Το όρυγμα και το ρήγμα

Πρόλαβε η ευλύγιστη Τουρκία να παίξει μεσολαβητικό ρόλο. Η οποία με έναν επιδέξιο χειρισμό χρησιμοποιεί την (πολυετή) απείθεια προς το ΝΑΤΟ και τους Αμερικανούς για να τους πουλήσει «εκδούλευση» και να φανεί πολύτιμη. Το είχα γράψει σε παλιότερο κείμενο στα «ΝΕΑ». Η Τουρκία (μετά τη νίκη του Μπάιντεν) θα χρησιμοποιήσει την «απείθεια» για να κάνει πιο ακριβή τη «συμμόρφωση». Τέλεια τεχνική. Σε αντιδιαστολή με μια νωθρότητα της Ελλάδας στη διεκδίκηση ενός πιο ενεργού ειρηνιστικού ρόλου. Για παράδειγμα, να πρότεινε τη φιλοξενία των εκπροσώπων των δύο εμπόλεμων μερών στη Θεσσαλονίκη. Μιντιακό ίσως, αλλά ένα σημαντικό μέρος πολέμου διεξάγεται επικοινωνιακά. Οι ελληνικές κοινότητες δικαιολογούν αυξημένο το κατευναστικό ενδιαφέρον, που μάλιστα δίνει την άνεση στη χώρα μας να μιλάει και με τα δύο αντιμαχόμενα μέρη. Η μεσολαβητική πρόταση θα έδινε βαρύτερο περιεχόμενο στην εμπλοκή της.

Πέρα από την επιδεξιότητα της γειτονικής μας χώρας. Για την Ελλάδα είναι μονόδρομος η επίμονη υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου. Και για λόγους αρχών αλλά και για τους λόγους της ενεργού τουρκικής στρατιωτικής απειλής. Η οποία αναπτύσσεται ανεμπόδιστη και εύρωστη πάνω στην ανεξήγητη (και εξοργιστική) σιωπή γύρω από το Κυπριακό. Το οποίο Κυπριακό είναι ομόρριζο του Ουκρανικού. Εισβολή και κατοχή. Επομένως η θέση της Ελλάδας είναι απέναντι στον εισβολέα. Τον κάθε βίαιο μετατροπέα συνόρων και επικρατειών. Χρωστάμε και στη Κύπρο αυτή τη καθαρή θέση.

Φυσικά, αυτά μοιάζουν κοινοτοπίες, μια παλιομοδίτικη ρητορική πολιτικής ευπρέπειας. Οι αρχές, οι ηθικές αποφάσεις συνήθως αποκλίνουν από τον τρόπο που συγκροτείται η πραγματικότητα.

Γιατί υπάρχει αυτή η ετοιμοπόλεμη, λαϊκή ένταξη σε «στρατόπεδα»; Γιατί εσωτερικεύει ο λαός μας, διχοτομικά, μια διεθνοπολιτική σύγκρουση; Γιατί ψάχνει ο λαϊκός άνθρωπος ταύτιση; Του λείπει η κοινωνική αποκατάσταση, είναι ψυχικά δέσμιος της απονομιμοποίησης που έφερε η χρεωκοπία; Θέλει τη ρεβάνς των «αθλίων» και ο Πούτιν σκηνοθετείται στη λαϊκή φαντασία ως ο λογχοφόρος που απαντάει στα επισωρευμένα συμπλέγματα; Και καλά η ομάδα αντιεμβολιαστών, πουτινικών, εσχατολόγων. Οι άλλοι; Οι «απέναντι» εκδικητές; Δεν μιλώ για τους ανθρώπους που οργίζονται με την εισβολή, που έχουν πολιτική θέση κ.λπ. Μιλώ για τους βωμολόχους, λιντσαριστές, που κάτω από την ειδησεογραφία ξεχύνουν τον αλληλο-ενοχοποιητικό οχετό. Που βρίσκουν – φανατικά – αναλογίες σε κάθε προγενέστερη πολιτική σύγκρουση, από τον Εμφύλιο ακόμα. Υπό αυτούς τους όρους και για τις δυο, βεβιασμένα ενταγμένες σε παρατάξεις, ομάδες, τους «πουτινικούς» και «αντιπουτινικούς», η Ευρώπη πράγματι φαίνεται νερόβραστη. Ο «χαμηλός» λόγος του Μπορέλ, ο συγκρατημένος λόγος του Μακρόν αποτελούν τα αντιπαραδείγματα σε σχέση με την επιτελεστικότητα του πολέμου. Οι πολίτες αυτού του ιδιότυπου «ΠΟΠ» πολεμικού ακροατηρίου, που καταναλώνει τον πόλεμο και που εντάσσεται στα δυο στρατόπεδα που προανέφερα, δεν μπορούν να ταυτιστούν με τον έμμεσο, προσεκτικό, δικαιικά διαμεσολαβημένο, επίσημο ευρωπαϊκό λόγο. Οι τηλεοπτικοί και σοσιαλμιντιακοί «πολεμιστές» θέλουν νίκη. Ξέσκισμα, εκμηδένιση, ταπείνωση του αντιπάλου. Ο πόλεμος εντείνει την ενυπάρχουσα τερατωδία. Και αυτό δεν θα σταματήσει με τη υπογραφή της όποιας συμφωνίας στην Ουκρανία. Το ευρωπαϊκό ενοποιητικό εγχείρημα θα συνεχίσει να οπισθοχωρεί πολιτιστικά. Μαζί με το αδυσώπητο και αόρατο ξεκλήρισμα αυτών που θα μείνουν στα χωριά και στις πόλεις στην Ουκρανία μετά τις μάχες.