«Ενεργειακή ανεξαρτησία και αέριο»

Οι πρόσφατες εξελίξεις στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, δρώντας προσθετικά στο ήδη επιβαρυμένο από την πανδημία ενεργειακό γίγνεσθαι, αποδεικνύουν έμπρακτα την άμεση ανάγκη της ενεργειακής ανεξαρτησίας.

Αφορά την ενεργειακή μας ασφάλεια, αλλά συνακόλουθα μας δίνει και δυνατότητα καθορισμού των τιμών των ενεργειακών καυσίμων. Μέσω αυτών μια χώρα δύναται να αναπτύσσεται, αλλά και να ικανοποιεί τις ανάγκες των πολιτών, με την παροχή των απαραίτητων ποσοτήτων ενέργειας όταν και όπου χρειάζεται (εξέλιξη βιομηχανίας/ανταγωνιστικά προϊόντα), αλλά και μέσω της δημιουργίας νέων, ποιοτικών θέσεων εργασίας, γεγονός που θα αποτρέψει το λεγόμενο brain drain.

Η ενεργειακή μετάβαση κατέλαβε λόγω ταχύτητας εφαρμογής πολλούς εξαπίνης. Η λέξη όμως «μετάβαση» υπονοεί διαδικασίες με σωστό ρυθμό, υπαγορευόμενο από τις διεθνείς/ευρωπαϊκές εξελίξεις, συνδυαζόμενο με την ιδιαιτερότητα κάθε χώρας και συνεχώς επικαιροποιούμενο.

Το αέριο (φυσικό – βιογενές) θεωρείται ότι αποτελεί το μεταβατικό καύσιμο, αναζητούνται λοιπόν λύσεις και στη χώρα μας, μεταξύ των οποίων η έρευνα για αέριο πρέπει απαραίτητα να αποτελέσει μέρος αυτών. Μια σειρά από πραγματικά γεγονότα, όπως η κατασκευή υποδομών και υποστήριξη αγωγών μεταφοράς ΦΑ (TAP), χώροι αποθήκευσης υγροποιημένης μορφής αυτού (LNG – Ρεβυθούσα), αδειοδότηση εξειδικευμένων πλοίων – σταθμών αεριοποίησης (FPSO – Αλεξανδρούπολη), πρόβλεψη για νέους (Κόρινθος), διαγωνισμοί (ΥΑΦΑ – Καβάλα), καταδεικνύουν ότι η ΕΕ/Ελλάδα πιστεύει στη χρησιμότητα του ΦΑ, και μάλιστα στη διαχρονική του αξία (βάθος 20-30 ετών), μια και αυτού του τύπου οι επενδυτικές αποφάσεις συναρτώνται με βάση τη λειτουργία τους για πολλές δεκαετίες.

Την τελευταία διετία έχουμε παρουσιάσει σε διάφορα φόρα και συνέδρια την επιτακτική ανάγκη για έρευνα αερίου στην Ελλάδα. Υπάρχουν σοβαρότατες ενδείξεις για ύπαρξη γεωλογικών δομών ικανών να περιέχουν σημαντικότατες ποσότητες, οι οποίες, στην περίπτωση που επιβεβαιωθούν από γεωτρήσεις, θα μπορούσαν να καλύψουν τόσο ποσοστό των αναγκών μας, όσο και να λειτουργήσουν ως μοχλός συγκράτησης επερχόμενων αυξήσεων τιμών, με όλες τις θετικές συνέπειες που προαναφέρθηκαν για τη χώρα μας. Οι γεωφυσικές διασκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν στις δύο θαλάσσιες περιοχές (block) του Ιονίου θα προσδώσουν σημαντική επιπρόσθετη αξία όταν τα δεδομένα πλέον θα έχουν υποστεί επεξεργασία και ερμηνευθεί και ελπίζουμε να επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες μας. Αναμένουμε και τις έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές δυτικά και ΝΔ της Κρήτης, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν γεωλογικούς στόχους – δομές πιθανώς ανάλογους με το κοίτασμα αερίου Zohr της Αιγύπτου. Εν κατακλείδι, το αέριο αποτελεί μια αναγνωρισμένη σημαντική πηγή στο ενεργειακό μείγμα των επόμενων δεκαετιών. Η έρευνα για εύρεση νέων κοιτασμάτων αυτού στη χώρα μας τόσο για λόγους ενεργειακής ασφάλειας όσο και για την απλή γνώση του δυναμικού της είναι απαραίτητη και πρέπει να υποστηριχθεί με όλα τα μέσα.

Αναγνωρίζοντας τις προαναφερθείσες ανάγκες, επιστημονικές δομές όπως το Ινστιτούτο Γεωενέργειας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας εργάζονται ερευνητικά προς αυτήν την κατεύθυνση, διερευνώντας υπάρχουσες αλλά και πιθανές νέες γεωλογικές δομές, με καινούργιες τεχνολογικές κατευθύνσεις και εφαρμογές (υπόγεια αποθήκευση ΦΑ, Η2 και CO2, γεωθερμία, περιβαλλοντική παρακολούθηση) και απώτερο σκοπό μια πιο ανεξάρτητη ενεργειακά Ελλάδα, πάντα με γνώμονα την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Ο δρ Σπύρος Μπέλλας είναι γεωλόγος, κύριος ερευνητής στο Ινστιτούτο Γεωενέργειας του Ιδρύματος Ερευνας και Τεχνολογίας (ΙΓ/ΙΤΕ) στην Κρήτη