Προβληματισμός για τα αγγλόφωνα τμήματα των ΑΕΙ

Αγγλόφωνα προπτυχιακά προγράμματα στα ελληνικά ΑΕΙ – ένας θεσμός μεγαλεπήβολος. Στην εφαρμογή του, όμως, πώς προχωράει; Οι πληροφορίες από το εσωτερικό του πολυδιαφημισμένου προπτυχιακού αγγλόφωνου Τμήματος Ιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης δίνουν μια εικόνα που δημιουργεί προβληματισμό: Από τη μια πλευρά, καθηγητές της Ιατρικής Σχολής μιλούν για χαμηλότερες επιδόσεις των φοιτητών σε σχέση με αυτές του ελληνόφωνου προγράμματος, στην πρώτη εξεταστική περίοδο που πρόσφατα ολοκληρώθηκε. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, ακούγονται διαμαρτυρίες και από την πλευρά των ξένων φοιτητών, που σχολιάζουν ότι διδάσκοντες δεν έχουν άνεση στη χρήση της αγγλικής γλώσσας, οπότε συχνά καταφεύγουν αποκλειστικά στην παράθεση… διαφανειών.

Κριτήρια. Από τα παραπάνω, τίθεται το ερώτημα με ποιο κριτήριο θα αξιολογηθούν στο μέλλον τα αγγλόφωνα τμήματα που θα λειτουργούν στη χώρα, εάν όχι στη σύγκρισή τους με τα ελληνικά τμήματα των ΑΕΙ; Γιατί εάν διαπιστωθεί διαφορετικό επίπεδο στη διδασκαλία, στις εξετάσεις ή στα αποτελέσματά τους, είναι προφανές ότι θα ακολουθήσουν διλήμματα και προβληματισμοί για τη λειτουργία τους. Οι εξετάσεις των φοιτητών στο αγγλόφωνο τμήμα της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ έγιναν διά ζώσης, στο αμφιθέατρο. Τα αποτελέσματά τους σε κάποια μαθήματα αποκαλύπτουν έναν μέσο όρο γύρω στο… 2 (με άριστα το 10). Στις εργαστηριακές ασκήσεις, από την άλλη, κατεγράφησαν καλύτερες επιδόσεις.

Στο Τμήμα φοιτούν σήμερα 60 φοιτητές που πληρώνουν δίδακτρα. Καθηγητές του Τμήματος αναφέρουν ότι το επίπεδό τους είναι μεικτό, καθώς μεταξύ τους υπάρχουν απόφοιτοι καλών πανεπιστημίων του εξωτερικού, αλλά και αρκετοί νέοι, μέτριου εκπαιδευτικού επιπέδου. Ο μέσος όρος των επιδόσεών τους, όμως, σαφώς δεν συγκρίνεται με εκείνο των νέων που δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις για το ελληνόφωνο πρόγραμμα της ίδιας σχολής και αποτελούν την «αφρόκρεμα» των υποψηφίων για τα ΑΕΙ της χώρας μας.

Το παράδειγμα αυτό «ταξιδεύει» μέχρι την Αθήνα, όπου και σχεδιάζεται αυτή τη στιγμή το αντίστοιχο αγγλόφωνο πρόγραμμα της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στο ίδιο ίδρυμα λειτουργεί ήδη το πρώτο αγγλόφωνο προπτυχιακό πρόγραμμα της χώρας, το οποίο βρίσκεται στο δεύτερο έτος της λειτουργίας του. Αντικείμενό του είναι η Αρχαιολογία, η Ιστορία και η Αρχαία Ελληνική Φιλολογία, ενώ, όπως λέει η υπεύθυνη για τη λειτουργία του καθηγήτρια Ελένη Καραμαλέγκου, το επίπεδο των φοιτητών του είναι αρκετά υψηλό «αφού διδάσκονται από την αρχή τα Αρχαία Ελληνικά, καθώς λαμβάνεται ως δεδομένο ότι οι φοιτητές μας δεν τα έχουν διδαχτεί ξανά».

Συνεργασίες. Πάντως, το ίδιο πρόγραμμα έχει καλλιεργήσει συνεργασίες με πανεπιστήμια του εξωτερικού και εκτός των τετραετών σπουδών που προσφέρει, καθώς δέχεται φοιτητές ή φοιτήτριες από μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, της Κίνας ή της Βρετανίας, οι οποίοι παρακολουθούν έναν χρόνο μαθημάτων στην Ελλάδα, που δίνουν και τις αντίστοιχες διδακτικές «μονάδες» στο πρόγραμμά τους.

Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, στη χώρα λειτουργούν συνολικά δύο προπτυχιακά προγράμματα στην αγγλική, ενώ, όπως προαναφέρθηκε, στο τελικό στάδιο της σχεδίασής του είναι και το πρόγραμμα της αγγλόφωνης Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών που αναμένεται να δεχθεί τους πρώτους φοιτητές εντός του 2023. Αμεσα, όμως, ακολουθεί και ο σχεδιασμός του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για την υλοποίηση προγράμματος προπτυχιακών σπουδών στην αγγλική. Μάλιστα, το τελευταίο χρονικό διάστημα, τόσο σε επίπεδο συγκλήτου όσο και σε επίπεδο κοσμητειών και τμημάτων, έχει ξεκινήσει ένας διάλογος για τη συγκρότηση των μαθημάτων του, με στόχο να εκκινήσει κατά το ακαδημαϊκό έτος 2023 – 2024.

Φιλόδοξο εγχείρημα. Η διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί ένα φιλόδοξο εγχείρημα που, όμως, περνάει από έναν μακρύ δρόμο, στον οποίο πρέπει να αφιερωθεί προσοχή και πόροι, ώστε να μην οδηγήσει σε συνεργασίες με ιδρύματα χαμηλού κύρους και χαμηλής αναγνωσιμότητας ή σε υποψηφίους που θα δίνουν συστηματικά χαμηλές βαθμολογίες, αλλά αντίθετα να οδηγήσει στην περαιτέρω ποιοτική αναβάθμιση της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης και της προβολής της στο εξωτερικό.

Σε κάθε περίπτωση τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν τώρα μια ευκαιρία για τη διεθνή ανάπτυξή τους και τη διασύνδεσή τους με μεγάλα ανώτατα ιδρύματα ή ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού. Το ζητούμενο, συνεπώς, είναι να την αξιοποιήσουν με επιτυχία.