Η χρυσή ολυμπιονίκης που σήκωσε πρώτη τη σημαία της κάθαρσης

Η Σοφία Μπεκατώρου έχει συνηθίσει στη ζωή της τις πρωτιές. Εχει τέσσερα χρυσά μετάλλια σε παγκόσμια πρωταθλήματα, ένα χρυσό ολυμπιακό κι ένα χάλκινο. Το 2016, η πατρίδα της την τίμησε επιλέγοντάς την να είναι η πρώτη γυναίκα σημαιοφόρος της Ελλάδας στην τελετή έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων του Ρίο. Είχαμε συνηθίσει να τη βλέπουμε να χαμογελάει, λαμπερή και λίγο ηλιοκαμένη από τις προπονήσεις και τους αγώνες της στη θάλασσα, τόσο που νόμιζες πως αν την πλησιάσεις θα μυρίζει ζέστη κι αλάτι.

Η Σοφία Μπεκατώρου έχει συνηθίσει στη ζωή της τις πρωτιές, όταν όμως ξεκινούσε την πορεία της γεμάτη όνειρα με βάθρα, στεφάνια και αστραφτερά βραβεία, είναι βέβαιο πως δεν φανταζόταν και σίγουρα δεν φιλοδοξούσε μια από τις μεγαλύτερες πρωτιές της να ήταν ότι θα γίνει και η πρώτη σημαιοφόρος του κινήματος #MeToo στην Ελλάδα. Αυτή ήταν η πρωτιά που δεν κυνήγησε, μια πρωτιά για την οποία κανείς δεν σε προετοιμάζει, κανείς δεν σε προπονεί. Κι όμως, ήταν μια σημαία που τη σήκωσε για όλες κι όλους μας, αλλά και σταυρός που είναι, δυστυχώς, μόνο δικός της, όπως ολόδικές του είναι οι πληγές του κάθε ανθρώπου.

Εχει αξία να θυμηθεί κανείς ότι και στην αμερικανική κοινή γνώμη, που είναι σε μεγάλο βαθμό παγκοσμιοποιημένη, τη σημαία σήκωσαν πρώτες μερικές γενναίες πρωταθλήτριες, αυτές της χρυσής ολυμπιακής ομάδας της ρυθμικής γυμναστικής, με κορυφαία τη σπουδαία αθλήτρια Σιμόν Μπάιλς. Και στη δική τους περίπτωση, ο ένοχος (καταδικασμένος πια) ήταν ένας παράγοντας του αθλητισμού, ο μεγαλοπροπονητής του αθλήματός τους. Υπάρχει, βλέπετε, σε αυτό το τόσο υψηλό επίπεδο του αθλητισμού μια βαθιά ειρωνεία. Οι πρωταθλητές χτίζονται από πολύ μικρά παιδιά, χτίζουν σώματα γερά και προσωπικότητες που μπορούν να αντέξουν τις τεράστιες πιέσεις των προσδοκιών και του ανταγωνισμού. Ταυτοχρόνως, όμως, αυτοί οι δυνατοί άνθρωποι, περικυκλωμένοι καθώς είναι από προπονητές και παράγοντες, αφοσιωμένοι καθώς είναι στους στόχους τους, μπορεί να γίνουν κι οι ίδιοι στόχος από επιτηδείους που εκμεταλλεύονται  την πειθαρχία, την αφοσίωση τους, την αυστηρότητα που επιδεικνύουν απέναντι στους εαυτούς τους, τη συνήθειά τους να σέβονται την ιεραρχία. Απειλώντας τους, εμμέσως ή ευθέως, ότι, αν αντισταθούν, όλοι οι κόποι τους θα πάνε στο κενό. Προφανώς, λοιπόν, και δεν ήταν τυχαίο ότι η εξομολόγηση της «σημαιοφόρου» Μπεκατώρου έφερε ένα κύμα ανάλογων μαρτυριών, με βασικούς χώρους προέλευσης τον αθλητισμό και το θέατρο, δύο φαινομενικά άσχετους κλάδους, με κοινά στοιχεία, ωστόσο, τον ανταγωνισμό και τη σωματικότητα. Καμιά έκπληξη. Κι η Μπεκατώρου ήξερε, άλλωστε, ότι δεν είναι μόνη στη λίστα των θυμάτων. Επρεπε, όμως, πρωτίστως, να μιλήσει για τον εαυτό της. Η διαχείριση, βλέπετε, αυτών των τραυμάτων είναι σαν τις οδηγίες ασφαλείας στο αεροπλάνο, εκεί που η αεροσυνοδός σού εξηγεί ότι αν θες να βοηθήσεις κάποιον να βάλει τη μάσκα και το σωσίβιό του πρέπει να έχεις πρώτα φροντίσει να τα φορέσεις εσύ.

