Ρωσική ρουλέτα για ΧΑ, αγορές και οικονομίες

Παγκόσμιο οικονομικό σοκ απειλεί να προκαλέσει η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου που βρέθηκε χθες στην περιοχή των 125 δολ./βαρέλι (έφθασε και τα 139 δολ.), δηλαδή μία ανάσα από το ιστορικό υψηλό των 147,5 δολ. του Ιουλίου 2008, με τις τιμές του φυσικού αερίου να ξεπερνούν τα 310 δολ./μεγαβατώρα (έφθασαν έως τα 345 δολ.), καθώς οι ΗΠΑ και η Ευρώπη φέρεται να εξετάζουν πλήρη αποκλεισμό των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου, κάτι που οδήγησε σε βαρύτατες απώλειες και τις χρηματιστηριακές αγορές. Τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια βρέθηκαν σε χαμηλά έτους, με τις γερμανικές και γαλλικές μετοχές να εισέρχονται σε επίπεδα bear market (πτωτική αγορά). Στο ΧΑ είχαμε χθες αργία (Καθαρή Δευτέρα), με τις ελληνικές μετοχές να έχουν πάντως σημειώσει απώλειες 9,3 δισ. ευρώ από την ημέρα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία ή 13,43% σε επίπεδο Γενικού Δείκτη. Σύμφωνα με την Berenberg η μεταβλητότητα στις αγορές θα παραμείνει στα ύψη, ενώ αναλυτές εκτιμούν πως η διατήρηση του κεφαλαίου θα πρέπει να αποτελεί σήμερα τον πρωταρχικό στόχο των επενδυτών.

Μπορεί η Ρωσία να αποτελεί μόλις το 1,8% της παγκόσμιας οικονομίας και μόλις το 1,7% του παγκόσμιου εμπορίου, η ρωσική εισβολή αποτελεί ωστόσο για τη Morgan Stanley μια ιστορική στιγμή στη γεωπολιτική ισορροπία του κόσμου, με απροσδιόριστες ακόμη τις συνολικές επιπτώσεις στην παγκόσμια ασφάλεια, στις πολιτικές συμμαχίες και φυσικά στην παγκόσμια οικονομία, ενώ για την Deutsche Bank, μετά και τις κυρώσεις της Δύσης, «ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι πλέον στην πραγματικότητα και ένας οικονομικός πόλεμος». Σύμφωνα με την Bank of America, αν λείψουν από την αγορά τα 5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου της Ρωσίας, οι τιμές του «μαύρου χρυσού» θα ξεπεράσουν τα 200 δολ./βαρέλι οδηγώντας τον πληθωρισμό στη στρατόσφαιρα, αλλά και σε επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας. Η Goldman Sachs εκτίμησε πως μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου κατά 20 δολ./βαρέλι οδηγεί σε επιβράδυνση της οικονομίας της ευρωζώνης κατά 0,6%, ενώ αν οι ροές του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας παγώσουν, το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ θα μπορούσε να μειωθεί έως και 1% μόνο από το φυσικό αέριο.

Την ίδια ώρα το ράλι στα εμπορεύματα, που σημειώνουν εφέτος τη μεγαλύτερη άνοδο από το 1915, συνεχίζεται, ενώ το γεωπολιτικό ρίσκο εκτίναξε και τις τιμές των πολύτιμων μετάλλων, με τον χρυσό να προσεγγίζει τα 2.000 δολ./ουγκιά. Το ελβετικό φράγκο εκτινάχθηκε, ενώ το ευρώ υποχώρησε στο 1,08 ως προς το δολάριο.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ. Το Τμήμα Διαχείρισης Πλούτου της ελβετικής τράπεζας UBS υποβάθμισε τις μετοχές της ευρωζώνης, συστήνοντας πλέον «ουδέτερη θέση», απόρροια της αυξημένης αβεβαιότητας που δημιουργεί η ρωσική εισβολή και η οποία μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και τα εταιρικά κέρδη. Μακροπρόθεσμα ωστόσο διατηρεί τη θετική  στάση της για τις μετοχές, καθώς ιστορικά, γεωπολιτικά γεγονότα – ακόμα και αυτά που έχουν αλλάξει τον ρου της Ιστορίας – σπάνια αφήνουν μακροχρόνιο αποτύπωμα στις αγορές. Αν η Ιστορία μπορεί να αποτελέσει οδηγό, παρότι δεν υπάρχει ένα ίδιο ιστορικό προηγούμενο, σε επεισόδια γεωπολιτικών αναταραχών η τιμή του χρυσού και η τιμή του πετρελαίου επωφελούνται σημαντικά σε ορίζοντα ενός έως τριών μηνών, ανέφερε σχετική μελέτη της Alpha Bank, ενώ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα (6-12 μήνες) οι μετοχικές αγορές κατά μέσο όρο έχουν καταφέρει να καλύψουν τις απώλειες, με την τιμή του πετρελαίου να παρουσιάζει συνήθως υποχώρηση. Η σύγκριση των γεωπολιτικών κρίσεων είναι πάντως πολύ δύσκολη, καθώς σε κάθε επεισόδιο η φάση του οικονομικού κύκλου και τα διαθέσιμα εργαλεία στήριξης είναι διαφορετικά.