Σίγησε μια ψύχραιμη φωνή

Ενωτική και τολμηρή. Προοδευτική, ασυμβίβαστη, ένα «μυαλό» φιλελεύθερο και πάντα ευρωπαϊκό. Μια γυναίκα που ήξερε να δίνει δύσκολους αγώνες, προσωπικές και πολιτικές δοκιμασίες, χωρίς κραυγές. Μια φωνή ψυχραιμίας, μετριοπάθειας και λογικής. Είναι λόγια συνεργατών, συνοδοιπόρων, φίλων ή και πολιτικών αντιπάλων της Μαριέττας Γιαννάκου, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 71 ετών από ανακοπή, έπειτα από αρκετές εβδομάδες μάχης στην εντατική του 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας. Εκεί είχε διακομιστεί για χειρουργική επέμβαση μετά από σοβαρή πτώση που είχε με το αναπηρικό αμαξίδιο.

Ο θάνατος της βουλευτού Επικρατείας της ΝΔ και μητέρας ενός παιδιού, της Ζωής-Ηλέκτρας, προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση, πιστοποιώντας ότι με το ήθος και την πορεία της κατάφερνε να κερδίσει τον σεβασμό. Θεμελιώδεις αρχές της πολιτικής σκέψης της, όπως λένε οι συνοδοιπόροι της στη γαλάζια παράταξη όπου η ίδια βρέθηκε σε μικρή ηλικία, ήδη από το 1974 και την ΟΝΝΕΔ, ήταν η διαμόρφωση αποτελεσματικότερων πολιτικών, η συνοχή και αλληλεγγύη των κρατών της ΕΕ και η δημοκρατική λειτουργία των οργάνων της. Οι καθαρές λύσεις, παντού, όπως έλεγε η ίδια. Αυτές που «μου αρέσουν, μέχρις υπερβολής μερικές φορές».

Για μια «φωτεινή παρουσία στον δημόσιο βίο που έδωσε περιεχόμενο και ουσία σε κάθε πρωτοβουλία της, στην παιδεία, την υγεία, την κοινωνική αλληλεγγύη, τα ανθρώπινα δικαιώματα» έκανε λόγο η Πρόεδρος της Δημοκρατίας. «Υπήρξε μια σπουδαία πολιτικός, συνεπής στις αρχές της, σταθερή στις απόψεις της, τολμηρή στον δημόσιο λόγο, προοδευτική, ασυμβίβαστη και ταυτόχρονα διαλλακτική, μετριοπαθής, υπέρμαχος του διαλόγου. Μια γενναία γυναίκα που έδωσε με σθένος και αξιοπρέπεια τις μάχες της στο κοινωνικό και το προσωπικό πεδίο, μια αφοσιωμένη μητέρα, μια ευγενής οραματίστρια» δήλωσε η Κατερίνα Σακελλαροπούλου. Συντετριμμένος ο Πρωθυπουργός αποχαιρέτησε τη «σπουδαία γυναίκα, μια καλή φίλη και μια ακατάβλητη μαχήτρια, που δεν λύγισε ποτέ, λέγοντας πως οι δυσκολίες την χαλυβδώνουν».

ΗΤΑΝ ΣΥΜΒΟΛΟ. Από το χωριό της, το Γεράκι Λακωνίας, μέχρι την Ιατρική Σχολή και από τη Βουλή έως το ευρωκοινοβούλιο και τις Βρυξέλλες μία πόλη που η ίδια αγάπησε πολύ, η Μαριέττα Γιαννάκου υπήρξε, κατά τον Κυριάκο Μητσοτάκη, «σύμβολο ατομικής ανέλιξης και προκοπής, πνεύμα αδάμαστο και τολμηρό, που δεν λογάριασε στιγμή κατεστημένες απόψεις και μυωπικές αντιλήψεις. Σε ένα μόνο υποτάχθηκε κατά την πολύχρονη θητεία της στην επιστήμη και την πολιτική: στο καλύτερο για τον τόπο και τον πολίτη». Την οδύνη του εξέφρασε ο Πρόεδρος της Βουλής Κώστας Τασούλας για μια «διακεκριμένη πολιτικό στην εγχώρια και στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή». Από τον ΣΥΡΙΖΑ στάθηκαν στην «εντιμότητα και τον πλούτο των γνώσεών της σε όποιο δημόσιο αξίωμα κι αν βρέθηκε» και το Κίνημα Αλλαγής στάθηκε στο γεγονός ότι η Μαριέττα Γιαννάκου «υπερασπίστηκε με παρρησία τις μεταρρυθμίσεις, υπερβαίνοντας τις στενές διαχωριστικές γραμμές υπέρ του δημοσίου συμφέροντος». Μεταξύ άλλων ο Ευάγγελος Βενιζέλος αποχαιρέτησε «μια μεγάλη Κυρία της ελληνικής αλλά και της ευρωπαϊκής πολιτικής».