Αυτή είναι μια λεπτομέρεια που προφανώς μερικοί δεν έλαβαν υπόψη, όταν, με ύφος υπαινικτικό, δεν δίστασαν δημοσίως να αναρωτηθούν «και γιατί μίλησε τώρα;». Και γιατί όχι; Ποιος καμώνεται πως έχει τις οδηγίες χρήσης και την ημερομηνία λήξης για το τραύμα του καθενός; Ποιος ξέρει πώς ζει η καθεμιά με τον πόνο της, πώς το ζει η οικογένεια της μαζί της (αν το ζει), τι φόβοι φωλιάζουν στο μυαλό της; Και, για να το πούμε ακόμη πιο ωμά: Ποιος ξέρει αν θα άντεχε τότε, την αμφισβήτηση και τους υπαινιγμούς των διάφορων «σχολιαστών» που άντεξε τώρα;

Η ΚΑΘΑΡΣΗ. Η Σοφία Μπεκατώρου, τη στιγμή που μπόρεσε και ήθελε, φόρεσε τη μάσκα της και το σωσίβιό της, πήρε τις ανάσες της και κολύμπησε στη χειρότερη θάλασσά της και δεν θα σιωπήσει ποτέ ξανά. Κι η φωνή της δεν είναι πια μόνο δική της, είναι το ζωντανό ηχόχρωμα της κάθαρσης. Βρίσκεται κοντά σε άλλα θύματα, έχει συλλέξει και έχει φέρει στο φως δεκάδες καταγγελίες από τον χώρο του αθλητισμού, συνεργάζεται με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα καταγγελιών του #MeToo, τρέχει σε εισαγγελείς και δικαστήρια για καταθέσεις ή συμπαράσταση, απευθύνεται σε επίσημους φορείς και παράγοντες και χρησιμοποιεί τη δημοσιότητά της για να επαναφέρει συνέχεια τα θέματα αυτά στα ΜΜΕ, γνωρίζοντας πως, δυστυχώς, αν δεν υπάρξει πίεση από την κοινή γνώμη, πολλοί θα τη βγάλουν «καθαρή», αφού η λήθη είναι σαν πυκνή ομίχλη που κρύβει θύματα και ενόχους μαζί.

Είναι άραγε όλο αυτό ένα ακόμη φορτίο ή μια ανακούφιση ψυχική της προσφοράς και της αφύπνισης; Μόνο η ίδια το ξέρει. Στα μάτια όσων τη θαυμάζουν ωστόσο (που δεν είμαστε λίγοι) μοιάζει πάντοτε το ίδιο γερή και δυνατή, όπως το δέρμα της παραμένει πάντοτε λίγο χρυσαφί απ’ τον ήλιο. Η ματιά της μόνο είναι αλλιώτικη. Σαν να είναι, πια, κάθε φορά όλο και περισσότερο αποφασισμένη να τα καταφέρει. Αλλά αυτό είναι λογικό. Γιατί η Σοφία Μπεκατώρου έχει συνηθίσει στη ζωή της τις πρωτιές.