παιδιά: αυτά είναι κουταμάρες – κάθε προπονητής θέλει να συνδέει το όνομά του με την ανάδειξη νέων παικτών. Αυτό που φταίει είναι ότι οι μικροί μας δεν εκπαιδεύονται στο να παίζουν ποδόσφαιρο: στην καλύτερη των περιπτώσεων μπορεί να γίνουν χρήσιμοι ρολίστες. Κάποιοι είναι καλοί αθλητές και τρέχουν. Κάποιοι είναι σκληροί, έχουν επίγνωση ότι μόνο αυτό είναι το προσόν τους και αν έχουν και σωματικά προσόντα μπορεί να γίνουν χρήσιμοι σαν στόπερ. Αλλά αληθινά έτοιμοι να παίξουν με τους μεγάλους και να κάνουν τη διαφορά είναι ελάχιστοι στην Ελλάδα. Δυστυχώς όχι και στην Πορτογαλία. Οπως αποδείχτηκε εκεί τέτοιους έχουν πολλούς.