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΤΑ «ΝΕΑ». «Η τελευταία δεκαετία ήταν εξαιρετικά πυκνή σε γεγονότα κρίσιμης σημασίας τα οποία άλλαξαν τις προτεραιότητες της χώρας…» έγραφε η Μαριέττα Γιαννάκου στο τελευταίο άρθρο της στα «ΝΕΑ» και με νηφαλιότητα ανέλυε μεταβολές και εξελίξεις στο πεδίο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Μεταβολές, εξελίξεις, ανατροπές και αγώνες κλήθηκε η ίδια να αντιμετωπίσει τόσο στον επαγγελματικό όσο και στον προσωπικό της στίβο, με τη ζωή της να αλλάζει σημαντικά το 2008. Τότε που υποβλήθηκε σε ακρωτηριασμό του δεξιού ποδιού της μετά από κάταγμα, καθώς ο σακχαρώδης διαβήτης από τον οποίο έπασχε εμπόδιζε την επούλωση του τραύματος. Η Μαριέττα Γιαννάκου ήταν η πρώτη ελληνίδα βουλευτής που αναδείχθηκε στη θέση αντιπροέδρου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΝΑΤΟ. Μετά την εκλογή της στο αξίωμα, Νοέμβριο του 2020, η ίδια μιλούσε για τις προσδοκίες της για το «ΝΑΤΟ του 2030» και έδειχνε προς τον στόχο για μια ισχυρή Συμμαχία, με ενισχυμένο πολιτικό χαρακτήρα και παγκόσμιο ρόλο.

Στο ελληνικό κοινοβούλιο ήταν πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής για την Υποστήριξη Θυμάτων Βίας και Τρομοκρατίας, δραστήριο μέλος σε Επιτροπές (Αμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων, Δημόσιας Διοίκησης, Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κ.ά.) αλλά και επικεφαλής ή μέλος σε Κοινοβουλευτικές Ομάδας Φιλίας και μέλος αντιπροσωπείας της Βουλής στη «Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης» (CoFoE).

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ΟΝΝΕΔ το 1974 και η πολιτική σταδιοδρομία της άνοιξε μετά το 1984. Στις εκλογές εκείνου του έτους, επί προεδρίας στο κόμμα του Ευάγγελου Αβέρωφ, η Γιαννάκου εκλέχθηκε ευρωβουλευτής ενώ το 1989 τέθηκε επικεφαλής του ευρωψηφοδελτίου της ΝΔ επί ηγεσίας του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Στο ευρωκοινοβούλιο υπηρέτησε τέσσερις φορές, καθώς εκτός από τις δύο γεμάτες θητείες της (1984-89 και 2009-14) υπήρξαν άλλες δύο που δεν ολοκληρώθηκαν αφού κλήθηκε σε δημόσιες θέσεις στην Ελλάδα, ως βουλευτής και υπουργός – το 1990 υπουργός Υγείας αναλαμβάνοντας και «εθνικός συντονιστής» για τα Ναρκωτικά στην Ευρωπαϊκή Ενωση και το 2004 υπουργός Παιδείας.

ΤΙ ΕΛΕΓΕ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ. Η ίδια πάντως έλεγε ότι η μητέρα της «αποδέχθηκε πραγματικά ότι είμαι πολιτικό πρόσωπο όταν έγινα υπουργός Παιδείας, ίσως γιατί ως εκπαιδευτικός που υπηρέτησε με αφοσίωση τη δημόσια παιδεία κατάλαβε καλύτερα τη σημασία που είχε η ανάληψη αυτής της ευθύνης». Στις βουλευτικές εκλογές του 1993 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Α΄ Αθηνών, ενώ από το 2004 έως το 2007 ως υπουργός Παιδείας συνέδεσε το όνομά της με προσπάθειες διευρυμένων μεταρρυθμίσεων, ενώ δεν δίστασε να συγκρουστεί με το συντηρητικό ακροατήριο για την ελεύθερη διακίνηση των απόψεων στο εκπαιδευτικό σύστημα (στην υπόθεση του «συνωστισμού» στη Σμύρνη κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή). Την έδρα της στη Βουλή θα καταλάβει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης (πρώτος επιλαχών στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της ΝΔ).