Ναύαρχοι {LF}και… χασάπηδες

Ως παιδί, μου ήταν απολύτως οικείες οι οδοί Κοδριγκτώνος (αυτός έφτιαξε και γενική), Δεριγνύ και Χέυδεν, στις παρυφές του Πεδίου του Αρεως, όπου σκασιαρχούσα, και του Πανελλήνιου Γυμναστικού Συλλόγου, όπου αθλoύμουν.

Με την ευκαιρία της ανάγνωσης του βιβλίου «Η Ελληνική Επανάσταση» του Μαρκ Μαζάουερ, για το οποίο έγραφα το προηγούμενο Σάββατο, σκέφτηκα ότι είναι ευκαιρία να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τους τρεις ναυάρχους που, ως επικεφαλής των στόλων της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, καταναυμάχησαν τον οθωμανικό και αιγυπτιακό στόλο, το 1827 στο Ναβαρίνο.

Ηταν, λοιπόν, οι τρεις ναύαρχοι: α) Ο Sir Edward Codrington (1770-1851), ο οποίος είχε, μεταξύ άλλων, πολεμήσει στο Τραφάλγκαρ και ο οποίος έζησε μέχρι αρκετά μεγάλη ηλικία, φτάνοντας στον βαθμό του αρχιναυάρχου. β) Ο Marie Henri Daniel Gaultier de Rigny (1782-1835), επίσης βετεράνος των Ναπολεοντείων Πολέμων, ο οποίος αργότερα έγινε και υπουργός (ο Μακρυγιάννης τον αποκαλεί ο Ντερνύς). γ) Ο Lodewick Sigismund Gustaf (graf) van Heiden (1773-1840), ο οποίος μάλιστα δεν ήταν ρώσος αλλά ολλανδός στην υπηρεσία του τσάρου και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Αυτά για τους τρεις ναυάρχους, που η μοίρα έφερε έτσι τα πράγματα ώστε να γίνουν πρωταγωνιστές σε μια ναυμαχία της οποίας ο ρόλος ως προς τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους υπήρξε καθοριστικός.

Και από το Ναβαρίνο… στην Ουκρανία, μιας και η συναισθηματική ένταση είναι τέτοια ώστε δεν μπορώ να αντισταθώ. Οταν ο Πιερ Λαβάλ, υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας τότε, κατά την επίσκεψή του στη Μόσχα το 1935, είπε στον Στάλιν ότι θα έπρεπε να λάβει υπόψη πως σε κάποιες ενέργειές του ίσως αντιδρούσε το Βατικανό, έλαβε την απάντηση: «Ε, και λοιπόν; Πόσες μεραρχίες έχει ο Πάπας;».

Ετσι γίνεται συνήθως με τους κάθε λογής τσάρους και τους επιγόνους τους. Νομίζουν ότι όλα στη γεωστρατηγική, αλλά και στην πολιτική γενικότερα, είναι θέμα μεραρχιών και τεθωρακισμένων. Μέχρις εκεί μπορεί να φτάσει το μυαλό κάθε στενοκέφαλου εξουσιομανή. Και όμως, ο Πάπας ως θεσμός εξακολουθεί να είναι στη θέση του, και κατά πάσα πιθανότητα θα παραμείνει για αρκετούς αιώνες ακόμα. Οσο για τον Στάλιν, παρά τις μεραρχίες του, το όνομά του εδώ και χρόνια μόνο αποτροπιασμό ή φρίκη προκαλεί όταν αναφέρεται. Αντίστοιχη, είμαι βέβαιος, θα είναι η ετυμηγορία της Ιστορίας και για τον επίσης χασάπη Πούτιν. Το ίδιο ισχύει, βέβαια, και για έναν άλλο χασάπη, που κι αυτός είχε πολλές και άρτια εξοπλισμένες μεραρχίες: τον Χίτλερ.

Επιδόρπιο

Μεταφράζοντας αυτές τις μέρες μια «Ιστορία της Αγγλίας», αντί να γράψω «ποτέ δεν κατάφερε να καθυποτάξει πλήρως την Ουαλία» (ο λόγος για τον Εδουάρδο Β’), όπως έγραφε το πρωτότυπο, έγραψα «… να καθυποτάξει πλήρως την Ουκρανία». Εύκολα ερμηνεύσιμο lapsus calami (ολίσθημα γραφίδος, επί το ελληνικότερον).