Ο πόλεμος της Ρωσίας και η παγκόσμια οικονομία

Τώρα που ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει εξαπολύσει μια πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, πρέπει να εξετάσουμε τις οικονομικές συνέπειες αυτής της τεράστιας ιστορικής εξέλιξης. Ο πόλεμος της Ουκρανίας δεν είναι απλώς μια ακόμη μικρή, παγκόσμια ασήμαντη σύγκρουση του είδους που παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες.

Πρόκειται για μια μεγάλη κλιμάκωση του Β’ Ψυχρού Πολέμου, στον οποίο τέσσερις ρεβιζιονιστικές δυνάμεις – η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα – αμφισβητούν ολοένα και περισσότερο τη μακρά παγκόσμια κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών και τη διεθνή τάξη πραγμάτων που δημιούργησε η Δύση μετά τον Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο κίνδυνος τώρα είναι ότι οι αγορές και οι πολιτικοί αναλυτές θα υποτιμήσουν τις επιπτώσεις αυτής της αλλαγής του παγκόσμιου καθεστώτος. Μέχρι το κλείσιμο της αγοράς στις 24 Φεβρουαρίου – την ημέρα της εισβολής – τα αμερικανικά χρηματιστήρια είχαν ανέβει με την ελπίδα ότι ο πόλεμος θα επιβράδυνε τις αυξήσεις επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Ωστόσο, όσον αφορά την ευρύτερη οικονομία, μια παγκόσμια στασιμοπληθωριστική ύφεση είναι πλέον πολύ πιθανή.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα προκαλέσει ένα τεράστιο αρνητικό σοκ προσφοράς στην παγκόσμια οικονομία, μειώνοντας την ανάπτυξη και αυξάνοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό σε μια περίοδο που οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν ήδη γίνει αβάσιμες. Οι αποδόσεις των ασφαλών κρατικών ομολόγων θα μειωθούν για λίγο και στη συνέχεια θα αυξηθούν αφού ο πληθωρισμός δεν θα περιοριστεί.

Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα εκτοξευθούν περαιτέρω – πολύ πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι – όπως και οι τιμές πολλών άλλων εμπορευμάτων καθώς τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία είναι σημαντικοί εξαγωγείς πρώτων υλών και τροφίμων. Τα ασφαλή νομίσματα όπως το ελβετικό φράγκο θα ενισχυθούν και οι τιμές του χρυσού θα αυξηθούν περαιτέρω.

Οι οικονομικές και χρηματοοικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο, και το επακόλουθο στασιμοπληθωριστικό σοκ, θα είναι φυσικά οι μεγαλύτερες στη Ρωσία και την Ουκρανία, ακολουθούμενες από την Ευρωπαϊκή Ενωση, λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από το ρωσικό αέριο. Αλλά και οι ΗΠΑ θα υποφέρουν.

Ενώ μια μικρή ομάδα ενεργειακών επιχειρήσεων θα αποκομίσει υψηλότερα κέρδη, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα βιώσουν ένα τεράστιο σοκ τιμών, που θα τις οδηγήσει σε μείωση των δαπανών. Δεδομένης αυτής της δυναμικής, ακόμη και μια κατά τα άλλα ισχυρή οικονομία των ΗΠΑ θα υποστεί απότομη επιβράδυνση, με κλίση προς μια στασιμοπληθωριστική ύφεση ανάπτυξης.

Ο πόλεμος του Πούτιν θα προκαλέσει τεράστιο πλήγμα στην παγκόσμια εμπιστοσύνη σε μια εποχή που η εύθραυστη ανάκαμψη εισερχόταν ήδη σε μια περίοδο αβεβαιότητας και αυξανόμενων πληθωριστικών πιέσεων. Τα αρνητικά αποτελέσματα από την κρίση στην Ουκρανία κάθε άλλο παρά παροδικά θα είναι.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του New York University Stern School of Business και επικεφαλής οικονομολόγος της Atlas Capital Team