Πώς έριξε αυλαία ένα έργο που κόστισε περίπου $11 δισ.

Στον πάγο έχει μπει για τα καλά ο αγωγός Nord Stream 2 που κόστισε περίπου 11 δισ. δολάρια για να κατασκευαστεί, με προοπτική μάλιστα να μη λειτουργήσει ακόμη και καθόλου όπως εξελίσσονται οι σχέσεις της Ρωσίας με τη Γερμανία και την Ευρώπη γενικότερα μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Την εκτίμηση αυτή κάνουν παράγοντες της διεθνούς αγοράς που μίλησαν στο αμερικανικό δίκτυο CNBC.

Το μήκους 1.234 χιλιομέτρων έργο διατρέχει παράλληλα με τον υπάρχοντα αγωγό Nord Stream 1, ο οποίος έχει προμηθεύσει τη Γηραιά Ηπειρο με μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου. Ομως ο δεύτερος αυτός αγωγός που είχε σχεδιαστεί να διπλασιάσει τις ροές φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς τη Γερμανία δεν αδειοδοτήθηκε ποτέ επίσημα για εμπορική χρήση καθώς ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι κυρώσεις της Δύσης απέναντι στη Μόσχα.

Αναλυτές που μίλησαν στο CNBC εκφράζουν τώρα την εκτίμηση ότι οι τρέχουσες εξελίξεις μπορεί να αποτελέσουν το τέλος του αγωγού. «Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία σκότωσε το έργο Nord Stream 2. Εν ολίγοις, θα ήταν αδιανόητο για τη Γερμανία ή οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα να κάνει μια στροφή 180 μοιρών και να εγκρίνει τον αγωγό μετά τη συμπεριφορά της Ρωσίας», ανέφερε στο αμερικανικό δίκτυο η Κριστίνα Μπερζίνα, εταίρος και επικεφαλής της γεωπολιτικής ομάδας του Γερμανικού Ταμείου Μάρσαλ των Ηνωμένων Πολιτειών (German Marshall Fund). Η ίδια σημείωσε ότι ακόμη και οι αγωγοί που λειτουργούν μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης μπορεί να έχουν αβέβαιο μέλλον. Ειδικά για τον Nord Stream 2 επεσήμανε, σύμφωνα με το CNBC, πως «ο αγωγός έχει παγώσει στην (σημερινή) ανενεργή του κατάσταση. Εκτός από τη διασφάλιση της ασφάλειας και της σταθερότητας της δομής, δεν προβλέπω άλλες χρήσεις για αυτόν».

«Δεν πιστεύουμε ότι θα τεθεί ποτέ σε λειτουργία ο Nord Stream 2», δήλωσε επίσης στο CNBC η Κατερίνα Φιλιπένκο, κύρια αναλύτρια για την ευρωπαϊκή έρευνα φυσικού αερίου στη Wood Mackenzie. «Η στάση της Ευρώπης για το ρωσικό αέριο έχει αλλάξει αμετάκλητα και είναι πλέον αποφασισμένη να διαφοροποιηθεί από το ρωσικό αέριο. Εν τω μεταξύ, η Ρωσία απειλεί να σταματήσει τις ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη εάν οι πληρωμές δεν γίνουν σε ρούβλια. Είναι δύσκολο να δούμε μια προσέγγιση μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας που θα μπορούσε να διευκολύνει ένα πράσινο φως στον Nord Stream 2, ακόμη και μετά από χρόνια», επεσήμανε.

Τα εμπόδια. Η κατασκευή του αγωγού ξεκίνησε το 2018 αλλά στην πορεία αντιμετώπισε πολλά εμπόδια, κυρίως πολιτικές αντιδράσεις από τις ΗΠΑ και άλλες ευρωπαϊκές χώρες πριν ολοκληρωθεί τελικά τον Σεπτέμβριο του 2021. Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς φάνηκαν τα πρώτα μεγάλα προβλήματα όταν η γερμανική ρυθμιστική αρχή ενέργειας σταμάτησε προσωρινά τη διαδικασία πιστοποίησης που θα της επέτρεπε να ξεκινήσει τη λειτουργία του αγωγού. Αυτό έγινε κυρίως επειδή η Ρωσία άρχισε τότε να συγκεντρώνει δεκάδες χιλιάδες στρατεύματα κατά μήκος των συνόρων της Ουκρανίας -αν και η ρυθμιστική αρχή ανέφερε άλλους λόγους ως αιτία για την αναστολή αδειοδότησης.

Τελικά τον Φεβρουάριο του 2022 με την απόφαση της Ρωσίας να αναγνωρίσει επίσημα δύο φιλορωσικές, αποσχισθείσες περιοχές στην ανατολική Ουκρανία, η νέα γερμανική κυβέρνηση υπό τον καγκελάριο Ολαφ Σολτς αποφάσισε να σταματήσει εντελώς τη διαδικασία πιστοποίησης.

Ο αγωγός αναπτύχθηκε και επρόκειτο να λειτουργήσει από τη Nord Stream 2 AG, τη θυγατρική στην Ελβετία του ρωσικού κρατικού γίγαντα φυσικού αερίου Gazprom. Ο αγωγός όμως συγχρηματοδοτήθηκε και από πολλές άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της γερμανικής Uniper, της Wintershall Dea που είναι θυγατρική της εταιρείας χημικών BASF, καθώς και από τις ενεργειακές Engie, OMV και Shell.