Εργαστήριο απανθρωπισμού

Αλλα ήθελα να γράψω σήμερα, αλλά έτυχε να δω την τρομακτική εικόνα πριν καθίσω στο πληκτρολόγιο. Τη δημοσίευσαν οι «New York Times». Διάδρομος νοσοκομείου. Ενας άντρας, πρέπει να ‘ναι ο πατέρας, κρατάει ένα μωρό τυλιγμένο σε μια κουβέρτα. Πιτσιλισμένο κόκκινο. Πιτσιλιές αίμα. Από την κουβερτούλα δεν καλύπτεται μόνο το χεράκι του, κρέμεται κάτω, δεν αισθάνεται τίποτα, το άψυχο χεράκι του κρέμεται και δεν αισθάνεται. Πίσω, αλλόφρων, τρέχει μια γυναίκα με ματωμένο το μπλουζάκι της – όλα δείχνουν η μητέρα του… Τους κοιτάζει ένας με στολή – τραυματιοφορέας; Σκέπτομαι τον φωτογράφο: τι στιγμιότυπο πήγε και τράβηξε, πού βρήκε το κουράγιο (και την αδιακρισία) να βγάλει αυτή την εικόνα; Οι φωτογράφοι είναι οι διαμεσολαβητές μεταξύ της φρίκης των πολέμων και του κοινού, που καταναλώνει εικόνες – και κάποιοι, οι πιο ψύχραιμοι, οι πιο ικανοί, οι πιο τυχεροί καταφέρνουν η εικόνα τους να συμπυκνώσει ένα γεγονός. Η εικόνα αυτή συμπυκνώνει τον πόλεμο, αυτόν τον άθλιο πόλεμο που κάνει η Ρωσία του Πούτιν στην Ουκρανία.

Ξέρω. Δεν είναι η δουλειά μου να μένω άφωνος μπροστά στη βαρβαρότητα. Δεν είναι δουλειά μου να δακρύζω μπροστά στα ανθρώπινα δράματα, δουλειά μου είναι να διασταυρώνω ψύχραιμα πληροφορίες και να εξηγώ τι συμβαίνει. Αλλά αυτή η εικόνα δεν επιτρέπει την ψυχραιμία. Κλείνεις τα μάτια αλλά δεν φεύγει από μπροστά σου.

Δυο νέοι άνθρωποι κι ένα παιδί. Ως πριν από μερικές μέρες ήταν ευτυχισμένοι. Ακόμα και χθες το πρωί μπορεί να ένιωθαν ευτυχισμένοι – είναι νέοι, αγαπιούνται και το παιδί τους τούς πάει μακριά, μπροστά, όταν ο πόλεμος θα ‘χει τελειώσει – το παιδί τους θα πορευτεί στον ελεύθερο κόσμο που ονειρεύτηκαν. Κι ύστερα, πόλεμος είναι, κάτι φοβερό συμβαίνει και το παιδί τους δεν υπάρχει πια.

Τι είναι η απελπισία; Είναι αυτή η στιγμή που αναποδογυρίζει ο κόσμος. Η στιγμή που χάνεις κάθε βεβαιότητα, που χάνεις ακόμα και τις πιθανότητες. Η στιγμή που το παιδί σου γίνεται στόχος – διότι αυτόν τον χυδαίο πόλεμο κάνει ο Πούτιν: βάζει στο στόχαστρο την προσωπική ευτυχία των ανθρώπων, τα όνειρα των ανθρώπων, τις προσδοκίες τους για ένα καλύτερο αύριο, τα αισθήματά τους, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τις υποδομές, τα πάντα. Η ελευθερία τους θα είναι το τελευταίο οχυρό τους, θέλει να το πατήσει κι αυτό, αλλά πριν επιδιώκει να πατήσει οτιδήποτε κάνει τους ανθρώπους ανθρώπινους: τις ζωές τους, τους δικούς τους, τα σπίτια τους, τις πλατείες τους, τα σχολεία τους, τις συναναστροφές τους, τις συγκοινωνίες τους. Θέλει να τους διαλύσει, όπως είχε διαλύσει ο Στάλιν τους προγόνους τους το 1932, τη χρονιά του εξαναγκαστικού λιμού, όταν κατέσχεσε όλη την αγροτική παραγωγή και εκτελούσε όποιον τολμούσε να κρατήσει έστω μια χούφτα στάρι από τη σοδειά. 5 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν εκείνη την εποχή. Την απανθρωπία του Στάλιν, με το ίδιο κίνητρο, την υποταγή στην ισχύ της Ρωσίας, εφαρμόζει σήμερα ο Πούτιν στις πόλεις. Η Μαριούπολη είναι το μοντέλο της εξουθένωσης των σημερινών Ουκρανών που, πια, ζουν κυρίως στις πόλεις.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία εξελίσσεται σε εργαστήριο απανθρωπισμού. Και η έμμεση υποστήριξή της, είτε από σταλινικούς επιγόνους είτε από αφελή είδωλα του τραγουδιού, είναι κατάφαση στο έγκλημα.