Η πρώτη έκθεση πεπραγμένων της γερμανικής κυβέρνησης

Η διαχρονική αμερικανική παράδοση της αξιολόγησης των πρώτων 100 ημερών μιας κυβέρνησης έχει βρει τον δρόμο της στη Γερμανία, όπου οι ειδικοί βαθμολογούν την απόδοση του Ampelkoalition («συνασπισμός φωτεινών σηματοδοτών») του καγκελαρίου Ολαφ Σολτς, που περιλαμβάνει τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), τους Ελεύθερους Δημοκράτες (FDP) και τους Πράσινους. Η Ampelkoalition είναι η πρώτη τρικομματική κυβέρνηση της Γερμανίας από τη δεκαετία του 1950.

Για να λειτουργήσει, κάθε κόμμα έπρεπε να υποχωρήσει από ιερές αρχές και να υιοθετήσει θέσεις πολιτικής που προηγουμένως θα φαίνονταν αδιανόητες. Και ενώ αυτό θα ήταν ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα στις καλύτερες εποχές, καμία νέα κυβέρνηση από την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας το 1949 δεν αντιμετώπισε ένα πιο δύσκολο ξεκίνημα, λόγω της πανδημίας Covid-19 και, ακόμη περισσότερο, της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Εάν οι αβέβαιοι καιροί απαιτούν νέες πολιτικές και πολιτική ευελιξία, η Ampelkoalition έχει μέχρι στιγμής δείξει ότι ανταποκρίνεται στην πρόκληση. Αλλά οι βαθιές, ριζικές αλλαγές πολιτικής ενέχουν κινδύνους, ειδικά όταν εγκρίνονται χωρίς πολλές διαβουλεύσεις και συζητήσεις. Ελλείψει σαφούς δημόσιας συναίνεσης, ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να γυρίσουν μπούμερανγκ.

Ο συνασπισμός – ο οποίος είναι δομημένος γύρω από την τριάδα των Σολτς, Χάμπεκ και του υπουργού Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ του FDP – αρχίζει ήδη να δείχνει σημάδια εντάσεων. Οι Πράσινοι και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες φοβούνται ότι θα παραγκωνιστούν από τετελεσμένα πολιτικά γεγονότα και το SPD αισθάνεται ότι πιέζεται από τους κατώτερους εταίρους του. Δεδομένης αυτής της διαβρωτικής δυναμικής, τα κόμματα θα πρέπει να επανεξετάσουν τη συμφωνία συνασπισμού του περασμένου Νοεμβρίου, λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες της αναταραχής της πολιτικής που σηματοδότησε τους πρώτους μήνες της κυβέρνησης. Ωστόσο, μετά από τόσα χρόνια της προσέγγισης της Μέρκελ «αν δεν είναι χαλασμένο, μην το επισκευάζεις» στη διακυβέρνηση, οι περισσότεροι Γερμανοί κατανοούν ότι οι σοβαρές μεταρρυθμίσεις, σε ένα ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, δεν μπορούν πλέον να αναβληθούν.

Για έναν συνασπισμό που υποσχέθηκε ότι θα «τολμήσει περισσότερες μεταρρυθμίσεις», το κλειδί δεν είναι να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, αλλά μάλλον να αποφύγει να ενεργήσει για πολλαπλούς σκοπούς. Στις 100 ημέρες, η κυβέρνηση εξακολουθεί να λαμβάνει τα εύσημα από ένα εκλογικό σώμα που χαιρετίζει τη μεταρρύθμιση και μοιράζεται το συνολικό του στρατηγικό όραμα. Ωστόσο, αυτή η πίστωση θα μπορούσε να γίνει υποχρέωση εάν η Ampelkoalition αποτύχει να παραμείνει ενωμένη. Τα τρία κόμματα της αντιπολίτευσης στην Bundestag ήταν μάλλον δειλά, ακόμη και αδρανοποιημένα, μέχρι στιγμής. Αλλά αυτό δεν θα διαρκέσει. Με τις επικείμενες εκλογές σε πολλά ομοσπονδιακά κρατίδια, ενδέχεται σύντομα να αρχίσουν να επηρεάζουν την εύθραυστη τριάδα της κυβέρνησης.

Ο Χέλμουτ Ανχέιερ είναι καθηγητής κοινωνικής ευημερίας στο Luskin School of Public Affairs του UCLA και καθηγητής κοινωνιολογίας στο Hertie School of Governance στο Βερολίνο.