Το δείπνο πριν απ’ τον ύπνο αυξάνει τον κίνδυνο για διαβήτη

O σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα υγείας παγκοσμίως, αφού υπολογίζεται ότι το 2030 ο αριθμός των διαβητικών θα ανέλθει στα 350 εκατομμύρια. Πολλές έρευνες έχουν επισημάνει τον ρόλο της ώρας που καταναλώνουμε τα γεύματα για οφέλη ή επιπτώσεις στην υγεία μας. Η πιο γνωστή περίπτωση είναι αυτή του βραδινού φαγητού σε προχωρημένη ώρα η οποία ευθύνεται για την αύξηση του βάρους, αύξηση της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων καθώς και τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Diabetes Care αναφέρει ότι η κατανάλωση φαγητού έως και 2 ώρες πριν απ’ τον βραδινό ύπνο αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη έως και 50%. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι συμπίπτει με την απελευθέρωση μιας ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο, της μελατονίνης, η οποία φαίνεται να μειώνει την έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας αυξάνοντας έτσι τη γλυκόζη στο αίμα και προκαλώντας διαβήτη.

Αναλυτικότερα, στη μελέτη αυτή συμμετείχαν συνολικά 845 Ισπανοί με μέσο όρο ηλικίας τα 38 έτη και χωρίς ιστορικό διαβήτη και στους οποίους χορηγήθηκαν, έπειτα από οκτάωρη νηστεία, δυο σακχαρούχα ροφήματα τα οποία αντικατέστησαν το βραδινό τους γεύμα για τα επόμενα δυο 24ωρα. Προέκυψε ότι τα μέσα επίπεδα μελατονίνης ήταν έως και 3,5 φορές υψηλότερα όταν οι συμμετέχοντες γευμάτιζαν πιο αργά το βράδυ, δηλαδή λίγο πριν κοιμηθούν, το οποίο οδηγούσε σε μείωση της τάξης του 6,7% της ινσουλίνης και άνοδο 8,3% της συγκέντρωσης γλυκόζης στο αίμα. Ο κίνδυνος διαβήτη ήταν ακόμα μεγαλύτερος για όσους είχαν μια γενετική παραλλαγή στον υποδοχέα μελατονίνης αν δειπνούσαν αργά το βράδυ.

Σε παρόμοιο μοτίβο, έρευνα που μελετούσε τον ρόλο της βραδινής βάρδιας συγκριτικά με την πρωινή και απογευματινή στην εμφάνιση διαβήτη, κατέληξε ότι όσοι γευμάτιζαν αργά το βράδυ, περίπου στις ώρες του ύπνου, είχαν αυξημένη συγκέντρωση γλυκόζης στο αίμα και μειωμένη λειτουργία των Β-κυττάρων του παγκρέατος τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ινσουλίνης. Αντίθετα, όσοι τηρούσαν ένα πρόγραμμα γευμάτων πιο νωρίς μέσα στη μέρα και όχι το βράδυ, δεν είχαν αντίστοιχες συνέπειες.

Τα δεδομένα ευρήματα είναι σημαντικά για την πρόληψη του διαβήτη καθώς αφορούν σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού το οποίο καταναλώνει φαγητό λίγο πριν από τον βραδινό ύπνο είτε για λόγους εργασίας ή κάποιας διατροφικής διαταραχής είτε απλά ως μέρος της ευρύτερης κουλτούρας τους.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών